II UK 535/17

Sąd Najwyższy2018-11-28
SNubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
rentaniezdolność do pracyubezpieczenia społecznestaż pracyokresy składkoweokresy nieskładkoweustawa emerytalnaSąd Najwyższyskarga kasacyjna

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, uznając, że kwestia relacji przepisów dotyczących okresów składkowych i nieskładkowych została już rozstrzygnięta w orzecznictwie.

Wnioskodawca W. L. domagał się prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, jednak organ rentowy odmówił przyznania świadczenia z powodu niespełnienia wymogu 5 lat stażu pracy w ostatnim dziesięcioleciu. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie. Skarga kasacyjna zarzucała błędną wykładnię przepisów dotyczących zaliczania okresów składkowych i nieskładkowych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że zagadnienie prawne podniesione we wniosku zostało już rozstrzygnięte w jego wcześniejszym orzecznictwie.

Sprawa dotyczyła wniosku W. L. o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Organ rentowy odmówił przyznania świadczenia, ponieważ wnioskodawca nie spełnił wymogu posiadania co najmniej 5 lat stażu pracy w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy, mimo ogólnego stażu wynoszącego 29 lat, 9 miesięcy i 23 dni. Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego, oddalił odwołanie wnioskodawcy. W skardze kasacyjnej pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię art. 58 ust. 4 w związku z art. 10 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wskazano na potrzebę rozstrzygnięcia relacji między tymi przepisami, zwłaszcza czy art. 58 ust. 4 stanowi lex specialis wobec art. 10 ust. 2. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmówił jego przyjęcia. Uzasadniono to tym, że zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., skarga może być przyjęta do rozpoznania, gdy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestia relacji art. 58 ust. 4 i art. 10 ust. 2 ustawy emerytalnej została już rozstrzygnięta w jego orzecznictwie, w szczególności w wyroku z dnia 5 kwietnia 2016 r., I UK 136/15, gdzie wskazano, że art. 58 ust. 4 jest lex specialis i wyłącza zastosowanie art. 10 ust. 2. W związku z tym, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Art. 58 ust. 4 ustawy emerytalnej, jako lex specialis w stosunku do art. 57 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 58 ust. 1 pkt 5 i ust. 2, wyłącza zastosowanie art. 10 ust. 2 tej ustawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyrok z dnia 5 kwietnia 2016 r., I UK 136/15, stwierdził, że art. 58 ust. 4 ustawy emerytalnej ma charakter przepisu szczególnego (lex specialis) w stosunku do art. 10 ust. 2, co oznacza, że wyłącza jego zastosowanie w określonych sytuacjach dotyczących ustalania prawa do renty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
W. L.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E.instytucjapozwany

Przepisy (9)

Główne

ustawa emerytalna art. 58 § ust. 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Stanowi lex specialis w stosunku do art. 57 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 58 ust. 1 pkt 5 i ust. 2, wyłączając zastosowanie art. 10 ust. 2.

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 12

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 13

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 57

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 58

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 10 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 10 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Pozwala na uwzględnianie okresów ubezpieczenia społecznego rolników przy ustalaniu prawa do renty, jeśli okresy składkowe i nieskładkowe są krótsze od wymaganego, ale tylko w zakresie niezbędnym do uzupełnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestia relacji art. 58 ust. 4 i art. 10 ust. 2 ustawy emerytalnej została już rozstrzygnięta w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Art. 58 ust. 4 ustawy emerytalnej stanowi lex specialis w stosunku do art. 10 ust. 2, co wyłącza jego zastosowanie.

Odrzucone argumenty

Potrzeba rozstrzygnięcia wzajemnej relacji przepisów art. 58 ust. 4 ustawy emerytalnej i art. 10 ust. 2 tej ustawy, w szczególności czy art. 58 ust. 4 stanowi lex specialis w stosunku do art. 10 ust. 2.

Godne uwagi sformułowania

art. 58 ust. 4 ustawy emerytalnej, jako lex specialis w stosunku do art 57 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 58 ust. 1 pkt 5 i ust. 2, wyłącza zastosowanie art. 10 ust 2 tej ustawy. niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia art. 58 ust. 4 ustawy emerytalnej polegająca na zaliczeniu do okresów składkowych, o których mowa w art. 6, okresów ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono składki stosownie do treści art. 10 tej ustawy.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania okresów składkowych i nieskładkowych przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, w szczególności relacji między art. 58 ust. 4 a art. 10 ust. 2 ustawy emerytalnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji konkretnych przepisów ustawy emerytalnej. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej został odrzucony, co oznacza, że Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął merytorycznie sprawy, a jedynie potwierdził utrwaloną linię orzeczniczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących rent. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca, ponieważ dotyczy specyficznych zagadnień proceduralnych i materialnoprawnych.

Czy staż pracy rolnika liczy się do renty? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przepisy.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 535/17
POSTANOWIENIE
Dnia 28 listopada 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Kuźniar
w sprawie z wniosku W. L.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w E.
‎
o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 28 listopada 2018 r.,
‎
skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
‎
z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt III AUa
[…]
,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 11 lipca 2017 r., III AUa
[…]
, Sąd Apelacyjny w
[…],
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w E. (pozwanego), zmienił wyrok Sądu Okręgowego w E. z dnia 8 grudnia 2016 r. i oddalił odwołanie wnioskodawcy W. L. od decyzji organu rentowego z dnia 6 maja 2015 r., odmawiającej przyznania mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Organ rentowy ustalił, że wnioskodawca legitymuje się ogólnym stażem pracy wynoszącym 29 lat, 9 miesięcy i 23 dni, a w ostatnim dziesięcioleciu przed złożeniem wniosku i przed powstaniem niezdolności do pracy udowodnił jedynie 1 miesiąc stażu pracy, zamiast wymaganych 5 lat. Tym samym nie spełnił przesłanek określonych w art. 12, 13, 57 i 58 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm. dalej „ustawa emerytalna”).
Powyższy wyrok zaskarżył w całości pełnomocnik wnioskodawcy i zarzucając naruszenie prawa materialnego – art. 58 ust. 4 w związku z art. 10 ust. 2 ustawy emerytalnej, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zawarty w tym przepisie zwrot „udowodnił okres składkowy, o którym mowa w art.
6” nie obejmuje zrównanych z okresami składkowymi wymienionymi w art. 6, okresów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy, w konsekwencji czego Sąd drugiej instancji uznał, że wnioskodawca nie legitymuje się wymaganym okresem składkowym i oddalił odwołanie od decyzji organu rentowego. Pełnomocnik wniósł o
uchylenie zaskarżonego wyroku w całości
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Sądowi drugiej instancji wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania
w tym kosztach zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na potrzebę „rozstrzygnięcia wzajemnej relacji przepisów art. 58 ust. 4 ustawy emerytalnej i art. 10 ust. 2 tej ustawy, w szczególności czy art. 58 ust. 4 stanowi
lex specialis
w stosunku do art. 10 ust. 2, który przecież także jest przepisem szczególnym w stosunku do ogólnych regulacji dotyczących ustalania praw do rent,(…)”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie ma uzasadnienia.
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu cytowanego przepisu uznaje się zagadnienie dotychczas niewyjaśnione i nierozwiązane w orzecznictwie, a więc cechujące się nowością, którego rozstrzygnięcie może sprzyjać rozwojowi prawa. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że powołanie się na tę okoliczność wymaga, obok sformułowania tego zagadnienia, także przytoczenia związanych z nim konkretnych przepisów prawnych, wskazania, dlaczego jest ono istotne oraz przedstawienia argumentacji wskazującej na rozbieżne oceny prawne (por. postanowienia: z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11, z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, s. 51, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, LEX nr 180841). W sytuacji gdy podstawą wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest potrzeba wykładni przepisów prawa, konieczne jest określenie, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności w orzecznictwie sądów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN 2002 nr 7, s. 10). Wypada również dodać, że podobnie jak w przypadku gdy podstawą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest występujące w sprawie zagadnienie prawne (art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.), nie zachodzi ona, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, brak nadto okoliczności uzasadniających zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNAPiUS – wkładka 2003 nr 13, poz. 5).
W tym kontekście trzeba zatem wskazać, że
kwestia relacji art. 58 ust. 4 i art. 10 ust. 2 ustawy emerytalnej została już rozstrzygnięta w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W tezie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2016 r., I UK 136/15,
LEX nr 2021926
, wskazano, że a
rt. 58 ust. 4 ustawy emerytalnej, jako
lex specialis
w stosunku do art 57 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 58 ust. 1 pkt 5 i ust. 2, wyłącza zastosowanie art. 10 ust 2 tej ustawy. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że
niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia art. 58 ust. 4
ustawy emerytalnej
polegająca na zaliczeniu do okresów składkowych, o których mowa w art. 6, okresów ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono składki stosownie do treści art. 10 tej ustawy. Przepis art. 10 ust. 2
ustawy emerytalnej
zezwala na uwzględnianie okresów ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono składki na ubezpieczenie społeczne przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe ustalone na zasadach określonych w art. 5-7 są krótsze od okresu wymaganego do przyznania renty, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu wyłącznie w zakresie uregulowanym w art. 57 ust. 2 oraz art. 58 ust. 1 pkt 1-5 oraz ust. 2 ustawy. Natomiast art. 58 ust. 4
ustawy emerytalnej
stanowi
lex specialis
w stosunku do przesłanek, określonych w art. 57 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 58 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy.
Z tych względów, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI