II UK 422/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M. J. o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy, po tym jak doznała udaru niedokrwiennego mózgu w dniu 12 lipca 2013 r. podczas wykonywania obowiązków przedstawiciela medycznego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że zdarzenie nie było wypadkiem przy pracy, gdyż nie zostało spowodowane przyczyną zewnętrzną. Sądy Rejonowy i Okręgowy podtrzymały tę decyzję, opierając się na opiniach biegłych lekarzy, którzy stwierdzili, że udar był wynikiem samoistnej wady rozwojowej naczyń mózgowych. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego (błędna wykładnia przesłanki przyczyny zewnętrznej) oraz przepisów postępowania (nieuwzględnienie wniosku o powołanie innego biegłego neurologa z powodu jego potencjalnej stronniczości). Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za zasadną. Podkreślił, że definicja wypadku przy pracy wymaga analizy zarówno czynników zewnętrznych, jak i wewnętrznych, a także uwzględnienia wpływu warunków pracy na pogorszenie istniejącego schorzenia. Sąd Najwyższy wskazał na potencjalne naruszenia proceduralne, w tym na nieprawidłowe rozpatrzenie wniosku o wyłączenie biegłego, co mogło wpłynąć na ustalenia faktyczne i prawne. Zwrócono uwagę na złożoność oceny, czy stres, przemęczenie i warunki atmosferyczne mogły stanowić zewnętrzną przyczynę udaru, zwłaszcza w kontekście istniejącej wady naczyniowej. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja definicji wypadku przy pracy, w szczególności w kontekście schorzeń samoistnych, wpływu warunków pracy (stres, przemęczenie, warunki atmosferyczne) na pogorszenie stanu zdrowia, a także znaczenia dowodu z opinii biegłych i procedury ich wyłączania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ubezpieczeniami społecznymi oraz definicją wypadku przy pracy. Wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy udar niedokrwienny mózgu, który wystąpił u pracownika w trakcie wykonywania obowiązków służbowych, może zostać zakwalifikowany jako wypadek przy pracy, jeśli istnieje samoistna wada rozwojowa naczyń mózgowych, a zdarzenie było wynikiem kombinacji czynników wewnętrznych i zewnętrznych związanych z pracą (stres, przemęczenie, warunki atmosferyczne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna, co sugeruje, iż sądy niższych instancji mogły błędnie ocenić, czy udar był wypadkiem przy pracy, zwłaszcza w kontekście potencjalnych naruszeń proceduralnych i błędnej wykładni prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę ponownego zbadania sprawy przez pryzmat definicji wypadku przy pracy, uwzględniając możliwość wpływu czynników zewnętrznych (warunki pracy, stres, przemęczenie) na pogorszenie samoistnego schorzenia, a także analizując zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym potencjalnej stronniczości biegłego.
Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności dotyczące oceny dowodu z opinii biegłego (np. poprzez nieuwzględnienie wniosku o wyłączenie biegłego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności), może stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Najwyższy uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania za zasadne, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności biegłego, a jego opinia stanowiła podstawę ustaleń faktycznych, to nieuwzględnienie wniosku o wyłączenie biegłego lub niepowołanie innego specjalisty może stanowić naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] | instytucja | pozwany |
| A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie | spółka | pracodawca |
Przepisy (8)
Główne
ustawa wypadkowa art. 3 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Definicja wypadku przy pracy, wymagająca istnienia przyczyny zewnętrznej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji (apelacja).
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 281
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączenie biegłego.
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączenie sędziego (stosowane do biegłych).
k.p.c. art. 398 § 13 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia i podstaw.
k.p.c. art. 398 § 3 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 281 k.p.c. w związku z art. 49 k.p.c., poprzez nieuwzględnienie wniosku o wyłączenie biegłego neurologa z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności. • Naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 3 ust. 1 ustawy wypadkowej, przez błędną wykładnię przesłanki przyczyny zewnętrznej, która w ocenie Sądu Okręgowego nie może być spowodowana stresem lub warunkami pracy występującymi w ramach zwykłych czynności, pomijając fakt, że ubezpieczona nie miała świadomości istniejącego schorzenia. • Naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c. w związku z art. 286 k.p.c. przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego sądowego z zakresu neurologii.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw • nie jest możliwe prawidłowe zastosowanie prawa materialnego bez zgodnego z prawem procesowym ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia • postępowanie apelacyjne jest dalszym stadium postępowania przed sądem pierwszej instancji, a sąd apelacyjny ma prawo i często obowiązek ponownego badania sprawy • przyczyna zewnętrzna zdarzenia • schorzenie samoistne • nadmierny wysiłek pracownika • istotny wpływ na wynik sprawy
Skład orzekający
Halina Kiryło
przewodniczący-sprawozdawca
Bohdan Bieniek
członek
Beata Gudowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji wypadku przy pracy, w szczególności w kontekście schorzeń samoistnych, wpływu warunków pracy (stres, przemęczenie, warunki atmosferyczne) na pogorszenie stanu zdrowia, a także znaczenia dowodu z opinii biegłych i procedury ich wyłączania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ubezpieczeniami społecznymi oraz definicją wypadku przy pracy. Wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wypadków przy pracy, zwłaszcza gdy występują schorzenia samoistne, co jest częstym problemem w praktyce. Dodatkowo, kwestia stronniczości biegłych i wpływu stresu na zdrowie pracownika dodaje jej praktycznego i społecznego wymiaru.
“Czy stres w pracy i upał mogą być przyczyną udaru? Sąd Najwyższy analizuje granice wypadku przy pracy.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.