III USKP 88/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Z. N. w sprawie o przyznanie prawa do emerytury. Sporny był okres zatrudnienia ubezpieczonego w Z. po 31 lipca 1991 r., który miał być zaliczony do pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury, uznając ten okres za spełniający kryteria. Sąd Apelacyjny zmienił jednak wyrok, oddalając odwołanie. Sąd drugiej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie m.in. na fakcie powszechnie znanym, zaczerpniętym z internetu, o wyłączeniu zakładu pracy z struktur kolejowych po 31 lipca 1991 r. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Wskazał na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 236, 308, 309 i 382 k.p.c., poprzez oparcie wyroku na dowodzie (informacji z internetu) nieujawnionym stronom i nieprzeprowadzonym zgodnie z przepisami. Podkreślono, że Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił w sposób wystarczający kwestii prawnych związanych z datą wejścia w życie przepisów dotyczących przekształceń przedsiębiorstw państwowych oraz nie przeprowadził analizy rodzaju wykonywanej pracy w kontekście rozporządzenia z 1983 r. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenia przepisów proceduralnych w postępowaniu apelacyjnym, zwłaszcza dotyczące przeprowadzania dowodów z internetu i uznawania faktów za notoryjne. Interpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach i przekształceń przedsiębiorstw państwowych.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z pracą w szczególnych warunkach i przekształceniami przedsiębiorstw państwowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okres zatrudnienia po 31 lipca 1991 r. w zakładzie pracy, który został wyłączony z przedsiębiorstwa państwowego P., może być zaliczony do okresu pracy w szczególnych warunkach na potrzeby ustalenia prawa do emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ustalił stan faktyczny i naruszył przepisy proceduralne i materialne, co wymaga ponownego rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na naruszenie przepisów proceduralnych (m.in. brak ujawnienia dowodu stronom) oraz materialnych (niejasność co do daty wejścia w życie przepisów dotyczących przekształceń przedsiębiorstw państwowych). Podkreślono, że Sąd Apelacyjny nie przeprowadził wystarczającej analizy rodzaju wykonywanej pracy w kontekście rozporządzenia z 1983 r. oraz nie wyjaśnił kwestii prawnych związanych z wyłączeniem zakładu pracy z struktur kolejowych.
Czy informacja zaczerpnięta ze strony internetowej może stanowić podstawę ustaleń faktycznych sądu, zwłaszcza w kontekście faktów powszechnie znanych, bez ujawnienia jej stronom i umożliwienia im wypowiedzenia się?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postępowanie stanowi naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 236, 308, 309 i 382 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że dowody, w tym informacje z internetu uznane za fakty powszechnie znane, muszą być ujawnione stronom postępowania, aby mogły one wypowiedzieć się co do ich wiarygodności i miarodajności. Brak takiego ujawnienia stanowi istotne naruszenie przepisów procesowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. N. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (18)
Główne
ustawa emerytalna art. 44
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
rozporządzenie z 1983 r. art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
rozporządzenie z 1983 r. art. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
rozporządzenie z 1983 r. art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
k.p.c. art. 236
Kodeks postępowania cywilnego
dotyczy postanowienia dowodowego.
k.p.c. art. 308
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 309
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
stosowanie przepisów k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
wymogi uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
rozporządzenie z 1983 r. art. 4 § ust. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
zawiera odesłanie do ustawy emerytalnej, wskazując, że do okresów zatrudnienia w warunkach szczególnych zalicza się m.in. okres pracy na kolei.
ustawa emerytalna art. 43 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
definiuje okresy zatrudnienia na kolei.
Ustawa o zmianie ustawy o przedsiębiorstwie państwowym „P.” art. 2 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o zmianie ustawy o przedsiębiorstwie państwowym „P.” art. 8
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
dotyczy kosztów postępowania.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Apelacyjny, w tym art. 236, 308, 309, 328 § 2, 382 k.p.c. • Naruszenie prawa materialnego, w tym art. 2 i 8 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwie państwowym „P.” • Oparcie wyroku na niedostatecznie ustalonym stanie faktycznym. • Nieprawidłowe uznanie informacji z internetu za fakt powszechnie znany i nieujawnienie jej stronom.
Godne uwagi sformułowania
Sąd drugiej instancji posłużył się bowiem konstrukcją faktu powszechnie znanego (notoryjnego), wywodząc go wszakże jedynie z informacji zasięgniętej w intrenecie i przyznając równocześnie, że „nie zdołał dotrzeć” do odpowiednich zarządzeń Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. • Nieujawnienie stronom postępowania dowodu, na którym Sąd opiera ustalenie będące podstawą rozstrzygnięcia sprawy, oznacza natomiast istotne naruszenie wyżej powołanych przepisów, które ma wpływ na wynik tej sprawy.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Maciej Pacuda
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów proceduralnych w postępowaniu apelacyjnym, zwłaszcza dotyczące przeprowadzania dowodów z internetu i uznawania faktów za notoryjne. Interpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach i przekształceń przedsiębiorstw państwowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z pracą w szczególnych warunkach i przekształceniami przedsiębiorstw państwowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur dowodowych, nawet w przypadku informacji znalezionych w internecie, oraz jak skomplikowane mogą być kwestie związane z prawem do emerytury w warunkach szczególnych.
“Sąd Najwyższy: Internetowy 'dowód' może unieważnić wyrok sądu!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.