II UK 37/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o przyznanie wcześniejszej emerytury przez J. T., który urodził się w 1954 r. Wnioskodawca domagał się zaliczenia do stażu pracy okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 roku życia oraz okresu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy przyznał mu prawo do emerytury, uznając, że spełnił oba warunki. Sąd Apelacyjny, na skutek apelacji ZUS, zmienił wyrok i oddalił odwołanie, stwierdzając, że praca w gospodarstwie rolnym rodziców nie miała charakteru stałego i nie można jej było zaliczyć do stażu ubezpieczeniowego, a tym samym wnioskodawca nie wykazał wymaganego 25-letniego stażu. Sąd Apelacyjny uznał, że pomoc w gospodarstwie miała charakter doraźny i domowy. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny nie badał już kwestii pracy w szczególnych warunkach. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 kwietnia 2018 r. oddalił skargę kasacyjną wnioskodawcy. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, praca w gospodarstwie rolnym może być zaliczona do stażu emerytalnego tylko wtedy, gdy była wykonywana stale i w wymiarze co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kryteriów zaliczania pracy w gospodarstwie rolnym do stażu emerytalnego, w szczególności wymogu stałości i wymiaru pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji przepisów obowiązujących w określonym czasie. Wymaga analizy całokształtu materiału dowodowego w każdej indywidualnej sprawie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy praca w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 roku życia, świadczona w okresie przed 1 stycznia 1983 r., może być zaliczona do okresów składkowych przy ustalaniu prawa do emerytury, jeśli wnioskodawca nie przystąpił do OFE i wykazał mniej niż wymagany staż pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale pod warunkiem, że praca ta miała charakter stały, była świadczona w wymiarze co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy i była niezbędna do uzupełnienia wymaganego stażu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym praca w gospodarstwie rolnym może być zaliczona do stażu emerytalnego tylko wtedy, gdy była wykonywana stale, w wymiarze co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy, a nie stanowiła jedynie doraźnej pomocy w obowiązkach domowych. W analizowanej sprawie Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że praca wnioskodawcy miała charakter doraźny.
Czy praca na stanowisku kierownika mieszalni pasz w Kombinacie PGR od 1 lutego 1977 r. do 31 grudnia 1998 r. może być uznana za pracę w szczególnych warunkach?
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny nie badał tej kwestii, ponieważ uznał, że wnioskodawca nie wykazał wymaganego stażu pracy w gospodarstwie rolnym, co było warunkiem koniecznym do przyznania emerytury.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że skoro wnioskodawca nie spełnił podstawowego warunku posiadania 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych (w tym zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym), to nie było potrzeby badania spełnienia warunku 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Czy uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego zawierało wystarczające wskazanie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 328 § 2 k.p.c.?
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie Sądu Apelacyjnego było wystarczające i nie zawierało kardynalnych braków uniemożliwiających kontrolę kasacyjną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. nie był uzasadniony, ponieważ Sąd Apelacyjny uwzględnił ustalone przed Sądem pierwszej instancji okoliczności faktyczne i dokonał odmiennej oceny dowodów, co nie stanowiło naruszenia przepisów procesowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
ustawa emerytalna art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 32
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 10 § 1 pkt 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Praca w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia może być zaliczona jako okres składkowy do dnia 1 stycznia 1983 r., jeśli okresy składkowe i nieskładkowe są krótsze od wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Wymaga to jednak stałej pracy w wymiarze co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy.
Pomocnicze
rozporządzenie
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca w gospodarstwie rolnym rodziców nie miała charakteru stałego i nie spełniała wymogów do zaliczenia jej do stażu ubezpieczeniowego. • Wnioskodawca nie wykazał wymaganego 25-letniego stażu pracy, w tym stałej pracy w gospodarstwie rolnym. • Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego było wystarczające i nie zawierało braków uniemożliwiających kontrolę kasacyjną.
Odrzucone argumenty
Praca w gospodarstwie rolnym rodziców powinna zostać zaliczona do stażu pracy. • Sąd Apelacyjny naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 328 § 2 k.p.c. i art. 382 k.p.c. • Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej.
Godne uwagi sformułowania
nie można poprzestać jedynie na stwierdzeniu, że jako osoba bliska, mógł wykonywać różne czynności związane z produkcją rolną. Nie chodzi tu bowiem o potencjalne możliwości lecz realnie i w sposób stały świadczoną pracę w gospodarstwie rolnym rodziców. • praca ta ma mieć charakter ciągły, co oznacza nastawienie na stałe świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym (gotowość do jej świadczenia, dyspozycyjność) i odpowiadającą temu nastawieniu niezmienną możliwość skorzystania z jego pracy przez rolnika, a negatywną przesłanką staje się doraźna pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, czy wykonywanie w gospodarstwie rolnym prac o charakterze dorywczym, okazjonalnie i w wymiarze niższym od połowy pełnego wymiaru czasu pracy. • Wobec powyższego Sąd drugiej instancji stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w istocie wykluczał uznanie, iż wnioskodawca wykazał okres pracy w gospodarstwie rolnym w wymiarze, który po doliczeniu do ustalonych okresów składkowych i nieskładkowych, wystarcza do uzyskania wymaganych 25 lat okresu ubezpieczenia.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Korzeniowski
członek
Krzysztof Staryk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów zaliczania pracy w gospodarstwie rolnym do stażu emerytalnego, w szczególności wymogu stałości i wymiaru pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji przepisów obowiązujących w określonym czasie. Wymaga analizy całokształtu materiału dowodowego w każdej indywidualnej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania prawa do emerytury, zwłaszcza w kontekście pracy w gospodarstwie rolnym, która często bywa niedoceniana lub błędnie interpretowana przez organy rentowe. Wyjaśnia kluczowe kryteria, które muszą być spełnione, aby taka praca została uwzględniona.
“Czy praca w rodzinnym gospodarstwie rolnym naprawdę liczy się do emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.