II UKN 130/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uznał, że nagłe pogorszenie samoistnych schorzeń pracownika, spowodowane wysiłkiem fizycznym w pracy, stanowi wypadek przy pracy.
Powód dochodził ustalenia, że dźwigając ciężkie akumulatory w pracy uległ wypadkowi przy pracy, co skutkowało pogorszeniem jego schorzeń kręgosłupa. Sąd Rejonowy i Wojewódzki uznały zdarzenie za wypadek przy pracy, mimo istniejących wcześniej dolegliwości powoda. Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej, potwierdzając, że nagłe pogorszenie stanu zdrowia spowodowane wysiłkiem fizycznym w pracy, nawet przy istniejących schorzeniach, kwalifikuje się jako wypadek przy pracy.
Sprawa dotyczyła pracownika, Zbigniewa K., który domagał się ustalenia, że podczas wykonywania pracy polegającej na załadunku ciężkich akumulatorów (25-50 kg) doznał wypadku przy pracy. Powód cierpiał na samoistne schorzenia kręgosłupa, które uległy znacznemu pogorszeniu w wyniku tego zdarzenia, prowadząc do powstania uporczywego zespołu bólowego i utraty zdolności do pracy. Sąd Rejonowy, opierając się na opinii biegłego, uznał zdarzenie za wypadek przy pracy, wskazując, że nadmierny wysiłek spowodował nagłe pogorszenie stanu zdrowia. Sąd Wojewódzki podzielił to stanowisko, podkreślając, że takie zdarzenie jest zgodne z linią orzeczniczą Sądu Najwyższego. Kasacja strony pozwanej, kwestionująca ustalenia faktyczne i błędną wykładnię prawa materialnego, została oddalona przez Sąd Najwyższy. Sąd Najwyższy stwierdził, że stan faktyczny sprawy jednoznacznie wskazuje na wypełnienie przesłanek wypadku przy pracy, zgodnie z art. 6 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, gdyż wysiłek fizyczny stanowił czynnik sprawczy nagłego i gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia pracownika.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zdarzenie takie wyczerpuje przesłanki prawne uznania go za wypadek przy pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli wysiłek fizyczny podjęty w związku z wykonywaniem pracy stanowi czynnik sprawczy nagłego i gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia pracownika, nawet jeśli cierpi on na samoistne schorzenia, należy uznać to za wypadek przy pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zbigniew K. | osoba_fizyczna | powód |
| [...] Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych Spółka Akcyjna w G. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
u.ś.w.p.i.ch.z. art. 6 § 1
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Nagłe i gwałtowne pogorszenie samoistnych schorzeń pracownika, pozostające w związku z wykonywaniem pracy, wyczerpuje przesłanki prawne uznania go za wypadek przy pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 291 § 2
Kodeks pracy
Zarzut przedawnienia roszczenia.
k.p.c. art. 392 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kasacja jako środek zaskarżenia wyroku sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia kasacji.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nagłe pogorszenie samoistnych schorzeń pracownika w wyniku wysiłku fizycznego w pracy stanowi wypadek przy pracy. Roszczenie o ustalenie nie ulega przedawnieniu. Kasacja musi dotyczyć naruszeń przepisów postępowania przez sąd drugiej instancji.
Odrzucone argumenty
Zdarzenie nie było nagłe, gdyż powód odczuwał wcześniej dolegliwości kręgosłupa. Waga akumulatorów nie przekraczała normy udźwigu. Zarzut przedawnienia roszczenia. Sprzeczne ustalenia sądu z treścią materiału dowodowego (w kasacji).
Godne uwagi sformułowania
Pozostające w związku z wykonywaniem pracy zdarzenie zewnętrzne, które było sprawczym czynnikiem nagłego i gwałtownego pogorszenia samoistnych schorzeń pracownika wyczerpuje przesłanki prawne uznania go za wypadek przy pracy. Kasacja jest środkiem zaskarżenia wyroku sądu drugiej instancji (...), przeto może skutecznie powoływać się jedynie na naruszenie przepisów postępowania przez Sąd drugiej instancji.
Skład orzekający
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
przewodniczący
Jerzy Kuźniar
sędzia
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie zdarzeń powodujących nagłe pogorszenie samoistnych schorzeń pracownika w wyniku wysiłku fizycznego za wypadek przy pracy, nawet jeśli istnieją wcześniejsze dolegliwości."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wysiłek fizyczny jest bezpośrednim czynnikiem sprawczym pogorszenia stanu zdrowia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie wypadku przy pracy w kontekście istniejących wcześniej schorzeń, co jest częstym problemem w praktyce.
“Czy nagłe pogorszenie zdrowia w pracy to zawsze wypadek przy pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 10 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 21 maja 1997 r. II UKN 130/97 Pozostające w związku z wykonywaniem pracy zdarzenie zewnętrzne, które było sprawczym czynnikiem nagłego i gwałtownego pogorszenia samoistnych schorzeń pracownika wyczerpuje przesłanki prawne uznania go za wypadek przy pracy. Przewodniczący SSN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 21 maja 1997 r. sprawy z powództwa Zbigniewa K. przeciwko [...] Przedsiębiorstwu Robót Inżynieryjnych Spółka Akcyjna w G. o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 14 listopada 1996 r. [...] 1. o d d a l i ł kasację. 2. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytu- łem kosztów postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Zbigniew K. w pozwie skierowanym przeciwko [...] Przedsiębiorstwu Robót Inżynieryjnych w G. domagał się ustalenia, że dźwigając w czasie pracy w dniu 25 paź- dziernika 1990 r. złomowane akumulatory uległ wypadkowi przy pracy. Strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia z art. 291 § 2 KP, a także wskazując, że waga akumulatorów nie przekraczała obowiązującej jednego pracownika normy udźwigu i przenoszenia ciężarów, a przy wykonywaniu pracy ujawniła się samoistna dolegliwość powoda. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 1996 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Gliwicach uwzględnił powództwo i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zas- tępstwa adwokackiego oraz obciążył stronę pozwaną kosztami wpisu i zwrotu wydat- ków. Sąd ten ustalił, że powód pomyślnie przeszedł wstępne badania lekarskie przed podjęciem pracy u pozwanego. Podczas wykonywania w dniu 25 października 1990 r. zleconej mu pracy - załadowania ok. 90 akumulatorów o wadze 25-50 kg doznał silnego bólu kręgosłupa; pomimo to dokończył załadunek, a o zdarzeniu nie informował działu BHP. Jednak następnego dnia udał się do lekarza i korzystał ze zwolnienia lekarskiego do dnia uzyskania uprawnień rentowych. Dla oceny medycznych następstw krytycznego zdarzenia Sąd Rejonowy uzyskał opinię od biegłego sądowego lekarza ortopedy, który wskazał, że u powoda co najmniej od 1984 r. występowała dolegliwość obciążeniowo- zwyrodnieniowa kręgosłupa z dwupoziomową dyskopatią i objawową prawostronną rwą kulszową, która uległa znacznemu pogorszeniu wskutek zdarzenia z dnia 25 paździer- nika 1990 r., prowadząc do powstania uporczywego zespołu bólowego. Te okoliczności spowodowały uznanie krytycznego zdarzenia za wypadek przy pracy w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.), skoro na skutek nadmiernego wysiłku przy wykonywaniu pracy wystąpiło u powoda nasilenie dolegliwości kręgosłupa w postaci powstania uporczywego zespołu bólowego, które przyspieszyło utratę jego zdolności do wykonywania dotychczasowego zatrudnienia. Równocześnie Sąd Rejonowy wskazał, że roszczenie o ustalenie nie ulega przedawnie- niu. Rewizję od tego wyroku oddalił Sąd Wojewódzki Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 14 listopada 1996 r., który podzielił stano- wisko Sądu pierwszej instancji, że załadunek akumulatorów o wadze 25-50 kg był dla powoda nadmiernym wysiłkiem, który gwałtownie pogorszył stan jego organizmu - dot- kniętego samoistnymi schorzeniami ortopedycznymi, prowadząc do utraty dotychczaso- wej sprawności zawodowej. Zdarzenie takie w świetle poglądów doktryny i ugruntowanej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego kwalifikuje się jako wypadek przy pracy. W kasacji pozwany podtrzymał zarzut naruszenia przepisów postępowania, wo- bec dokonania sprzecznych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału do- wodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także wskazał na narusze- nie prawa materialnego - przez błędną wykładnię normy art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, utrzymu- jąc, że nie było zdarzeniem nagłym wystąpienie w dniu 25 października 1990 r. zespołu bólowego u powoda, który już znacznie wcześniej odczuwał samoistne dolegliwości krę- gosłupa. Zespół bólowy był więc następstwem zaostrzenia się istniejącego procesu chorobowego.Kasacja zmierzała do uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Rozpoznając sprawę w granicach kasacji, które wyznaczają podstawy i wnioski kasacyjne, za bezzasadną należało uznać polemikę pozwanego z ustaleniami faktycz- nymi Sądu pierwszej instancji oraz oceną materiału dowodowego, dokonaną w grani- cach swobodnej sędziowskiej oceny dowodów. Jeszcze bardziej istotne jest to, że ka- sacja - kwestionująca orzeczenie sądu drugiej instancji - nie może opierać się na za- rzutach dotyczących ewentualnych proceduralnych uchybień sądu pierwszej instancji, w sytuacji gdy uzasadnienie kasacji w istocie rzeczy stanowiło jedynie kolejną polemikę z ustaleniami i oceną dowodów dokonanymi tylko przez Sąd Rejonowy. Tymczasem ka- sacja jest środkiem zaskarżenia wyroku sądu drugiej instancji (art. 392 § 1 KPC), przeto może skutecznie powoływać się jedynie na naruszenie przepisów postępowania przez Sąd drugiej instancji. Dodatkowo skarżący nie wskazał naruszenia przez sąd drugiej instancji jakichkolwiek przepisów postępowania, przez co kasacja, bez wskazania pods- tawy nie spełnia warunków koniecznych do jej rozpoznania. Bezzasadna jest natomiast polegającana na zarzucie naruszenia prawa material- nego podstawa kasacji. Wobec nieistnienia zarzutów kasacyjnych polegających na naruszeniu prawa procesowego, dla oceny kasacji miarodajny jest stan faktyczny sprawy ustalony przez Sąd pierwszej instancji. Na tle przyjętych ustaleń nie może być kwestii, że załadunek przez powoda, dotkniętego samoistnymi schorzeniami orto- pedycznymi, akumulatorów w dniu 25 października 1990 r. stanowił czynnik sprawczy nagłego i gwałtownego pogorszenia się stanu jego zdrowia, prowadzący do utraty dotychczasowej sprawności zawodowej oraz do nabycia przez powoda inwalidzkich uprawnień rentowych. Taki układ okoliczności faktycznych jednoznacznie wskazywał na wypełnienie przesłanek prawnych uznania tego zdarzenia za wypadek przy pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wy- padków przy pracy i chorób zawodowych. Z uwagi na powyższe powyższe kasacja podlegała oddaleniu z mocy art. 393 12 KPC. O zasądzonych na rzecz powoda kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Naj- wyższy orzekł z mocy art. 98 §1 KPC w związku z § 17 ust. 1 pkt 4 i § 18 ust. 3 roz- porządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 czerwca 1992 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w postępowaniu przed organami wymiaru sprawiedliwości (Dz. U. Nr 48, poz. 220 ze zm.). ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI