I UK 6/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł., uznając, że sprawa nie zawiera istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację ubezpieczonej S.G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł., który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. Sprawa dotyczyła ustalenia podlegania ubezpieczeniu społecznemu, gdzie ZUS uznał umowę o pracę za nieważną z powodu obejścia prawa, mimo że była faktycznie realizowana. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji, stwierdzając brak istotnego zagadnienia prawnego i potrzeby wykładni przepisów.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 maja 2005 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania kasacji wniesionej przez ubezpieczoną S.G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 22 września 2004 r. Sprawa dotyczyła ustalenia podlegania ubezpieczeniu społecznemu pracowników. Sąd Okręgowy w Ł. oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS, uznając umowę o pracę za nieważną na podstawie art. 58 § 1 k.c. z powodu obejścia prawa, mimo że umowa była faktycznie realizowana. Sąd Apelacyjny w Ł. podzielił to stanowisko. Kasacja zarzucała naruszenie prawa materialnego (art. 58 § 1 k.c.) i przepisów postępowania (art. 328 § 2 k.p.c.), wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 58 § 1 k.c. w kontekście ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdy umowa o pracę została faktycznie wykonana. Sąd Najwyższy, badając kasację w ramach przedsądu, nie dopatrzył się przesłanek do jej przyjęcia. Stwierdził, że kasacja nie formułuje zagadnienia prawnego w sposób wymagany przez Sąd Najwyższy, a kwestia wykładni przepisów nie wymaga rozstrzygnięcia. Podkreślono, że fakt wykonania umowy o pracę nie wyklucza jej nieważności z powodu obejścia prawa, co potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego. Zarzuty dotyczące przepisów postępowania również nie budziły wątpliwości. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania na podstawie art. 3937 § 1 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wykonanie umowy o pracę nie wyklucza jej nieważności z powodu obejścia prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że nawiązanie stosunku pracy zgodnie z art. 22 k.p. nie wyklucza możliwości, że praca ta jest wykonywana w celu obejścia prawa, co może prowadzić do nieważności umowy na podstawie art. 58 § 1 k.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.G. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
| M.K. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa o pracę, mimo że faktycznie wykonana, może być uznana za nieważną, jeśli jej zawarcie zmierzało do obejścia prawa.
k.p.c. art. 3937 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p. art. 22
Kodeks pracy
Nawiązanie stosunku pracy zgodnie z tym przepisem nie wyklucza możliwości obejścia prawa.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
u.s.u.s.
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepisy tej ustawy mogą być stosowane w kontekście oceny obejścia prawa przy zawieraniu umowy o pracę.
k.p.c. art. 393 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia kasacji do rozpoznania.
k.p.c. art. 393 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
k.p.c. art. 3933
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania formalne kasacji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 58 § 1 k.c. w związku z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdy umowa o pracę została faktycznie wykonana. Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
zawarcie umowy zmierzało do obejścia prawa nie wyklucza uznania, że w wyżej wymienionym przypadku zawarcie umowy zmierzało do obejścia prawa nawiązanie stosunku pracy zgodnie z art. 22 k.p. nie wyklucza wykonywania tej pracy w celu obejścia prawa
Skład orzekający
Roman Kuczyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia kasacji z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów, a także potwierdzenie, że wykonanie umowy o pracę nie wyklucza jej nieważności z powodu obejścia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przedsądu w kasacji i interpretacji art. 58 k.c. w kontekście ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak Sąd Najwyższy filtruje kasacje, odmawiając rozpoznania tych, które nie podnoszą istotnych zagadnień prawnych. Pokazuje też praktyczne zastosowanie art. 58 k.c. w kontekście ubezpieczeń społecznych.
“Kiedy wykonana umowa o pracę może być nieważna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I UK 6/05
POSTANOWIENIE
Dnia 19 maja 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Roman Kuczyński
w sprawie z odwołania S.G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z.
z udziałem zainteresowanej M.K.
o ustalenie podlegania ubezpieczeniu społecznemu,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 maja 2005 r.,
kasacji ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł.
z dnia 22 września 2004 r., sygn. akt III AUa …/03,
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 września 2004 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w Ł.oddalił apelację S. G. od wyroku Sądu Okręgowego
- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 6 sierpnia 2003 r.
Przedmiotem postępowania Sądu pierwszej instancji była kwestia zgodności z
prawem decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. uznającej, że
ubezpieczona nie podlega ubezpieczeniu społecznemu pracowników od 11 marca
2002 r, wskazując na pozorność zawartej przez wnioskodawczynię umowy o pracę.
Sąd Okręgowy oddalił odwołanie przyjmując po analizie zgromadzonego materiału
dowodowego w sprawie, że zawarta umowa o pracę nie była zawarta dla pozoru,
2
lecz strony zawierające tę umowę zmierzały do obejścia prawa i tym samym na
podstawie przepisu art. 58 § 1 k.c. umowa ta jest nieważna. Sąd Apelacyjny
podzielając argumenty Sądu pierwszej instancji oddalił apelację.
Kasacja ubezpieczonej zarzuca powyższemu wyrokowi naruszenie prawa
materialnego - art. 58 §1k.c. oraz przepisów postępowania – art. 328 § 2 k.p.c.
Jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie kasacji wskazuje istotne
zagadnienie prawne - odnoszące się do wykładni i zastosowania wyżej
wymienionego przepisu prawa materialnego (art. 58 § 1 k.c.) w stosunku do
przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) - w sytuacji jeżeli umowa o pracę
została faktycznie zrealizowana przez strony i ubezpieczona tym samym spełniła
przesłanki nabycia prawa do ubezpieczenia społecznego przewidziane tą ustawą.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Kasacja, spełniająca wymagania z przepisu art. 3933 k.p.c. podlega dalszej
kontroli w postaci tzw. przedsądu a więc badaniu, czy w sprawie występują
okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania (art. 393 § 1 i 2 k.p.c.) a
mianowicie, czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (co polega na
przytoczeniu jego treści i wskazaniu argumentów prawnych, które z reguły
prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych – por. postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, M.Prawn. 2001, nr 13, poz. 670), czy istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości a także
potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
sądów (co wymaga przedstawienia tych rozbieżności i wykazania, że przepisy je
wywołujące nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowej judykaturze
sądowej). W ramach przedsądu następuje także badanie, czy zaskarżone
orzeczenie oczywiście narusza prawo (przy czym oczywistość ta musi jawić się
jako rażąca i od razu dostrzegalna, uwidoczniająca się bez głębszej analizy
sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie
przyjętymi regułami interpretacji) a nadto, czy w sprawie nie występuje nieważność
postępowania (art. 393 § 2 k.p.c.). Te ostatnie okoliczności Sąd Najwyższy bierze
3
pod uwagę z urzędu, jakkolwiek może je także podnieść strona skarżąca, co
podlega ocenie w ramach przedsądu.
Oceniając kasację wniesioną przez ubezpieczoną Sąd Najwyższy nie dopatruje
się występowania przesłanek pozwalających na przyjęcie kasacji do rozpoznania.
W szczególności nie formułuje ona w istocie zagadnienia prawnego w sposób, jaki
oczekiwałby tego Sąd Najwyższy, nie jest też w świetle wywodów kasacji kwestią
wymagającą rozstrzygnięcia ani wykładnia wskazanych przepisów ani zasady ich
stosowania. W sprawie nie występują także wymagające rozstrzygnięcia
zagadnienia proceduralne. Zarzuty kasacji dotyczą w istocie własnej wersji stanu
faktycznego.
Fakt uznania przez Sąd drugiej instancji, że w oparciu o zebrane w sprawie
dowody umowa zawarta pomiędzy pracodawcą a wnioskodawczynią została
wykonana i nie była umowa pozorną, nie wyklucza uznania, że w wyżej
wymienionym przypadku zawarcie umowy zmierzało do obejścia prawa (art. 58 § 1
k.c. w związku z art. 300 k.p.) – por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca
2001 r., II UKN 258/00, OSNAPiUS 2002/21/527. Z powyższego wynika, że w
niniejszej sprawie istotne zagadnienie prawne nie występuje, bowiem nawiązanie
stosunku pracy zgodnie z art. 22 k.p. nie wyklucza wykonywania tej pracy w celu
obejścia prawa polegającego w niniejszej sprawie na skorzystaniu przez
wnioskodawczynię z wielomiesięcznego świadczenia ubezpieczeniowego, poprzez
uiszczenie ze strony pracodawcy składki ubezpieczeniowej tylko za dwa miesiące.
Ponadto kasacja powołuje się na naruszenie przepisów postępowania, które
ani nie budzą wątpliwości, ani nie wywołują rozbieżności w praktyce.
Z powyższych motywów Sąd Najwyższy, nie dopatrując się oczywistości
naruszenia prawa zaskarżonym orzeczeniem ani nie stwierdzając nieważności
postępowania - na podstawie art. 3937 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia kasacji do
rozpoznania.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI