II UK 665/16

Sąd Najwyższy2017-11-08
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaubezpieczenia społecznewarunki szczególneświadectwo pracySąd Najwyższyskarga kasacyjnaorzecznictwo

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia wiążącego charakteru świadectwa pracy w szczególnych warunkach została już rozstrzygnięta w orzecznictwie.

Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację w sprawie o emeryturę. Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawca nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach, mimo posiadania świadectwa pracy. Skarga kasacyjna podnosiła zarzut naruszenia prawa materialnego i procesowego, a także istotne zagadnienie prawne dotyczące domniemania z art. 244 k.p.c. dla świadectw pracy w szczególnych warunkach. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Sprawa dotyczyła wniosku o emeryturę, w której Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego, że wnioskodawca nie wykonywał stale i w pełnym zakresie pracy w warunkach szczególnych, mimo posiadania świadectwa pracy. Sąd Apelacyjny oparł się na wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących świadectw pracy w szczególnych warunkach oraz przepisów postępowania, w tym art. 328 § 2 k.p.c. za niewskazanie powodów pominięcia dowodu w postaci potwierdzeń wypłaty dodatku szkodliwego. W skardze kasacyjnej podniesiono istotne zagadnienie prawne dotyczące domniemania z art. 244 k.p.c. dla świadectw pracy w szczególnych warunkach. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że wskazane zagadnienie prawne zostało już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie. Podkreślono, że świadectwo pracy w szczególnych warunkach nie jest dokumentem urzędowym i podlega kontroli co do prawdziwości faktów oraz prawidłowości podstawy prawnej. W związku z brakiem istnienia istotnego zagadnienia prawnego, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, świadectwo pracy w szczególnych warunkach nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c. i podlega kontroli co do prawdziwości wskazanych w nim faktów oraz prawidłowości podstawy prawnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo wyjaśnił, że świadectwo pracy w szczególnych warunkach jest dokumentem prywatnym, który nie ma charakteru wiążącego dla organów przyznających świadczenia. Podlega ono kontroli sądowej, a pracownik ma obowiązek wykazać fakty uzasadniające jego prawo do świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
J.S.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Rady Ministrów art. § 2 ust. 1 i 2

Dotyczy pracy w warunkach szczególnych i podstawy wydawania świadectw.

Rozporządzenie Rady Ministrów art. § 4 ust. 1 i 3

Dotyczy pracy w warunkach szczególnych i podstawy wydawania świadectw.

u.e.r.f.u.s. art. 32 § ust. 1, 2 i 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnego zagadnienia prawnego, gdyż kwestia wiążącego charakteru świadectwa pracy w szczególnych warunkach została już rozstrzygnięta w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Odrzucone argumenty

Świadectwo pracy w szczególnych warunkach powinno być traktowane jako dokument urzędowy korzystający z domniemania z art. 244 k.p.c. Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewskazanie powodów pominięcia dowodu z dodatku szkodliwego.

Godne uwagi sformułowania

świadectwo pracy w szczególnych warunkach nie ma charakteru wiążącego w tym sensie, że nie podlega kontroli organów przyznających świadczenia Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie jest bowiem dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c., zaś w postępowaniu sądowym jest traktowane jako dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k.p.c.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej charakteru prawnego świadectw pracy w szczególnych warunkach i braku domniemania ich wiążącej mocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej i interpretacji przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla prawników zajmujących się sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje status prawny świadectw pracy w szczególnych warunkach i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą.

Świadectwo pracy w szczególnych warunkach – czy to wystarczy do emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 665/16
POSTANOWIENIE
Dnia 8 listopada 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Kuźniar
w sprawie z wniosku J.S.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L.
‎
o emeryturę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 listopada 2017 r.,
‎
skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego we [...]
‎
z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt III AUa […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r., III AUa […], Sąd Apelacyjny we [...]
oddalił apelację wnioskodawcy J.S. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia 13 października 2015 r. w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o emeryturę.
Sąd Apelacyjny podzielił argumenty zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji i przyjął je za własne, uznając że w okresie zatrudnienia wnioskodawcy od dnia 1 kwietnia 1993 r. do dnia 31 grudnia 1998 r., na stanowisku kierownika warsztatów mechanicznych, nie wykonywał on stale i w pełnym zakresie pracy w warunkach szczególnych, o której mowa w wykazie A działu XIV poz. 24
, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego
1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Powyższy wyrok zaskarżył w całości pełnomocnik wnioskodawcy, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego -
§ 2 ust. 1 i 2 i § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w związku z art. 32 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1383 ze zm.)
, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu, że świadectwa pracy w szczególnych warunkach są dokumentami przewidzianymi przez ustawodawcę do dowodzenia faktu pracy w warunkach szczególnych -
wydanym, co wynika bezpośrednio z przepisu, na podstawie posiadanej dokumentacji, oraz naruszenie przepisów
postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy -
art. 328 § 2 k.p.c. mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, polegające na niewskazaniu w uzasadnieniu wyroku, z jakich powodów Sąd drugiej instancji całkowicie pominął istotny dowód przedstawiony przez stronę w toku postępowania apelacyjnego w postaci potwierdzeń wypłaty tzw. dodatku szkodliwego w okresie od grudnia 1996 r. do czerwca 1998 r. na stanowisku kierownika warsztatu mechanicznego, co wiązało się z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych, kwalifikujących go do przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym.
W oparciu o przedstawione podstawy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu z orzeczeniem o kosztach postępowania kasacyjnego.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że
w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, wymagające rozstrzygnięcia czy świadectwo pracy stwierdzające wykonywanie prac w szczególnych warunkach wydane na podstawie posiadanej dokumentacji w oparciu o § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, korzysta z domniemania przewidzianego w art. 244 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie ma uzasadnienia.
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Za istotne zagadnienie prawne uznaje się zagadnienie dotychczas niewyjaśnione i nierozwiązane w orzecznictwie, a więc cechujące się nowością, którego rozstrzygnięcie może sprzyjać rozwojowi prawa. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że powołanie się na tę okoliczność wymaga, obok sformułowania tego zagadnienia, także przytoczenia związanych z nim konkretnych przepisów prawnych, wskazania, dlaczego jest ono istotne oraz przedstawienia argumentacji wskazującej na rozbieżne oceny prawne (por. postanowienia: z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11, z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, s. 51, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, LEX nr 180841). W sytuacji gdy podstawą wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest potrzeba wykładni przepisów prawa, konieczne jest określenie, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości lub z przedstawieniem rozbieżności w orzecznictwie sądów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN 2002 nr 7, s. 10). Wypada również dodać, że podobnie jak w przypadku gdy podstawą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest występujące w sprawie zagadnienie prawne (art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.), nie zachodzi ona, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, brak nadto okoliczności uzasadniających zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP - wkładka 2003 nr 13, poz. 5).
Kwestie wskazywane jako zagadnienie prawne zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Wskazano w nim, że świadectwo pracy wydane przez pracodawcę na podstawie posiadanej dokumentacji (por. § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.) potwierdzające wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, nie ma charakteru wiążącego w tym sensie, że nie podlega kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie jest bowiem dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c., (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 1991 r., I PR 422/90, LEX
nr 14682), zaś
w postępowaniu sądowym jest traktowane jako dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k.p.c., stanowiący dowód, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie w nim zawarte. Dokument taki podlega kontroli zarówno co do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej. Ujawnienie okoliczności, że wskazane w zaświadczeniu pracodawcy stanowisko pracy wykonywanej w szczególnych warunkach nie figuruje w wykazie powołanym w tym zaświadczeniu, jest podstawą do odmowy przyznania prawa do wcześniejszej emerytury (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 r., I UK 15/04, OSNP 2005 nr 11, poz. 161). Świadectwa pracy w szczególnych warunkach w przypadku sporu podlegają więc kontroli z urzędu lub na zarzut co do podawanych w nich faktów (zdarzeń). Taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 października 2011 r., I UK 125/11 (niepublikowane). Ogólnie można też zauważyć, że w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych to zainteresowany świadczeniem ma wykazać fakty uzasadniające jego prawo (art. 232 k.p.c., art. 6 k.c.), a dotyczy to zwłaszcza sytuacji gdy organ rentowy kwestionuje świadectwa pracy w szczególnych warunkach (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 r.,
I UK 24/09,
LEX nr 518067)
.
Gdy więc, wbrew twierdzeniom wniosku, w sprawie nie wykazano istnienia zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI