II UK 21/17

Sąd Najwyższy2017-12-06
SNubezpieczenia społeczneprawo do emeryturyWysokanajwyższy
emeryturawarunki szczególneubezpieczenia społeczneSąd Najwyższyskarga kasacyjnaocena dowodówprawo pracy

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy w sprawie o prawo do emerytury, uznając ją za niedopuszczalną z powodu naruszenia przepisów proceduralnych.

Wnioskodawca M.M. zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury na warunkach szczególnych. Skarga kasacyjna opierała się na zarzutach naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędnej oceny dowodów. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że została ona oparta na niedopuszczalnych zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co narusza przepisy k.p.c. dotyczące postępowania kasacyjnego.

Sprawa dotyczyła prawa do emerytury na warunkach szczególnych, o które ubiegał się M.M. Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego, oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji ZUS odmawiającej przyznania emerytury. Kluczowym elementem sporu była ocena pracy wnioskodawcy w Przedsiębiorstwie Uprzemysłowionego Budownictwa Rolniczego w B. w latach 1970-1992, określonej w dokumentach jako monter instalacji wodno-kanalizacyjnych, a przez wnioskodawcę jako spawacza. Sąd pierwszej instancji uznał tę pracę za wykonywaną w warunkach szczególnych, podczas gdy Sąd Apelacyjny stwierdził brak jednoznacznych dowodów na świadczenie pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych, uznając zeznania świadków i wnioskodawcy za niewiarygodne w świetle dokumentacji. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 398 § 1 pkt 1 k.p.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących stażu pracy w warunkach szczególnych, a także naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez niezgodną z zasadami doświadczenia życiowego ocenę dowodów. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną, wskazując na niedopuszczalność zarzutów dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym, zgodnie z art. 398^3 § 3 i art. 398^13 § 2 k.p.c. Nie obciążono wnioskodawcy kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, gdyż jest to niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy k.p.c. (art. 398^3 § 3, art. 398^13 § 2), które zakazują kwestionowania oceny dowodów i związują Sąd Najwyższy ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
M.M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjastrona przeciwna

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną, jeżeli jej przyjęcie naruszałoby zasady określone w art. 398^9.

u.e.r.f.u.s. art. 32

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki przyznawania emerytury pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

u.e.r.f.u.s. art. 184 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki przyznawania emerytury osobom, które przed dniem 1 stycznia 1999 r. osiągnęły wiek uprawniający do emerytury i staż ubezpieczeniowy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Niedopuszczalne jest oparcie skargi kasacyjnej na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jeżeli strona nie złożyła wniosku o uzasadnienie wyroku lub apelacji albo nie poddała się rygorowi przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony zwrot kosztów procesu na rzecz przeciwnika, mimo oddalenia powództwa lub apelacji.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze art. 14 § dział XIV, poz. 12

Wykaz A, poz. 12, dział XIV - prace związane z produkcją i obróbką metali, w tym spawanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych jest niedopuszczalna w postępowaniu kasacyjnym.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 32 i 184 ustawy o emeryturach i rentach. Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez niezgodną z zasadami doświadczenia życiowego ocenę zeznań świadków.

Godne uwagi sformułowania

skarżący wniósł o uchylenie i zmianę zaskarżonego orzeczenia i przyznanie mu prawa do emerytury Argumentacja wniosku złożonego w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna ze względu na obowiązujący w postępowaniu kasacyjnym zakaz konfrontowania oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustalonymi w sprawie faktami wbrew wyraźnemu zakazowi wynikającemu z treści art. 398^3 § 3 k.p.c. skarga została oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów oraz poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych celem skargi była jedynie niedopuszczalna próba podważenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę orzekania przez Sąd drugiej instancji

Skład orzekający

Beata Gudowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi kasacyjnej opartej na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i postępowaniu cywilnym, ponieważ dotyczy kluczowych zasad postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy przypomina: Skarga kasacyjna to nie apelacja od oceny dowodów!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 21/17
POSTANOWIENIE
Dnia 6 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Beata Gudowska
w sprawie z wniosku M.M.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.
‎
o prawo do emerytury,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 grudnia 2017 r.,
‎
skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]
‎
z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt III AUa […],
1. odrzuca skargę
2. nie obciąża M.M. obowiązkiem zwrotu stronie przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 21 września 2016 r. Sąd Apelacyjny, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...], na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w B. od wyroku Sądu Okręgowego w B., VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 2015 r. zmienił ten wyrok i oddalił odwołanie M.M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w B. z dnia 8 lipca 2015 r. w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do emerytury na warunkach przewidzianych w art. 32 ust. i 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.) wobec niewykazania 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie została uwzględniona jako praca w warunkach szczególnych praca ubezpieczonego od dnia 1 września 1970 r. do dnia 31 marca 1992 r. w Przedsiębiorstwie Uprzemysłowionego Budownictwa Rolniczego w B., w dokumentach osobowych określona jako praca na stanowisku montera instalacji wodno-kanalizacyjnych, a przez ubezpieczonego jako praca na stanowisku spawacza. Na podstawie zeznań świadków Sąd pierwszej instancji ustalił, że w spornym okresie ubezpieczony świadczył pracę na stanowisku spawacza, wymienionym w wykazie A. w dziale XIV, poz. 12 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Sąd drugiej instancji stwierdził natomiast, że ubezpieczony nie przedstawił jednoznacznych dowodów na potwierdzenie świadczenia pracy w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zarówno zeznania świadków, jak twierdzenia ubezpieczonego uznał za niewiarygodne w zestawieniu z istniejącą dokumentacją osobową i wnioskami wypływającymi z zeznań świadków.
Skarga kasacyjna ubezpieczonego została oparta „na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 398 § 1 pkt 1 k.p.c. przez przyjęcie, że ubezpieczony nie wykazał 15-letniego stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, koniecznych do przyznania wcześniejszej emerytury”. Skarżący wniósł o uchylenie i zmianę zaskarżonego orzeczenia i przyznanie mu prawa do emerytury, zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w B..
W uzupełnieniu skargi o wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, jako przyczynę wskazał naruszenie art. 233 § 1 oraz 398 § 1 pkt 1 k.p.c., „gdyż Sąd Apelacyjny, niezgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego myślenia nie uwzględnił zeznań świadków potwierdzających jego zatrudnienie w szczególnych warunkach”.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Argumentacja wniosku złożonego w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna ze względu na obowiązujący w postępowaniu kasacyjnym zakaz konfrontowania oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustalonymi w sprawie faktami (por. art. 398
3
§ 3 oraz art. 398
13
§ 2 k.p.c. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1999 r., II UKN 7/99, OSNAPiUS 2000 nr 23, poz. 865). Co więcej, wbrew wyraźnemu zakazowi wynikającemu z treści art. 398
3
§ 3 k.p.c. skarga została oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów oraz poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Sposób sformułowania podstawy skargi oraz jej uzasadnienie jednoznacznie wskazują, że celem skargi była jedynie niedopuszczalna próba podważenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę orzekania przez Sąd drugiej instancji. Ponieważ w sprawie podstawą skargi kasacyjnej zostały uczynione wyłącznie tego rodzaju zarzuty, musiała być ona uznana za środek niedopuszczalny (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 76 oraz z dnia 22 maja 2009 r., IV CSK 135/09, niepubl.).
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy skargę kasacyjną odrzucił na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c., nie obciążając skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego (art. 102 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI