II UK 427/15

Sąd Najwyższy2016-06-15
SNubezpieczenia społecznerenty i emeryturyNiskanajwyższy
renta rodzinnaświadczenie w drodze wyjątkunienależnie pobrane świadczenieZUSskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo ubezpieczeń społecznychodsetki

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej, uznając brak przesłanek do jej rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną D. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który oddalił apelację wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego jej odwołanie od decyzji ZUS w sprawie zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując na istotne zagadnienia prawne. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając brak przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c.

Sprawa dotyczyła wniosku D. B. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia, konkretnie renty rodzinnej przyznanej w drodze wyjątku. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który oddalił odwołanie wnioskodawczyni od decyzji ZUS nakazującej zwrot pobranej renty wraz z odsetkami. Ubezpieczona, mimo pouczeń o obowiązku ujawnienia przychodu, podjęła zatrudnienie i nie poinformowała o tym ZUS. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących świadczeń przyznawanych w drodze wyjątku oraz przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie naliczania odsetek. Podnoszono również naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez wadliwą ocenę dowodów. Skarżąca argumentowała, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne dotyczące zakresu stosowania przepisów o zawieszeniu lub zmniejszeniu świadczeń do rent przyznanych w drodze wyjątku, odpowiedzialności za błędne informacje organu rentowego oraz zasad naliczania odsetek. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki w postaci istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, nieważności postępowania ani oczywistej zasadności skargi. Sąd wskazał, że argumenty skarżącej odnosiły się do stanu faktycznego odmiennego od ustaleń, a zarzuty dotyczące oceny dowodów nie podlegają kontroli kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie zostało udzielone w tym postanowieniu, gdyż skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie rozpoznał tej kwestii, ponieważ odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu

Strony

NazwaTypRola
D. B.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiuinstytucjapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^9

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

ustawa art. 138 § 1 w związku z 2 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zarzut niewłaściwego zastosowania przez sąd niższej instancji.

ustawa art. 104

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zarzut niezastosowania do świadczeń przyznanych w drodze wyjątku.

ustawa art. 83

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa art. 84 § 11 w związku z 1 i 9

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zarzut zobowiązania do zapłaty odsetek.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez wybiórczą ocenę materiału dowodowego.

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c. Argumenty skarżącej odnosiły się do stanu faktycznego odmiennego od dokonanych ustaleń. Zarzuty dotyczące oceny dowodów nie stanowią przedmiotu kontroli kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego w sprawie. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 138 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 ustawy emerytalnej, art. 104 ustawy emerytalnej, art. 83 ustawy emerytalnej, art. 84 ust. 11 w zw. z ust. 1 i ust. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przyczyny te – określone w art. 398^9 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. – wykluczają się; skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie przepisów prawa, których wykładnia nasuwa tak duże wątpliwości, iż konieczne jest ich wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy w ramach sformułowanego w tej sprawie zagadnienia prawnego. zarzuty co do oceny dowodów, która nie stanowi przedmiotu kontroli kasacyjnej

Skład orzekający

Beata Gudowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania skarg kasacyjnych w sprawach ubezpieczeń społecznych, w szczególności kryteria przyjęcia skargi do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co ogranicza jego wartość dowodową w zakresie wykładni prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców niż sprawy z merytorycznym rozstrzygnięciem.

Dane finansowe

WPS: 10 517,22 PLN

zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej: 10 517,22 PLN

odsetki: 1030,82 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 427/15
POSTANOWIENIE
Dnia 15 czerwca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Beata Gudowska
w sprawie z wniosku D. B.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu
‎
o zwrot nienależnie pobranego świadczenia,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 czerwca 2016 r.,
‎
skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
‎
z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt III AUa 1482/14,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 3 lutego 2015 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację D. B. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu, Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 kwietnia 2014 r., oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej przyznanej w drodze wyjątku w kwocie 10.517,22 zł wraz z odsetkami w kwocie 1.030,82 zł. Według bezspornych ustaleń ubezpieczona, wielokrotnie informowana o przyczynach ustania prawa do pobierania świadczeń wyjątkowych w razie osiągania przychodu, w odpowiedzi na pisma zawierające pouczenia o okolicznościach powodujących utratę prawa świadczenia wyjątkowego nie ujawniła tego, że od czerwca 2012 r. podjęła zatrudnienie i zaczęła osiągać przychód.
Skarga kasacyjna ubezpieczonej została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 138 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.; dalej „ustawa”) przez przyjęcie że została prawidłowo pouczona o warunkach ustania prawa do pobierania świadczenia; niezastosowanie do świadczeń przyznanych w drodze wyjątku art. 104 ustawy na podstawie art. 83 ustawy, oraz naruszenie art. 84 ust. 11 w związku z ust. 1 i z ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.) przez zobowiązanie do zapłaty odsetek za okres od dnia 21 czerwca 2012 r. do dnia 23 września 2013 r., mimo dopełnienia ustawowego obowiązku prawidłowego zawiadomienia organu wypłacającego świadczenie o zajściu okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. przez wybiórczą ocenę materiału dowodowego, sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a także przez przyznanie wiarygodności wybranej tylko części dowodów oraz pominięcie innych istotnych w sprawie.
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazała, że „niezależnie od oczywistej zasadności skargi, podkreślenia wymaga fakt, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, które powinny stanowić przedmiot orzeczenia Sądu Najwyższego, a także wobec których Sąd Najwyższy, z uwagi na ich istotę, powinien zająć stanowisko”. Są to kwestie, czy art. 104 oraz 105 ustawy wskazujące na okoliczności powodujące zawieszenia lub zmniejszenia przyznanych świadczeń wyłączają z zakresu swojego obowiązywania świadczenia przyznawane w drodze wyjątku; czy świadczeniobiorca jest zobowiązany do ponoszenia negatywnych konsekwencji spowodowanych wprowadzającymi w błąd informacjami udzielonymi bezpośrednio przez organ rentowy oraz jego pracownika, oraz od jakiej daty organ rentowy jest uprawniony do naliczania odsetek od nienależnie pobranego świadczenia, a także czy istnieje możliwość naliczenia odsetek, gdy świadczeniobiorca wypełnił ustawowy obowiązek powiadomienia organu o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania świadczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Wniosek skarżącej o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty jednocześnie na twierdzeniu, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, oraz że skarga jest oczywiście uzasadniona. Przyczyny te – określone w art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 4 k.p.c. – wykluczają się; skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie przepisów prawa, których wykładnia nasuwa tak duże wątpliwości, iż konieczne jest ich wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy w ramach sformułowanego w tej sprawie zagadnienia prawnego.
Niezależnie od tego, zarówno ujęte w skardze argumenty na rzecz występowania istotnego zagadnienia prawnego, jak i wykazanie, że jest oczywiście uzasadniona, odnoszą się do stanu faktycznego odmiennego od dokonanych ustaleń w związku z zarzutami co do oceny dowodów, która nie stanowi przedmiotu kontroli kasacyjnej (por. art. 398
3
§ 3 oraz art. 398
13
§ 2 k.p.c.).
Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI