II UK 450/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziego Macieja Pacudy rozpoznał skargę kasacyjną D. Ż. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 lutego 2016 r., który oddalił apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego odwołanie od decyzji ZUS. Decyzja ZUS dotyczyła ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników firmy J., uznając, że w określonych okresach nie przebywali oni w podróży służbowej za granicą, lecz świadczyli pracę u polskiego pracodawcy, co wykluczało zastosowanie ulgi w opłacaniu składek poprzez wyłączenie z podstawy wymiaru części wynagrodzenia stanowiącej równowartość diet. Skarżący D. Ż. zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 77⁵ § 1 k.p.) oraz przepisów postępowania (art. 382 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c.). We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał się na potrzebę wykładni art. 77⁵ § 1 k.p. w kontekście pracowników odbywających podróże służbowe za granicę, których zadanie polega na pracy na różnych budowach dla odrębnych podmiotów, a także na oczywistą zasadność skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania, podkreślił, że skarga kasacyjna nie jest kolejnym środkiem zaskarżenia, lecz służy kontroli prawidłowości stosowania prawa. Wskazał, że wniosek o przyjęcie skargi musi spełniać wymogi określone w art. 398⁹ § 1 k.p.c. (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania, oczywista zasadność). Sąd uznał, że skarżący nie wykazał potrzeby wykładni art. 77⁵ k.p., ponieważ Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w tej kwestii, m.in. w uchwale II PZP 11/08, wyjaśniając, że podróż służbowa ma charakter incydentalny, a stałe wykonywanie pracy w różnych miejscowościach nie jest podróżą służbową. Sąd stwierdził również, że skarżący próbował podważyć ustalenia faktyczne i ocenę dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym (art. 398¹³ § 2 k.p.c. i art. 398³ § 3 k.p.c.). Argumentacja dotycząca naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (swobodna ocena dowodów) również nie spełniała kryteriów oczywistej zasadności skargi. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie wykładni art. 77⁵ § 1 k.p. w zakresie definicji podróży służbowej i odróżnienia jej od stałego wykonywania pracy za granicą.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników wykonujących pracę za granicą w ramach stałego zatrudnienia, a nie incydentalnych podróży służbowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownicy zatrudnieni w Polsce na podstawie umów o pracę, odbywający podróże służbowe za granicę w celu realizacji zadań wskazanych przez pracodawcę w poleceniu wyjazdu służbowego, polegających na wykonywaniu prac na różnych budowach w różnych miejscowościach na zlecenie odrębnych podmiotów za granicą, wypełniają definicję podróży służbowej w rozumieniu art. 77⁵ § 1 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonywanie pracy (zadań) w różnych miejscowościach, gdy przedmiotem zobowiązania pracownika jest stałe wykonywanie pracy (zadań) w tych miejscowościach, nie jest podróżą służbową. Podróż służbowa ma charakter incydentalny, a jej zadanie musi być skonkretyzowane, a nie generalne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na ugruntowane orzecznictwo, w tym uchwałę II PZP 11/08, zgodnie z którą podróż służbowa jest zdarzeniem incydentalnym w stosunku do pracy umówionej i wykonywanej zwykle w ramach stosunku pracy. Stałe wykonywanie pracy w różnych miejscowościach, wynikające z charakteru zatrudnienia, nie jest podróżą służbową, ponieważ praca ta jest permanentna, a nie incydentalna. Miejsce pracy określone w umowie o pracę stanowi punkt odniesienia.
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w związku z naruszeniem art. 382 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. przez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona z powodu naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych są niedopuszczalne w skardze kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna nie służy weryfikacji trafności ustaleń faktycznych ani ocenie dowodów. Powołanie się na art. 233 § 1 k.p.c. (zasada swobodnej oceny dowodów) nie spełnia kryteriów oczywistej zasadności skargi, która wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa widocznej prima facie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. Ż. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. | instytucja | pozwany |
| D. P. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| J. R. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| K. M. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| M. K. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| M. M. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| R. N. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| R. S. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| S. J. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| P. J. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| S. G. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| B. M. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| R. K. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| R. K. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| M. K. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| J. N. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (16)
Główne
k.p. art. 77⁵ § § 1
Kodeks pracy
Podróż służbowa ma charakter incydentalny; stałe wykonywanie pracy w różnych miejscowościach nie jest podróżą służbową.
k.p.c. art. 398⁹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p. art. 112
Kodeks pracy
k.p. art. 22
Kodeks pracy
k.p. art. 100 § § 1
Kodeks pracy
k.p. art. 29 § § 1
Kodeks pracy
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej art. 2 § ust. 1 pkt 15 i 16
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej art. 2 § ust. 1 w związku z § 13 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej art. 4 § ust. 1
k.p.c. art. 398⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi formalne skargi kasacyjnej, w tym konieczność wniosku o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia.
k.p.c. art. 398⁹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie spełnia ona wymogów formalnych lub nie zachodzą przesłanki określone w § 1.
k.p.c. art. 398¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 398³ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. • Brak potrzeby wykładni przepisów, które zostały już ugruntowane w orzecznictwie. • Skarżący próbuje podważyć ustalenia faktyczne i ocenę dowodów, co jest niedopuszczalne w skardze kasacyjnej. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów nie świadczą o oczywistej zasadności skargi.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 77⁵ § 1 k.p.) i procesowego (art. 382 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c.). • Potrzeba wykładni art. 77⁵ § 1 k.p. w kontekście podróży służbowych za granicę. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. • Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. • Podróż służbowa, która jest swoistą konstrukcją prawa pracy, ma charakter incydentalny. • Nie jest zatem podróżą służbową wykonywanie pracy (zadań) w różnych miejscowościach, gdy przedmiotem zobowiązania pracownika jest stałe wykonywanie pracy (zadań) w tych miejscowościach.
Skład orzekający
Maciej Pacuda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni art. 77⁵ § 1 k.p. w zakresie definicji podróży służbowej i odróżnienia jej od stałego wykonywania pracy za granicą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników wykonujących pracę za granicą w ramach stałego zatrudnienia, a nie incydentalnych podróży służbowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne zagadnienie dotyczące podróży służbowych za granicę i ich odróżnienia od stałego świadczenia pracy, co ma praktyczne znaczenie dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy praca za granicą to zawsze podróż służbowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.