II UK 392/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną K.R. od wyroku Sądu Okręgowego w W., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. oddalający odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Decyzją tą ZUS odmówił K.R. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 15 kwietnia do 30 kwietnia 2014 r. oraz nakazał zwrot nienależnie pobranego zasiłku wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy ustalił, że w okresie zwolnienia lekarskiego z powodu zmian wypryskowych, K.R. brała udział w posiedzeniu rady nadzorczej spółdzielni, co uznał za wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z jego celem, mimo że było ono nieodpłatne. Sąd Najwyższy, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, wykonywanie pracy zarobkowej lub wykorzystywanie zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem powoduje utratę prawa do zasiłku. Podkreślono, że nawet incydentalna aktywność poza domem, która może utrudniać proces leczenia, stanowi naruszenie celu zwolnienia. Sąd Najwyższy odniósł się również do kwestii nieodpłatnego wykonywania czynności członka zarządu lub rady nadzorczej, uznając je za formę pracy zarobkowej w szerszym rozumieniu, stwarzającą możliwość korzyści majątkowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'pracy zarobkowej' i 'wykorzystania zwolnienia niezgodnie z celem' w kontekście zasiłków chorobowych, szczególnie w odniesieniu do członków organów spółek i spółdzielni.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udziału w posiedzeniu rady nadzorczej, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie do innych aktywności podejmowanych w okresie zwolnienia lekarskiego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy udział w posiedzeniu rady nadzorczej spółdzielni w okresie zwolnienia lekarskiego stanowi wykorzystanie zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem, skutkujące utratą prawa do zasiłku chorobowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział w posiedzeniu rady nadzorczej, nawet nieodpłatny i incydentalny, jeśli może utrudniać proces leczenia i rekonwalescencji, jest uznawany za wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z jego celem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że celem zwolnienia lekarskiego jest umożliwienie powrotu do zdrowia. Każda aktywność, która może negatywnie wpłynąć na ten proces, nawet jeśli nie jest pracą zarobkową w ścisłym tego słowa znaczeniu, narusza cel zwolnienia. Wnioskodawczyni powinna była wyznaczyć zastępcę do udziału w posiedzeniu.
Czy nieodpłatne wykonywanie czynności członka organu spółki (np. rady nadzorczej spółdzielni) w okresie zwolnienia lekarskiego stanowi pracę zarobkową w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieodpłatne wykonywanie takich czynności może być uznane za pracę zarobkową, gdyż stwarza co najmniej możliwość odniesienia korzyści majątkowej, np. poprzez udział w zysku spółki lub zwiększenie wartości własnego majątku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozszerzył interpretację pojęcia 'pracy zarobkowej' poza bezpośrednie wynagrodzenie, obejmując sytuacje, w których czynność wiąże się z perspektywą korzyści majątkowych lub pośrednim wpływem na majątek ubezpieczonego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 17 § ust. 1 - 3
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna wyrokowania przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 68
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Określa tryb ustalania okoliczności utraty prawa do zasiłku chorobowego, w tym uprawnienia ZUS i płatników składek do kontrolowania prawidłowości wykorzystania zwolnień.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich
Nakłada na pracodawcę obowiązek kontroli formalnej zaświadczeń lekarskich oraz kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy.
Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 1 § ust. 1 lit. a
Zarzut naruszenia przez niezastosowanie dorobku i wytycznych Sądu Najwyższego w analogicznych sprawach.
Konstytucja RP art. 183
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia przez niezastosowanie dorobku i wytycznych Sądu Najwyższego w analogicznych sprawach.
k.p.c. art. 398³ § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasacyjna dotycząca błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego.
k.p.c. art. 398³ § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez brak rozważenia sprawy co do istoty.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut niewłaściwego zastosowania przez orzekanie ponad treść skarżonej decyzji.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut zaniechania oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział w posiedzeniu rady nadzorczej, nawet nieodpłatny, stanowi wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem, jeśli może utrudniać rekonwalescencję. • Pojęcie pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy zasiłkowej obejmuje również czynności stwarzające możliwość korzyści majątkowej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 183 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 lit. a ustawy o SN przez niezastosowanie wytycznych SN w analogicznych sprawach. • Naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. przez brak rozważenia sprawy co do istoty. • Naruszenie art. 477¹⁴ § 2 k.p.c. przez orzekanie ponad treść skarżonej decyzji. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez zaniechanie oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
wykorzystywanie zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia • każde opuszczenie mieszkania narażało odwołującą na kontakt z czynnikami zewnętrznymi i tym samym mogło utrudniać zastosowane leczenie • nieodpłatne wykonywanie przez ubezpieczonego czynności członka zarządu spółki w okresie korzystania z zasiłku chorobowego [...] jest wykonywaniem "pracy zarobkowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z 1999 r. • stwarza bowiem ubezpieczonemu co najmniej możliwość odniesienia korzyści majątkowej (traktowanej jako zarobek w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej)
Skład orzekający
Krzysztof Staryk
przewodniczący, sprawozdawca
Zbigniew Korzeniowski
członek
Maciej Pacuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'pracy zarobkowej' i 'wykorzystania zwolnienia niezgodnie z celem' w kontekście zasiłków chorobowych, szczególnie w odniesieniu do członków organów spółek i spółdzielni."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udziału w posiedzeniu rady nadzorczej, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie do innych aktywności podejmowanych w okresie zwolnienia lekarskiego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarskich podczas zwolnienia, nawet w przypadku aktywności pozornie niegroźnych, jak udział w posiedzeniu rady nadzorczej. Pokazuje też, jak szeroko sądy interpretują pojęcie 'pracy zarobkowej'.
“Czy udział w radzie nadzorczej podczas L4 to utrata zasiłku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 10 583,7 PLN
zwrot zasiłku chorobowego: 10 583,7 PLN
odsetki: 950,21 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.