II UK 86/19

Sąd Najwyższy2020-06-30
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emerytura pomostowawarunki szczególneubezpieczenia społeczneSąd Najwyższyskarga kasacyjnaprawo pracyZUS

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie o emeryturę pomostową z powodu braku zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Wnioskodawca domagał się prawa do emerytury pomostowej, jednak ZUS odmówił, wskazując na brak pracy w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 r. Sądy niższych instancji podtrzymały tę decyzję, uznając, że praca spawacza elektrycznego wykonywana głównie na zewnątrz nie spełniała kryteriów pracy w szczególnych warunkach według ustawy o emeryturach pomostowych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, ponieważ nie zawierała ona zarzutów naruszenia prawa materialnego, co jest wymogiem formalnym.

Sprawa dotyczyła prawa do emerytury pomostowej dla wnioskodawcy, T. F., który pracował jako spawacz elektryczny przez ponad 40 lat, w tym ponad 15 lat w warunkach szczególnych według przepisów sprzed 2009 roku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że po 31 grudnia 2008 r. wnioskodawca nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych. Sądy Okręgowy i Apelacyjny podzieliły to stanowisko, wskazując, że praca spawacza wykonywana głównie na zewnątrz nie kwalifikuje się jako praca w szczególnych warunkach według nowych przepisów, które mają zamknięty katalog. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym pominięcie dowodu z zeznań świadków. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmówił jej przyjęcia. Uzasadnił to brakiem zarzutów naruszenia prawa materialnego, co jest wymogiem formalnym dla skuteczności skargi kasacyjnej, oraz przywiązaniem do ustaleń faktycznych sądów niższych instancji. Sąd Najwyższy podkreślił również, że wykaz prac uprawniających do emerytury pomostowej jest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, praca ta nie spełnia kryteriów określonych w ustawie o emeryturach pomostowych, a wykaz prac uprawniających do emerytury pomostowej jest zamknięty.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym warunkiem nabycia prawa do emerytury pomostowej jest legitymowanie się 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych na stanowisku uznanym za uprawniające do emerytury pomostowej na podstawie art. 3 ustawy i załączników. Wykaz prac jest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
T. F.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (13)

Główne

u.e.p. art. 3 § 1 i 3

Ustawa o emeryturach pomostowych

Określa zamknięty katalog prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, które uprawniają do emerytury pomostowej.

k.p.c. art. 398³ § § 1 pkt 1 i 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej, w tym konieczność zarzutu naruszenia prawa materialnego.

k.p.c. art. 398⁹ § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że sąd drugiej instancji przyjął, że stan faktyczny został dostatecznie wyjaśniony.

k.p.c. art. 398¹³ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że sąd drugiej instancji związał ustalenia faktyczne.

k.p.c. art. 398³ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że sąd drugiej instancji nie naruszył prawa materialnego.

k.p.c. art. 398⁹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.e.r. FUS art. 32

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy stażu pracy w szczególnych warunkach według przepisów sprzed 2009 r.

k.p.c. art. 217 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy pominięcia dowodu z zeznań świadka.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dopuszczalności dowodu.

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku wyjaśnienia okoliczności sprawy.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny wiarygodności i mocy dowodów.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zarzutu naruszenia prawa materialnego w skardze kasacyjnej. Praca spawacza elektrycznego wykonywana na zewnątrz po 31 grudnia 2008 r. nie spełnia kryteriów pracy w szczególnych warunkach według ustawy o emeryturach pomostowych. Wyrok sądu drugiej instancji oparty na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 217 § 3 k.p.c., art. 227 k.p.c., art. 231 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c.) bez zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

nie można stwierdzić zasadności skargi kasacyjnej bez zarzutu naruszenia prawa materialnego wykaz prac określonych w art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych jest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu

Skład orzekający

Leszek Bielecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów formalnych skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych oraz interpretacja przepisów dotyczących emerytur pomostowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pracy w szczególnych warunkach po wejściu w życie ustawy o emeryturach pomostowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje wymogi formalne skargi kasacyjnej i zasady przyznawania emerytur pomostowych.

Emerytura pomostowa: Sąd Najwyższy przypomina o kluczowym wymogu formalnym skargi kasacyjnej.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II UK 86/19
POSTANOWIENIE
Dnia 30 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z wniosku T. F.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O.
‎
o prawo do emerytury pomostowej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 30 czerwca 2020 r.,
‎
skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt III AUa (…),
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
II.
zasądza od wnioskodawcy na rzecz organu rentowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 26 stycznia 2018 r. odmówił T. F.  prawa do emerytury pomostowej, bowiem po 31 grudnia 2008 r. nie świadczył on pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 664 ze zm.).
Wyrokiem z dnia 4 września 2018 r. Sąd Okręgowy w O. oddalił odwołanie od w/w decyzji organu rentowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd ten stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca legitymuje się długoletnim, bo ponad 40-letnim stażem pracowniczym, w tym ponad 15 letnim stażem pracy w szczególnych warunkach (19 lat, 1 miesiąc i 1 dzień) w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dział XIV, poz. 12), jednak brak było podstaw aby przyjąć, że po 1 stycznia 2009 r. pracował w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych.
Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt III AUa (…) oddalił apelację wnioskodawcy i potwierdził słuszność rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny podniósł w uzasadnieniu wyroku, że powód był zatrudniony na stanowisku spawacza elektrycznego i wykonywał prace spawalnicze głównie w wykopach, na zewnątrz, natomiast za prace takie w warunkach szczególnych, w myśl powołanych tam przepisów rozumie się prace wykonywane przy spawaniu łukowym lub cięciu termicznym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze z utrudnioną wentylacją.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z dnia 4 lutego 2019 r. wnioskodawca zaskarża w całości wyrok drugiej instancji oraz zarzuca naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 217 § 3 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z zeznań świadka, naruszenie art. 227 k.p.c. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów oraz naruszenie art. 231 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. poprzez uznanie okoliczności sprawy jako dostatecznie wyjaśnionych. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku drugiej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżący podnosi jako zarzut okoliczności braku przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie dowodu w postaci zeznań wskazanych tam świadków, który to dowód, w ocenie skarżącego może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy na korzyść skarżącego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, pismem z dnia 26 lutego 2019 r. organ rentowy wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego na rzecz organu rentowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W przedmiotowej sprawie należy zwrócić uwagę, że nie można stwierdzić zasadności skargi kasacyjnej bez zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 398
3
§ 1 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 398
3
§ 1 pkt 1 k.p.c.) i przy związaniu ustaleniami stanu faktycznego, na którym oparto zaskarżony wyrok (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 398
13
§ 2 k.p.c. i art. 398
3
§ 3 k.p.c.). W podobnej sprawie wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 lutego 2020 r. w sprawie III PK 1/19. Przedmiotowa skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Ponadto należy stwierdzić, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że w przypadku niekontynuowania pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze po 31 grudnia 2008 r. (po wejściu w życie ustawy o emeryturach pomostowych), warunkiem nabycia prawa do emerytury pomostowej na podstawie art. 49 ustawy jest legitymowanie się 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych ale tylko na takim stanowisku, które zostało uznane za pracę uprawniającą do uzyskania emerytury pomostowej na podstawie art. 3 ustawy oraz załączników do ustawy. Natomiast brak podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, dziś nie może być tak kwalifikowany (wyrok Sądu Najwyższego z 13 marca 2012 r., II UK 164/11, OSNP 2013 nr 5-6, poz. 62).
Natomiast wykaz prac określonych w art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych jest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu, co oznacza, że cech pracy „o szczególnym charakterze” lub „w szczególnych warunkach” nie mogą posiadać inne prace, choćby sposób ich wykonywania i ich jakość mogła obniżyć się z wiekiem (wyrok Sądu Najwyższego z 21 listopada 2017 r., I UK 472/16, BSN-IPUSiSP 2018 nr 2, poz. 17).
Z powyższych względów, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji, o kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 98 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI