II UKN 150/97

Sąd Najwyższy1997-05-27
SAOSPracywypadki przy pracyŚrednianajwyższy
wypadek przy pracychoroba zawodowaprzyczyna zewnętrznazawał mózguubezpieczenie społeczneprawo pracySąd Najwyższykasacja

Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając, że brak było dowodów na zewnętrzną przyczynę zawału mózgu, co wyklucza uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy.

Powód Roman S. domagał się uznania zawału mózgu podczas wymiany koła za wypadek przy pracy. Sądy obu instancji oddaliły jego powództwo, stwierdzając brak zewnętrznej przyczyny zdarzenia. Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, podkreślając, że brak wykazania zewnętrznej przyczyny uniemożliwia uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej, nawet jeśli inne elementy definicji są spełnione.

Sprawa dotyczyła powództwa Romana S. przeciwko Przedsiębiorstwu Remontowo-Montażowemu Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego "P." w B. o ustalenie, że zawał mózgu doznany podczas wymiany koła w samochodzie w dniu 17 lipca 1992 r. był wypadkiem przy pracy. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił powództwo, uznając, że brak było zewnętrznej przyczyny zdarzenia. Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy utrzymał ten wyrok w mocy po rozpoznaniu rewizji powoda. W kasacji powód zarzucił naruszenie przepisów KPC oraz błędną wykładnię i zastosowanie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że nie wykazała ona naruszenia przepisów postępowania, a zarzut naruszenia prawa materialnego jest nieuzasadniony. Sąd podkreślił, że kluczowym elementem definicji wypadku przy pracy jest wykazanie zewnętrznej przyczyny, której w tym przypadku, mimo przeprowadzonego postępowania dowodowego, nie udało się ustalić. Sąd Najwyższy wskazał, że nawet jeśli wystąpiły czynniki takie jak wysiłek fizyczny i upał, to biegli wykluczyli ich decydujący wpływ na zachorowanie, wskazując na przyczyny wewnętrzne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak wykazania zewnętrznej przyczyny uniemożliwia uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wykazanie zewnętrznej przyczyny jest jednym z trzech kumulatywnych warunków definicji wypadku przy pracy. Mimo przeprowadzenia obszernego postępowania dowodowego, w tym opinii biegłych, nie udało się ustalić, że na stan zdrowia powoda miały decydujący wpływ czynniki zewnętrzne, a do zawału mózgu doszło w wyniku schorzeń samoistnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Przedsiębiorstwo Remontowo-Montażowe Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego "P."

Strony

NazwaTypRola
Roman S.osoba_fizycznapowód
Przedsiębiorstwo Remontowo-Montażowe Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego "P." w B.spółkapozwany

Przepisy (3)

Główne

ustawa wypadkowa art. 6 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Dla uznania zdarzenia za wypadek przy pracy konieczne jest wykazanie, poza nagłością i związkiem z pracą, że zostało ono wywołane przyczyną zewnętrzną.

Pomocnicze

KPC art. 3 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania zewnętrznej przyczyny zdarzenia jako kluczowego elementu definicji wypadku przy pracy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 3 § 2 KPC przez niewyjaśnienie wpływu temperatury w pojeździe. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej.

Godne uwagi sformułowania

Nie stanowi uzasadnionej podstawy kasacji odmowa uznania zdarzenia za wypadek przy pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy [...], jeżeli w wyniku postępowania dowodowego, przeprowadzonego niewadliwie przez sądy obu instancji nie wykazano, iż zdarzenie to zostało wywołane przyczyną zewnętrzną. Zarzutu tego po 22 latach obowiązywania wymienionego przepisu i wyjątkowo obszernym orzecznictwie Sądu Najwyższego nie sposób podzielić, bowiem aktualnie wykładnia i zastosowanie tego przepisu nie budzi wątpliwości. Wyniki postępowania dowodowego prowadzą bowiem do wniosku, że zdarzenie z dnia 17 lipca 1992 r. pozbawione jest jednego z trzech łącznie wymaganych elementów definicji wypadku przy pracy, określonych art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej, a mianowicie przyczyny zewnętrznej.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Maria Mańkowska

sędzia

Roman Kuczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej wykładni art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej dotyczącej konieczności wykazania zewnętrznej przyczyny zdarzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i utrwalonej linii orzeczniczej, nie wprowadza nowych zasad.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe i często problematyczne zagadnienie definicji wypadku przy pracy, szczególnie w kontekście chorób wewnętrznych. Jest to ważna lekcja dla prawników pracowniczych i ubezpieczeniowych.

Zawał mózgu podczas pracy – czy to zawsze wypadek przy pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 27 maja 1997 r. II UKN 150/97 Nie stanowi uzasadnionej podstawy kasacji odmowa uznania zdarzenia za wypadek przy pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.), jeżeli w wyniku postępowania dowodowego, przeprowadzonego niewadliwie przez sądy obu instancji nie wykazano, iż zdarzenie to zostało wywołane przyczyną zewnętrzną. Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Maria Mańkowska, Roman Kuczyński (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 1997 r. sprawy z powództwa Romana S. przeciwko Przedsiębiorstwu Remontowo-Montażowemu Przemysłu Zbo- żowo-Młynarskiego "P." w B. o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz- nych w Bydgoszczy z dnia 18 grudnia 1996 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powód Roman S. domagał się w pozwie przeciwko Przedsiębiorstwu Remon- towo-Montażowemu Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego "P." w B. ustalenia, że dnia 17 lipca 1992 r. uległ wypadkowi przy pracy, polegającemu na wystąpieniu zawału mózgu podczas wymiany koła w samochodzie. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Bydgoszczy po zgromadzeniu dokumentacji lekarskiej i zasięgnięciu opinii biegłych z Akademii Medycznej w B. wyrokiem z dnia 25 stycznia 1995 r. oddalił powództwo ustalając, że przyczyną zachorowania w dniu 17 lipca 1992 r. nie była przyczyna zewnętrzna. Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy zasięgnął opinii biegłych lekarzy z Akademii Medycznej w P. i wyrokiem z dnia 18 grudnia 1996 r. oddalił rewizję powoda. W kasacji od powyższego wyroku powód zarzuca naruszenie art. 3 § 2 KPC przez niewyjaśnienie wpływu temperatury w pojeździe na jego organizm i obrazę art. 6 ust. 1 ustawy z 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Wbrew powołaniu się na art. 3 § 2 KPC kasacja [...] nie wykazuje, na czym polega naruszenie przez Sąd Wojewódzki tego przepisu. Stanowi to istotną wadę skargi kasacyjnej, która - gdyby ograniczała się tylko do tego zarzutu, byłaby w świetle postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1997 r., II UKN 65/96 niedopuszczalną, gdyż nie byłoby możliwym przeprowadzenie sądowej kontroli kasacji. Kasacja powołuje się też na zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Zarzutu tego po 22 latach obowiązywania wymienionego przepisu i wyjątkowo obszernym orzecznictwie Sądu Najwyższego nie sposób podzielić, bowiem aktualnie wykładnia i zastosowanie tego przepisu nie budzi wątpliwości. Dla przyjęcia, że zdarzenie z dnia 17 lipca 1992 r. jest wypadkiem przy pracy konieczne było wykazanie, poza jego nagłością i związkiem z pracą - które to elementy nie budzą w przedmiotowej sprawie wątpliwości - że zostało wywołane przyczyną zewnętrzną. Na okoliczność tę Sądy obu instancji przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe gromadząc dokumentację lekarską, a także dotyczącą warunków meteorologicznych krytycznego dnia i zadając biegłym dociekliwe pytania. Sąd Wojewódzki zwrócił się do innego Zakładu Medycyny Sądowej i zażądał opinii uzupełniającej, a w tezie dowodowej wskazał na takie czynniki zewnętrzne, jak znaczny wysiłek fizyczny i upał oraz nałożenie się przyczyn wewnętrznych i zewnętrznych. Jeżeli zatem biegli w opinii uzupełniającej wypowiedzieli się, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że na zachorowanie powoda miały decydujący wpływ czynniki zewnętrzne, a do zawału mózgu doszło w wyniku mnogich schorzeń samoistnych (przyczyna wewnętrzna) - to Sądowi Wojewódzkiemu nie można zarzucić ani jakiegokolwiek naruszenia przepisów postępowania, ani błędnej, naruszającej prawo materialne wykładni. Wyniki postępowania dowodowego prowadzą bowiem do wniosku, że zdarzenie z dnia 17 lipca 1992 r. pozbawione jest jednego z trzech łącznie wymaganych elementów definicji wypadku przy pracy, określonych art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej, a mianowicie przyczyny zewnętrznej. Stanowisko Sądu Wojewódzkiego nie narusza utrwalonej wykładni art. 6 ustawy wypadkowej ani nie jest sprzeczne z powoływanym w kasacji orzecznictwem Sądu Najwyższego. Koniecznym warunkiem dla uznania, że powód uległ wypadkowi byłoby ustalenie w wyniku postępowania dowodowego, że na jego stan chorobowy nałożył się - w istniejących warunkach (nadmierna temperatura) - wysiłek fizyczny jako zewnętrzna, sprawcza przyczyna istotnego pogorszenia stanu zdrowia. Skoro biegli taką przyczynę zewnętrzną wykluczyli, to zaskarżony wyrok nie narusza art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej, a zatem kasację należało jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalić na zasadzie art. 393 12 KPC. Z powyższych motywów orzeczono jak w sentencji. N o t k a Powołane w uzasadnieniu postanowienie z dnia 29 stycznia 1997 r., II UKN 65/96, zostało opublikowane w OSNAPiUS 1997 nr 10 poz. 174. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI