II UK 525/16

Sąd Najwyższy2017-09-07
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaZUSskarga kasacyjnaSąd Najwyższykoszty postępowaniaprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną organu rentowego w sprawie o ponowne ustalenie wysokości emerytury, zasądzając od organu na rzecz ubezpieczonej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Sprawa dotyczyła ponownego ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonej E.C.L. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, ustalając wyższą kwotę świadczenia. Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i błędną wykładnię przepisów ustawy emerytalnej. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując na bezpodstawne nieokreślenie przez skarżącego wartości przedmiotu zaskarżenia, która nie osiągnęła progu wymaganego dla skargi kasacyjnej w sprawach o ustalenie wysokości świadczenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego wniesioną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wcześniejsze orzeczenie Sądu Okręgowego i decyzję ZUS, ustalając na nowo wysokość emerytury ubezpieczonej E.C.L. Organ rentowy zarzucił w skardze naruszenie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w szczególności błędną wykładnię dotyczącą przyznania tzw. emerytury mieszanej. Skarżący nie określił wartości przedmiotu sporu, powołując się na specyfikę spraw o przyznanie emerytury. Sąd Najwyższy, odrzucając skargę, wskazał, że w sprawach o ustalenie wysokości świadczenia emerytalnego, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnica między świadczeniem zasądzonym a ustaloną przez organ rentowy, obliczona w skali roku. Ponieważ wartość ta nie osiągnęła wymaganego progu dziesięciu tysięcy złotych, skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona. Sąd Najwyższy zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w sprawach o ustalenie wysokości świadczenia emerytalnego, wartość przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia stosuje się odpowiednio art. 22 k.p.c., który stanowi różnicę pomiędzy wysokością świadczenia zasądzonego przez Sąd a wysokością ustaloną przez organ rentowy w skali jednego roku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na dominujące i utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym w sprawach o ustalenie wysokości świadczenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wartości przedmiotu sporu, co oznacza obliczenie różnicy między świadczeniem zasądzonym a ustaloną przez organ rentowy kwotą w skali roku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

E.C.L.

Strony

NazwaTypRola
E.C.L.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o przyznanie lub wstrzymanie emerytury oraz wymóg określenia wartości przedmiotu zaskarżenia.

k.p.c. art. 368 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o wartości przedmiotu sporu do skargi kasacyjnej w sprawach o ustalenie wysokości świadczenia.

k.p.c. art. 398

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólne przepisy dotyczące skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 22

Kodeks postępowania cywilnego

Określenie wartości przedmiotu sporu jako różnicy między świadczeniem zasądzonym a ustaloną przez organ rentowy.

k.p.c. art. 398^6 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 24 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zarzut błędnej wykładni w kontekście przyznania tzw. emerytury mieszanej.

ustawa emerytalna art. 24 § 1a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zarzut błędnej wykładni w kontekście przyznania tzw. emerytury mieszanej.

ustawa emerytalna art. 183 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zarzut błędnej wykładni w kontekście przyznania tzw. emerytury mieszanej.

ustawa emerytalna art. 183 § 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zarzut błędnej wykładni w kontekście przyznania tzw. emerytury mieszanej.

ustawa emerytalna art. 53

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wykładnia przepisu w kontekście ustalania wysokości emerytury mieszanej.

ustawa emerytalna art. 26

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wykładnia przepisu w kontekście ustalania wysokości emerytury mieszanej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieokreślenie przez skarżącego wartości przedmiotu zaskarżenia, która nie osiągnęła wymaganego progu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące błędnej wykładni przepisów ustawy emerytalnej w zakresie ustalania wysokości emerytury mieszanej.

Godne uwagi sformułowania

w sprawie o przyznanie emerytury kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w takim przypadku do obliczenia rzeczywistej wartości przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia stosuje się - z mocy art. 368 § 2 zdanie trzecie w związku z art. 398 k.p.c. - odpowiednio art. 22 k.p.c., która stanowi różnicę pomiędzy wysokością świadczenia zasądzonego przez Sąd a wysokością ustaloną przez organ rentowy w skali jednego roku.

Skład orzekający

Zbigniew Myszka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej w sprawach o świadczenia emerytalne i rentowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie osiąga wymaganego progu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy dotyczącej wysokości emerytury. Jest to istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 120 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 525/16
POSTANOWIENIE
Dnia 7 września 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Myszka
w sprawie z wniosku E.C.L.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L.
‎
o ponowne ustalenie wartości kapitału początkowego i o ponowne ustalenie wysokości emerytury,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 września 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt III AUa (…),
odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od skarżącego organu rentowego na rzecz ubezpieczonej E.C.L. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w (…) III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2014 r. po rozpoznaniu apelacji ubezpieczonej E.C.L.  zmienił wyrok Sądu Okręgowego w L. V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 listopada 2013 r. oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 18 lutego 2013 r., w ten sposób, że ustalił wysokość emerytury ubezpieczonej począwszy od dnia 9 stycznia 2013 r. w kwocie 1.642,28 zł.
W skardze kasacyjnej oddział rentowy zarzucił naruszenie
prawa materialnego: art.
24 ust. 1 i 1a pkt 2 w związku z art. 183 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 887 ze zm., zwana dalej: ustawą emerytalną) przez błędną wykładnię wskutek przyznania wnioskodawczyni prawa do tzw. emerytury mieszanej w wysokości ustalonej na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej, podczas gdy przy przyznaniu wnioskowanego świadczenia i obliczaniu jego wysokości uwzględniono część ustalaną zarówno według reguł art. 53, jak i art. 26 w proporcjach, w przypadku wnioskodawczyni: 20% - 80%, co w konsekwencji spowodowało przyznanie prawa do świadczenia „nieznanego obowiązującym przepisom ustawy emerytalnej”. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność. Nie wskazał przy tym wartości przedmiotu sporu (zaskarżenia) ponosząc, że w sprawie o przyznanie emerytury kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, a rozpatrywana sprawa mieści się w kategorii spraw o przyznanie emerytury.
Mając na uwadze powyższe organ rentowy wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w
[…]
do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, ewentualnie o zmianę w całości zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną ubezpieczona wniosła o wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz w każdym razie o zasądzenie od organu rentowego zwrotu kosztów postepowania kasacyjnego albo o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej pełnomocnikowi ustanowionego z urzędu, których ubezpieczona nie opłaciła w części ani w całości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przedmiotem sporu w sprawie na etapie postępowania sądowego z odwołania wnioskodawczyni od decyzji organu rentowego nie było przyznanie lub wstrzymanie emerytury (art. 398
2
§ 1 k.p.c.), gdyż sprawa ta nie była sporna, przeto
kwestyjna była wyłącznie wysokość „ponownie” ustalanego świadczenia emerytalnego. W takim przypadku do obliczenia rzeczywistej wartości przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia stosuje się - z mocy art. 368 § 2 zdanie trzecie w związku z art. 398 k.p.c. - odpowiednio art. 22 k.p.c., która stanowi różnicę pomiędzy wysokością świadczenia zasądzonego przez Sąd a wysokością ustaloną przez organ rentowy w skali jednego roku. Takie stanowisko jest dominujące i utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. między innymi postanowienia: z dnia 6 listopada 2008 r., II UZ 48/08, z dnia 24 czerwca 2009 r., II UZ 17/09, z dnia 13 października 2009 r., II UK 234/09, z dnia 27 października 2009 r., II UZ 34/09, z dnia 10 listopada 2010 r., II UZ 30/10, z dnia 17 listopada 2010 r., II UZ 31/10, z dnia 23 listopada 2011 r., III UZ 26/11, z dnia 5 marca 2014 r., II UZ 12/14). W takim stanie rzeczy skarżący bezpodstawnie nie określił wartości kasacyjnego zaskarżenia, która w żadnym razie nie sięga kwoty dziesięciu tysięcy złotych (art. 398
2
§ 1 zdanie drugie k.p.c., przeto Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji w zgodzie z art. 398
6
§ 3
in principio
k.p.c., zasądzając od skarżącego należne ubezpieczonej koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 98 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI