II UK 469/13

Sąd Najwyższy2014-07-10
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturarentaubezpieczenie społecznestaż pracyokresy składkoweokresy nieskładkoweustawa emerytalnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną wnioskodawcy, uznając, że okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy nie jest okresem składkowym ani nieskładkowym w rozumieniu ustawy emerytalnej, co uniemożliwia przyznanie emerytury.

Wnioskodawca B. K. domagał się przyznania emerytury, kwestionując decyzję ZUS i wyroki sądów niższych instancji. Zarzucał naruszenie przepisów ustawy o emeryturach i rentach poprzez nieuwzględnienie okresu pobierania renty zdrowotnej (określanej przez niego jako 'renta chorobowa') jako okresu składkowego lub nieskładkowego, co uniemożliwiłoby mu spełnienie wymogu stażu ubezpieczeniowego. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy nie jest okresem składkowym, a nawet okres pobierania renty chorobowej (w ograniczonym wymiarze) nie uzupełniłby brakującego stażu.

Sprawa dotyczyła wniosku B. K. o przyznanie emerytury, który został oddalony przez Sąd Okręgowy, a następnie przez Sąd Apelacyjny. Sąd Okręgowy stwierdził, że wnioskodawca nie wypracował wymaganego 25-letniego stażu ubezpieczeniowego do dnia 1 stycznia 1999 r., osiągając jedynie 22 lata, 8 miesięcy i 16 dni okresów składkowych. Sąd Apelacyjny, mimo uznania 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, potwierdził brak prawa do emerytury z powodu niespełnienia ogólnego stażu. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów ustawy o emeryturach i rentach, argumentując, że okres pobierania tzw. 'renty zdrowotnej' (która w ocenie Sądu Najwyższego była rentą chorobową lub rentą z tytułu niezdolności do pracy) powinien zostać zaliczony do stażu ubezpieczeniowego. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w systemie świadczeń nie istnieje świadczenie nazwane 'rentą zdrowotną'. Analizując przepisy, stwierdził, że okres pobierania renty chorobowej mógł być zaliczony do okresów składkowych lub nieskładkowych w określonych warunkach, jednakże w stanie faktycznym sprawy nie ustalono, aby skarżący pobierał rentę chorobową. Twierdził on, że pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet maksymalny okres pobierania renty chorobowej nie uzupełniłby brakującego stażu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Okres pobierania renty chorobowej może być zaliczony do okresów składkowych lub nieskładkowych w określonych warunkach, jednakże w niniejszej sprawie nie ustalono, aby wnioskodawca pobierał rentę chorobową, a jedynie rentę z tytułu niezdolności do pracy, która nie jest traktowana jako okres składkowy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w systemie świadczeń nie istnieje 'renta zdrowotna'. Analizując przepisy dotyczące okresów składkowych i nieskładkowych, stwierdził, że okres pobierania renty chorobowej po ustaniu zatrudnienia stanowi okres nieskładkowy. Jednakże, w stanie faktycznym sprawy nie ustalono pobierania renty chorobowej, a jedynie rentę z tytułu niezdolności do pracy. Podkreślono, że nawet maksymalny okres pobierania renty chorobowej nie uzupełniłby brakującego stażu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala skargę

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
B. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W.instytucjapozwany

Przepisy (11)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 184 § 1 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wymóg stażu ubezpieczeniowego do uzyskania emerytury.

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 27 § 1 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wymóg stażu ubezpieczeniowego do uzyskania emerytury.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 7 § pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definiuje okresy nieskładkowe, które mogą być zaliczane do stażu ubezpieczeniowego.

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa art. 56

Wprowadzała rentę chorobową.

Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Zmieniająca ustawę z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

Ustawa z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 6 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z FUS

Definiuje okresy składkowe.

Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin art. 23

Dotyczy renty z tytułu inwalidztwa.

k.p.c. art. 398 § 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wiążący stan faktyczny dla Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 398 § 3 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa podstawy skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Określa skutki oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy powinien być zaliczony do stażu ubezpieczeniowego wymaganego do przyznania emerytury.

Godne uwagi sformułowania

W systemie świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie przewidziano świadczenia nazwanego w skardze kasacyjnej „rentą zdrowotną”. Okres pobierania renty chorobowej po ustaniu zatrudnienia w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub po ustaniu obowiązku ubezpieczenia społecznego z innego tytułu stanowi okres nieskładkowy, na podstawie art. 7 pkt 2 ustawy, zaliczany do stażu ubezpieczenia wymaganego w art. 184 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 27 ust. 1 pkt 2.

Skład orzekający

Halina Kiryło

przewodniczący

Beata Gudowska

sprawozdawca

Roman Kuczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania okresów pobierania renty do stażu ubezpieczeniowego przy ustalaniu prawa do emerytury."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów obowiązujących w przeszłości oraz konkretnego stanu faktycznego związanego z rodzajem pobieranej renty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób zagadnienia prawa do emerytury i interpretacji przepisów dotyczących stażu ubezpieczeniowego, choć rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie przepisów.

Czy renta chorobowa liczy się do emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 469/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 lipca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Halina Kiryło (przewodniczący)
‎
SSN Beata Gudowska (sprawozdawca)
‎
SSN Roman Kuczyński
w sprawie z wniosku B. K.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  I Oddział w W.
‎
o emeryturę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 lipca 2014 r.,
‎
skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego
‎
z dnia 25 stycznia 2012 r.
oddala skargę.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy, Sąd Ubezpieczeń Społecznych w W. oddalił odwołanie B. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. z dnia 4 lutego 2010 r. w przedmiocie odmowy prawa do emerytury. Stwierdził, że
ubezpieczony nie wypracował stażu w wymiarze 25 lat; do dnia 1 stycznia 1999 r. okres ten wynosi 22 lata 8 miesięcy i 16 dni okresów składkowych. Ze względu na niespełnienie przesłanki stażu Sąd uznał za
bezprzedmiotowe badanie charakteru zatrudnienia ubezpieczonego pod względem spełnienia kryteriów do uznania go za pracę w szczególnych warunkach.
Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po uzupełnieniu dowodów opinią biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, uznał, że ubezpieczony ma wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, lecz oddalił jego apelację, potwierdziwszy brak prawa do emerytury ze względu na nieosiągnięcie wymaganego stażu ogólnego.
Skarga kasacyjna ubezpieczonego, obejmująca wyrok Sądu drugiej instancji w całości, z wnioskiem o uchylenie w całości wyroków Sądów obydwu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W., została oparta na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego –
art. 184 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 27 ust. 1 pkt 2 oraz z art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) przez ocenę uprawnienia wnioskodawcy do uzyskania prawa do emerytury jedynie przez pryzmat okresów składkowych zatrudnienia, a z pominięciem wymienionego w art. 7 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych okresu nieskładkowego pobierania renty zdrowotnej (ponad 8,5 roku), na której wnioskodawca przebywał od dnia 24 maja 1990 r. Uwzględnienie tego okresu spowodowałoby spełnienie przesłanki z art. 184 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W systemie świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie przewidziano świadczenia nazwanego w skardze kasacyjnej „rentą zdrowotną”. Wskazanie w skardze na naruszenie art. 7 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS pozwala na stwierdzenie, że skarżący wywodzi prawo do emerytury z uwzględnieniem okresu pobierania renty chorobowej. Renta o tej nazwie została wprowadzona w art.
56
ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 1975 r. Nr 34, poz. 188), zmieniającym ustawę z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6 ze zm.), i przysługiwała pracownikowi, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego był nadal niezdolny do podjęcia jakiejkolwiek pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokowały odzyskanie zdolności do pracy. Okres jej pobierania ograniczony był do niezbędnego do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłuższy jednak niż 12 miesięcy.
Stosownie do art.
6 ust.
2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, z
a okresy składkowe uważa się przypadające przed dniem 15 listopada 1991 r. okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, zatrudnienia na obszarze Państwa Polskiego po ukończeniu 15 lat życia w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tych okresach pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy albo rentę chorobową. Okres pobierania renty chorobowej
po ustaniu zatrudnienia w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub po ustaniu obowiązku ubezpieczenia społecznego z innego tytułu stanowi okres
nieskładkowy, na podstawie art. 7 pkt 2 ustawy, zaliczany do stażu ubezpieczenia wymaganego w art. 184 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 27 ust. 1 pkt 2.
W wiążącym Sąd Najwyższy stanie faktycznym (art. 398
13
§ 2 k.p.c.) brak ustalenia, że skarżący pobierał rentę chorobową, natomiast – jak sam twierdzi – od maja 1990 r. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy, w stanie prawnym obowiązującym w czasie jej przyznania – stosownie do art.
23 ustawy z dnia
14 grudnia 1982 r.
o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
(
Dz.U. Nr 40, poz. 267
ze zm.) z tytułu i
nwalidztwa, czyli niezdolności do wykonywania zatrudnienia z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu.
Uwzględniając także, że nawet maksymalny ustawowy okres pobierania renty chorobowej nie uzupełniłby brakujących okresów składkowych i nieskładkowych wymaganych w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, należało stwierdzić, że
Sąd drugiej instancji nie naruszył prawa materialnego w sposób opisany w art. 398
3
§ 1 k.p.c.
W konsekwencji Sąd Najwyższy kasację pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił (art. 398
14
k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI