Orzeczenie · 2017-06-14

II UK 390/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-06-14
SNubezpieczenia społecznekoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoWysokanajwyższy
delegowanie pracownikówubezpieczenia społeczneformularz A1rozporządzenie 883/2004rozporządzenie 987/2009obrótsiedziba firmyjurysdykcja

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 czerwca 2017 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w sprawie dotyczącej wydania zaświadczenia na formularzu A1. Sprawa dotyczyła pracownicy delegowanej do pracy we Francji, a spółka wnioskująca o zaświadczenie kwestionowała decyzję ZUS odmawiającą stwierdzenia podlegania polskiemu ustawodawstwu ubezpieczeń społecznych. Sąd Apelacyjny, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie, uznał, że pracodawca delegujący pracowników za granicę może być uznany za prowadzącego znaczną część działalności w kraju siedziby tylko wtedy, gdy osiąga tam co najmniej 25% obrotu. W tej sprawie obrót spółki w Polsce wynosił około 12%, co Sąd Apelacyjny uznał za wystarczające do oddalenia apelacji. Sąd Najwyższy uznał jednak, że Sąd Apelacyjny błędnie zastosował przepisy prawa materialnego do nie w pełni ustalonego stanu faktycznego. Podkreślono, że kryterium 25% obrotu nie jest jedynym ani decydującym. Należy brać pod uwagę wszystkie kryteria charakteryzujące działalność przedsiębiorstwa, takie jak miejsce siedziby, liczebność personelu, miejsce rekrutacji pracowników, miejsce zawierania umów z klientami, prawo właściwe dla umów, obroty i liczbę wykonanych umów. Ocena ta powinna mieć charakter całościowy. Sąd Najwyższy wskazał, że błędne przyjęcie przez Sąd Apelacyjny kryterium 25% obrotu jako decydującego i zaniechanie całościowej oceny działalności spółki czyni skargę kasacyjną uzasadnioną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie właściwego ustawodawstwa ubezpieczeń społecznych dla pracowników delegowanych, interpretacja kryteriów prowadzenia działalności przez przedsiębiorstwo w państwie siedziby, znaczenie kryterium obrotu w kontekście delegowania pracowników.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji delegowania pracowników w ramach UE i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ocena faktyczna jest kluczowa w każdej indywidualnej sprawie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kryterium 25% obrotu w kraju siedziby jest decydujące dla uznania, że pracodawca delegujący pracowników za granicę prowadzi znaczną część działalności w państwie siedziby, co pozwala na podleganie polskiemu ustawodawstwu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kryterium 25% obrotu nie jest decydujące i należy brać pod uwagę wszystkie kryteria charakteryzujące działalność przedsiębiorstwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy rozporządzeń UE dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wymagają uwzględnienia wszystkich kryteriów charakteryzujących działalność przedsiębiorstwa przy ocenie, czy prowadzi ono znaczną część działalności w państwie siedziby. Kryterium obrotu jest tylko jednym z elementów tej oceny i nie może być stosowane w oderwaniu od innych czynników.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Apelacyjny miało wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie okazały się uzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie może być brany pod uwagę w postępowaniu kasacyjnym. Natomiast braki w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego nie były na tyle znaczące, aby uniemożliwić kontrolę kasacyjną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
W. Sp. z o.o. z siedzibą w W.

Strony

NazwaTypRola
W. Sp. z o.o. z siedzibą w W.spółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjapozwany
M. S.osoba_fizycznazainteresowana

Przepisy (13)

Główne

rozporządzenie nr 883/2004 art. 12 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

rozporządzenie nr 987/2009 art. 14 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

Pomocnicze

rozporządzenie nr 883/2004 art. 11 § 2 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

rozporządzenie nr 883/2004 art. 11 § 3a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

rozporządzenie nr 987/2009 art. 14 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

rozporządzenie nr 987/2009 art. 19 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

rozporządzenie nr 987/2009 art. 13 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

rozporządzenie nr 987/2009 art. 13 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

rozporządzenie nr 987/2009 art. 14 § 8

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny błędnie zastosował przepisy prawa materialnego do nie w pełni ustalonego stanu faktycznego. • Kryterium 25% obrotu nie jest decydujące dla ustalenia, czy pracodawca prowadzi znaczną część działalności w kraju siedziby. • Należy brać pod uwagę wszystkie kryteria charakteryzujące działalność przedsiębiorstwa, a nie tylko obrót.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 w zw. z art. 391 k.p.c.) okazały się niezasadne.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, że uzyskiwanie w kraju obrotu poniżej 25% całkowitego obrotu prowadzi do wniosku o nieprowadzeniu przez skarżącą Spółkę normalnej działalności w państwie siedziby przedsiębiorstwa delegującego i niesłusznie uznał, iż w takim wypadku zbędna jest całościowa ocena, czy przedsiębiorstwo prowadzi faktyczną działalność w państwie wysyłającym. • Podstawowym celem wyżej wskazanej oceny jest ustalenie, czy przedsiębiorstwo delegujące prowadzi w Polsce normalnie swoją działalność (art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004), co oznacza prowadzenie w Polsce znacznej części działalności (art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009). • Kryterium 25% nie znajduje również oparcia w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Romualda Spyt

członek

Andrzej Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwego ustawodawstwa ubezpieczeń społecznych dla pracowników delegowanych, interpretacja kryteriów prowadzenia działalności przez przedsiębiorstwo w państwie siedziby, znaczenie kryterium obrotu w kontekście delegowania pracowników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji delegowania pracowników w ramach UE i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ocena faktyczna jest kluczowa w każdej indywidualnej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kryteria stosowane przy delegowaniu pracowników do pracy za granicę, co jest częstym zagadnieniem dla firm działających międzynarodowo. Podważa powszechnie stosowane, uproszczone kryterium 25% obrotu.

Czy 25% obrotu w Polsce wystarczy, by pracownik podlegał polskim ubezpieczeniom za granicą? Sąd Najwyższy rozwiewa wątpliwości.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst