II UK 469/13

Sąd Najwyższy2014-07-10
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaubezpieczenie społecznestaż pracyrenta chorobowarenta z tytułu niezdolności do pracyokresy składkoweokresy nieskładkoweSąd Najwyższyskarga kasacyjna

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną wnioskodawcy, uznając, że okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy nie może być traktowany jako okres składkowy lub nieskładkowy do celów ustalenia prawa do emerytury.

Wnioskodawca B.K. domagał się prawa do emerytury, twierdząc, że spełnia wymogi stażu pracy. Sądy niższych instancji oddaliły jego odwołanie, stwierdzając brak wymaganego stażu. Skarga kasacyjna opierała się na zarzucie nieuwzględnienia przez sądy okresu pobierania renty zdrowotnej (określanej przez wnioskodawcę jako renta chorobowa) jako okresu składkowego lub nieskładkowego. Sąd Najwyższy oddalił skargę, wyjaśniając, że pojęcie 'renta zdrowotna' nie istnieje w systemie, a okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy nie jest traktowany jako okres składkowy ani nieskładkowy w sposób pozwalający na uzupełnienie wymaganego stażu.

Sprawa dotyczyła prawa do emerytury wnioskodawcy B.K., który nie spełniał wymogów stażu pracy określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sądy niższych instancji, zarówno Sąd Okręgowy, jak i Sąd Apelacyjny, oddaliły jego odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury. Sąd Okręgowy stwierdził, że wnioskodawca wypracował jedynie 22 lata, 8 miesięcy i 16 dni okresów składkowych, co nie spełniało wymogu 25 lat. Sąd Apelacyjny, mimo uznania 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, potwierdził brak prawa do emerytury z powodu nieosiągnięcia wymaganego stażu ogólnego. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, argumentując, że sądy błędnie pominęły okres pobierania tzw. renty zdrowotnej (która w ocenie Sądu Najwyższego była rentą chorobową lub rentą z tytułu niezdolności do pracy), twierdząc, że uwzględnienie tego okresu pozwoliłoby na spełnienie przesłanki stażowej. Sąd Najwyższy, opierając się na wiążącym stanie faktycznym, wyjaśnił, że w systemie świadczeń nie istnieje świadczenie nazwane 'rentą zdrowotną'. Wskazał, że okres pobierania renty chorobowej po ustaniu zatrudnienia stanowi okres nieskładkowy, ale nawet jego uwzględnienie nie uzupełniłoby brakującego stażu. Ponadto, wnioskodawca pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy, a nie rentę chorobową. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy nie jest traktowany jako okres składkowy ani nieskładkowy w sposób pozwalający na uzupełnienie wymaganego stażu do emerytury, a pojęcie 'renta zdrowotna' nie istnieje w polskim prawie ubezpieczeń społecznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w systemie świadczeń nie istnieje pojęcie 'renty zdrowotnej'. Okres pobierania renty chorobowej po ustaniu zatrudnienia jest okresem nieskładkowym, ale nawet jego uwzględnienie nie uzupełniłoby brakującego stażu. Wnioskodawca pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy, a nie rentę chorobową, a sam okres pobierania tej renty nie jest traktowany jako okres składkowy ani nieskładkowy w rozumieniu przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala skargę

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
B. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

u.e.r. FUS art. 184 § 1 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 27 § 1 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 7 § pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Pomocnicze

u.e.r. FUS art. 6 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa, co uważa się za okresy składkowe przed 15 listopada 1991 r., w tym okresy pobierania renty chorobowej.

Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa art. 56

Wprowadziła rentę chorobową.

Ustawa z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin art. 23

Dotyczy renty z tytułu inwalidztwa.

k.p.c. art. 39813 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3983 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy nie jest okresem składkowym ani nieskładkowym w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach FUS, który można by zaliczyć do stażu wymaganego do emerytury. Nie istnieje świadczenie nazwane 'rentą zdrowotną' w polskim systemie prawnym.

Odrzucone argumenty

Okres pobierania tzw. renty zdrowotnej (renty chorobowej lub renty z tytułu niezdolności do pracy) powinien być zaliczony jako okres składkowy lub nieskładkowy do ustalenia prawa do emerytury.

Godne uwagi sformułowania

W systemie świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie przewidziano świadczenia nazwanego w skardze kasacyjnej „rentą zdrowotną”. Okres pobierania renty chorobowej po ustaniu zatrudnienia w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub po ustaniu obowiązku ubezpieczenia społecznego z innego tytułu stanowi okres nieskładkowy, na podstawie art. 7 pkt 2 ustawy, zaliczany do stażu ubezpieczenia wymaganego w art. 184 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 27 ust. 1 pkt 2. W wiążącym Sąd Najwyższy stanie faktycznym (art. 39813 § 2 k.p.c.) brak ustalenia, że skarżący pobierał rentę chorobową, natomiast – jak sam twierdzi – od maja 1990 r. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy...

Skład orzekający

Halina Kiryło

przewodniczący

Beata Gudowska

sprawozdawca

Roman Kuczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania okresów pobierania renty (chorobowej, z tytułu niezdolności do pracy) do stażu ubezpieczeniowego wymaganego do nabycia prawa do emerytury."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i jego interpretacji pojęcia 'renta zdrowotna'. Orzeczenie opiera się na stanie faktycznym, który nie potwierdził pobierania renty chorobowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na precyzyjną interpretację przepisów dotyczących stażu pracy i rodzajów rent.

Czy renta chorobowa liczy się do emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 469/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Halina Kiryło (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński w sprawie z wniosku B. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 lipca 2014 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 25 stycznia 2012 r. oddala skargę. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy, Sąd Ubezpieczeń Społecznych w W. oddalił odwołanie B. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. z dnia 4 lutego 2010 r. w przedmiocie odmowy prawa do emerytury. Stwierdził, że ubezpieczony nie wypracował stażu w wymiarze 25 lat; do dnia 1 stycznia 1999 r. okres ten wynosi 22 lata 8 miesięcy i 16 dni okresów składkowych. Ze względu na niespełnienie przesłanki stażu Sąd uznał za 2 bezprzedmiotowe badanie charakteru zatrudnienia ubezpieczonego pod względem spełnienia kryteriów do uznania go za pracę w szczególnych warunkach. Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po uzupełnieniu dowodów opinią biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, uznał, że ubezpieczony ma wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, lecz oddalił jego apelację, potwierdziwszy brak prawa do emerytury ze względu na nieosiągnięcie wymaganego stażu ogólnego. Skarga kasacyjna ubezpieczonego, obejmująca wyrok Sądu drugiej instancji w całości, z wnioskiem o uchylenie w całości wyroków Sądów obydwu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W., została oparta na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 184 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 27 ust. 1 pkt 2 oraz z art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) przez ocenę uprawnienia wnioskodawcy do uzyskania prawa do emerytury jedynie przez pryzmat okresów składkowych zatrudnienia, a z pominięciem wymienionego w art. 7 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych okresu nieskładkowego pobierania renty zdrowotnej (ponad 8,5 roku), na której wnioskodawca przebywał od dnia 24 maja 1990 r. Uwzględnienie tego okresu spowodowałoby spełnienie przesłanki z art. 184 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W systemie świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie przewidziano świadczenia nazwanego w skardze kasacyjnej „rentą zdrowotną”. Wskazanie w skardze na naruszenie art. 7 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS pozwala na stwierdzenie, że skarżący wywodzi prawo do emerytury z uwzględnieniem okresu pobierania renty chorobowej. Renta o tej nazwie została wprowadzona w art. 56 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 1975 r. Nr 3 34, poz. 188), zmieniającym ustawę z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6 ze zm.), i przysługiwała pracownikowi, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego był nadal niezdolny do podjęcia jakiejkolwiek pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokowały odzyskanie zdolności do pracy. Okres jej pobierania ograniczony był do niezbędnego do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłuższy jednak niż 12 miesięcy. Stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, za okresy składkowe uważa się przypadające przed dniem 15 listopada 1991 r. okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, zatrudnienia na obszarze Państwa Polskiego po ukończeniu 15 lat życia w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tych okresach pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy albo rentę chorobową. Okres pobierania renty chorobowej po ustaniu zatrudnienia w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub po ustaniu obowiązku ubezpieczenia społecznego z innego tytułu stanowi okres nieskładkowy, na podstawie art. 7 pkt 2 ustawy, zaliczany do stażu ubezpieczenia wymaganego w art. 184 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 27 ust. 1 pkt 2. W wiążącym Sąd Najwyższy stanie faktycznym (art. 39813 § 2 k.p.c.) brak ustalenia, że skarżący pobierał rentę chorobową, natomiast – jak sam twierdzi – od maja 1990 r. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy, w stanie prawnym obowiązującym w czasie jej przyznania – stosownie do art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) z tytułu inwalidztwa, czyli niezdolności do wykonywania zatrudnienia z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu. Uwzględniając także, że nawet maksymalny ustawowy okres pobierania renty chorobowej nie uzupełniłby brakujących okresów składkowych i nieskładkowych wymaganych w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, 4 należało stwierdzić, że Sąd drugiej instancji nie naruszył prawa materialnego w sposób opisany w art. 3983 § 1 k.p.c. W konsekwencji Sąd Najwyższy kasację pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił (art. 39814 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI