Orzeczenie · 2014-01-08

II UK 421/13

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2014-01-08
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaubezpieczenia społecznesąd najwyższyskarga kasacyjnatrybunał konstytucyjnyprawo pracykontynuacja zatrudnieniaprawomocność

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej skargę o wznowienie postępowania. Wnioskodawczyni kwestionowała decyzję o zawieszeniu wypłaty emerytury z powodu kontynuowania zatrudnienia, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 2/12. Zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym niezastosowanie wyroku TK, oraz naruszenie Konstytucji RP (art. 2) i prawa procesowego (art. 213 k.p.c.). Wnioskodawczyni argumentowała, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa w zakresie kręgu osób uprawnionych do dochodzenia zapłaty zawieszonych świadczeń emerytalnych na mocy wyroku TK. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że problem prawny przedstawiony przez skarżącą został już rozstrzygnięty w jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje, że skutki wyroku TK K 2/12 nie dotyczą osób, które nabyły prawo do emerytury przed 8 stycznia 2009 r., gdyż dla nich ponowne wprowadzenie wymogu rozwiązania stosunku pracy nie pogorszyło sytuacji prawnej. Podkreślono, że ci emeryci byli świadomi tego warunku wcześniej, a jego czasowe nieobowiązywanie było dla nich korzystnym zaskoczeniem, a jego późniejsze przywrócenie nie naruszało praw nabytych ani zasady zaufania do państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku potrzeby wykładni przepisów, gdy Sąd Najwyższy zajął już jednolite stanowisko w danej kwestii prawnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z emeryturami i zmianami przepisów w latach 2009-2011 oraz wyrokiem TK K 2/12.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w przypadku osób, które nabyły prawo do emerytury przed 8 stycznia 2009 r., ponowne wprowadzenie wymogu rozwiązania stosunku pracy jako warunku wypłaty emerytury (art. 103a ustawy o emeryturach i rentach) narusza zasadę ochrony praw nabytych oraz zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie narusza.

Uzasadnienie

Osoby te były świadome wymogu rozwiązania stosunku pracy przed nabyciem prawa do emerytury, a jego czasowe nieobowiązywanie było dla nich korzystnym zaskoczeniem. Ponowne wprowadzenie tego warunku było przywróceniem wcześniejszej reguły, a nie pogorszeniem sytuacji prawnej.

Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zagadnienie prawne zostało już rozstrzygnięte w jego jednolitym orzecznictwie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie powinien.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania m.in. w przypadku istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości. Jeśli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w danej kwestii i nie ma podstaw do zmiany poglądu, potrzeba wykładni nie zachodzi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
K. Z.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach art. 103 § ust. 2a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis stanowiący, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.

ustawa o emeryturach i rentach art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis znoszący możliwość pobierania emerytury bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy, obowiązujący od 1 stycznia 2011 r.

ustawa zmieniająca art. 28

Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw

Przepis, który ponownie wprowadzał wymóg rozwiązania stosunku pracy.

k.p.c. art. 213

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jednolite orzecznictwo Sądu Najwyższego w przedmiocie skutków wyroku TK K 2/12 dla osób nabywających prawo do emerytury przed 8 stycznia 2009 r. • Brak potrzeby wykładni przepisów, gdyż stanowisko Sądu Najwyższego jest ugruntowane i nie ma podstaw do jego zmiany. • Osoby nabywające prawo do emerytury przed 8 stycznia 2009 r. były świadome wymogu rozwiązania stosunku pracy, a jego czasowe nieobowiązywanie nie naruszało ich praw nabytych ani zasady zaufania do państwa.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niezastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. • Zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. • Zarzut naruszenia prawa procesowego (art. 213 k.p.c.). • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni przepisów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów... • Nie istnieje przy tym możliwość stwierdzenia, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii prawnej prezentowanej przez skarżącego i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. • Problem prawny przedstawiony przez skarżącą został już bowiem rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy, który jednolicie przyjmuje, że skutki prawne, wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. nie znajdują zastosowania do sytuacji osób nabywających prawo do emerytury przed 8 stycznia 2009 r., w stosunku do których art. 28 ustawy zmieniającej z dnia 16 grudnia 2010 r., ponownie wprowadzający wymóg rozwiązania stosunku pracy i uznany za niekonstytucyjny, w istocie nie pogorszył ich sytuacji prawnej.

Skład orzekający

Jolanta Strusińska-Żukowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku potrzeby wykładni przepisów, gdy Sąd Najwyższy zajął już jednolite stanowisko w danej kwestii prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z emeryturami i zmianami przepisów w latach 2009-2011 oraz wyrokiem TK K 2/12.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego i zasady ochrony praw nabytych.

Sąd Najwyższy: Czy wyrok TK chroni wszystkich emerytów? Kluczowa decyzja w sprawie zawieszenia świadczeń.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst