II UK 363/09

Sygn. akt II UK 363/09 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 marca 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Hajn 
 
w sprawie z wniosku Z. L.  S.A. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
z udziałem zainteresowanych : Z. G. /.../ ,  
o ubezpieczenie społeczne, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 marca 2010 r., 
skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego […] 
z dnia 2 lipca 2009 r.,  
 
 
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 
2. zasądza od wnioskodawcy na rzecz organu rentowego 120 
(sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa 
procesowego w postępowaniu kasacyjnym. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie Z. L.  
S.A. 
przeciwko 
Zakładowi 
Ubezpieczeń 
Społecznych 
przy 
udziale 
zainteresowanych: /..../ o ubezpieczenie społeczne, wyrokiem z 2 lipca 2009 r. 
zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego z 17 września 2008 r. w pkt I i III w 
ten sposób, że oddalił odwołanie. 
W skardze kasacyjnej pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że w sprawie 
występuje istotne zagadnienie prawne, to jest zagadnienie kwalifikacji prawnej 

 
 
2 
kontraktu o profesjonalne uprawianie piłki nożnej z punktu widzenia art. 750 k.c. i 
art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń 
społecznych, w zakresie, w jakim w ramach tego złożonego stosunku prawnego 
klub sportowy zobowiązany jest jednostronnie do spełnienia na rzecz zawodników 
profesjonalnych świadczeń pieniężnych na wypadek uzyskania przez zawodnika 
lub 
drużynę 
piłkarską 
określonego 
wyniku 
sportowego, 
niezależnie 
od 
zobowiązania do wypłaty wynagrodzenia za usługę sportową świadczoną na rzecz 
klubu przez zawodnika profesjonalnego. 
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, to jest 
art. 750 k.c. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c.; art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 
października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. 
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że  zagadnienie wskazane we 
wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania ma kluczowe znaczenie dla 
rozstrzygnięcia sprawy w obszarze ustalenia, czy wliczeniu do podstawy wymiaru 
składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w ramach systemu ubezpieczeń 
społecznych podlegają przychody uzyskiwane przez zawodników z tytułu nagród za 
osiągnięcia sportowe oraz z tytułu premii meczowych i nagród regulaminowych 
(oraz analogicznych świadczeń określanych niekiedy mianem „rat kontraktowych", 
„kwot kontraktowych", etc). Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 
października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych składki naliczane są od 
dochodów uzyskanych m.in. na podstawie umowy zlecenia lub umowy o 
świadczenie usług, do której stosuje się przepisy k.c. o zleceniu. Dochody 
uzyskane na podstawie stosunków prawnych, które nie zostały wymienione w 
przepisach ustawy, nie podlegają zaliczeniu do podstawy wymiaru składek na 
ubezpieczenia 
społeczne 
i 
zdrowotne. 
Charakter 
relacji 
związanej 
z 
reprezentowaniem barw klubu sportowego oparty jest na zobowiązaniu starannego 
działania zawodnika, który świadczy usługę polegającą na udziale w rozgrywkach, 
zajęciach treningowych, zgrupowaniach. Za swoje świadczenie zawodnik otrzymuje 
wynagrodzenie. W ramach relacji prawnych pomiędzy klubem sportowym i 
zawodnikiem profesjonalnym funkcjonuje ponadto szereg świadczeń ze strony 
klubu sportowego, mających charakter premii i nagród, które związane są z 
osiąganiem celów sportowych. Stosunek prawny polegający na zobowiązaniu klubu 

 
 
3 
sportowego do zapłaty na rzecz zawodnika nagrody za osiągnięcia sportowe, 
premii meczowych czy udziału w nagrodzie regulaminowej, nie jest natomiast 
przynależny do umowy o świadczenie usług, regulującej podstawowe relacje 
pomiędzy klubem i profesjonalnym zawodnikiem. Mamy tu bowiem do czynienia z 
jednostronnie zobowiązującą umową losową, na mocy której klub sportowy 
zobowiązuje się zapłacić na rzecz zawodnika określoną kwotę pieniężną na 
wypadek, gdyby drużyna klubowa z udziałem zawodnika odniosła sukces sportowy 
Powyższy stosunek prawny zdaniem skarżącego nie jest elementem składowym 
umowy zlecenia, zaś jego natura prawna, wynikająca ze specyfiki organizacji sportu 
profesjonalnego wyraża się w jednostronnym zobowiązaniu klubu sportowego 
względem zawodnika profesjonalnego, mającym postać nienazwanej umowy 
losowej. Na podstawie tego zobowiązania zawodnik nie jest zobligowany do 
osiągnięcia jakiegokolwiek rezultatu, ani w ogóle do jakiegokolwiek świadczenia, co 
wynika z jednostronnie zobowiązującego charakteru umowy, jak też z losowej 
natury tego zobowiązania. Zdaniem Autora skargi analiza stosunku prawnego 
pomiędzy klubem sportowym i zawodnikiem profesjonalnym prowadzi do wniosku, 
że jest to umowa nienazwana o charakterze mieszanym. Zawiera on elementy 
umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, ale jedynie w 
tym zakresie, w jakim za wynagrodzeniem (stypendium) zawodnik zobowiązuje się 
do reprezentowania barw klubowych, a więc do udziału w cyklu treningowym i 
rozgrywkach z udziałem drużyny klubowej. Pozostałe elementy stosunku 
zobowiązaniowego pomiędzy klubem i zawodnikiem, a przede wszystkim 
świadczenia, jakie zawodnik może otrzymać od klubu, nie polegają na zapłacie 
wynagrodzenia za świadczone usługi, a więc w ocenie skarżącego nie można w 
tym zakresie odpowiednio stosować przepisów o zleceniu. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do 
rozpoznania, jeżeli  w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, względnie 
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeśli zachodzi nieważność 

 
 
4 
postępowania lub jeśli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniesiona w 
sprawie skarga nie spełnia żadnej z tych przesłanek. 
Jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano 
występowanie powołanego wyżej istotnego zagadnienia prawnego. Zgodnie z 
ustalonym poglądem Sądu Najwyższego, istotne zagadnienie prawne występuje, 
gdy istniejące w rozpoznawanej sprawie zagadnienie prawne ma znaczenie dla 
rozwoju prawa lub ma znaczenie precedensowe dla rozstrzygania innych 
podobnych spraw. Celem przedsądu jest umożliwienie Sądowi Najwyższemu 
selekcji spraw z punktu widzenia potrzeby angażowania najwyższego organu 
sądowego w sprawy małej rangi i skupienie się na sprawach najpoważniejszych. 
Tak określony cel skargi kasacyjnej wynika nie tylko ze szczególnej konstrukcji tego 
środka odwoławczego, ale przede wszystkim z ustrojowej, konstytucyjnej funkcji 
Sądu Najwyższego, którą stanowi sprawowanie nadzoru nad działalnością 
wszystkich innych sądów, a także zapewnianie prawidłowości oraz jednolitości 
wykładni prawa i praktyki sądowej.  
Podkreślić należy, że twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia 
prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie 
został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne 
poglądy 
w 
tym 
zakresie, 
wynikające 
z 
odmiennej 
wykładni 
przepisów 
konstruujących to zagadnienie. 
Analogiczne zagadnienie zostało już przedstawione do rozstrzygnięcia 
Sądowi Najwyższemu między innymi w sprawach: z 24 lutego 2010 r. II UK 348/09; 
z 10 marca 2010 r.: II UK 343/09, II UK 349/09, II UK 350/09, II UK 355/09, II UK 
358/09, II UK 364/09, II UK 365/09; z 12 marca 2010 r.: I UK 366/09, II UK 367/09, 
II UK 375/09, II UK 376/09II UK 393/09, II UK 400/09, II UK 405/09, II UK 1/10, II 
UK 8/10, II PK 22/10; z 7 kwietnia 2010 r. II PK 19/10 (dotąd niepublikowane). We 
wszystkich powołanych wyżej sprawach Sąd Najwyższy zadecydował o odmowie 
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, co Sąd w niniejszym postępowaniu 
podziela. 
Odwołując się do argumentów przedstawionych w wymienionych sprawach, 
należy podnieść, że kwestia kwalifikacji prawnej kontraktu o profesjonalne 
uprawianie piłki nożnej z punktu widzenia art. 750 k.c. była już przedmiotem 

 
 
5 
wypowiedzi Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia 24 stycznia 2000 r., III CKN 
531/98 (OSP 2000 nr 10, poz. 146) wyraził pogląd, że umowy o uprawianie sportu 
za wynagrodzeniem są umowami o świadczenie usług natury faktycznej, do których 
zastosowanie ma art. 750 k.c. (por. także wyrok z dnia 16 lutego 2006 r., IV CK 
380/05 
- 
niepublikowany). 
Wbrew 
zaprezentowanemu 
przez 
skarżącego 
stanowisku, dokonana przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 lutego 2006 r., IV 
CK 380/05 (LEX nr 179977) analiza kwalifikacji prawnej umowy zawieranej przez 
profesjonalnego sportowca z klubem sportowym nie odnosi się wyłącznie do 
„standardowego, podstawowego świadczenia zawodnika profesjonalnego” (jakim 
jest - zdaniem skarżącego - zobowiązanie starannego działania polegające 
wyłącznie na udziale w rozgrywkach, zajęciach treningowych, zgrupowaniach, 
utrzymywaniu pod kierunkiem trenera i sztabu medycznego należytej dyspozycji 
sportowej, higienicznego trybu życia i postawy sportowej), za które otrzymuje on 
stałe wynagrodzenie (stypendium sportowe), ale generalnie do umowy o 
świadczenie usług sportowych. Dokonując oceny charakteru takiej umowy Sąd 
Najwyższy stwierdził, że ma ona charakter umowy starannego działania, gdyż 
zawodnik zobowiązuje się w jej ramach świadczyć usługi w taki sposób, aby 
maksymalizować swoje wyniki sportowe, a przez to także swojego klubu 
sportowego. Ta niekwestionowana przez skarżącego wykładnia musi wprost 
prowadzić do wniosku, że dodatkowe wynagrodzenie przysługujące zawodnikom w 
razie uzyskania określonego wyniku sportowego, które sam skarżący trafnie 
określa jako „środek motywujący do osiągania sukcesów sportowych” nie wynika z 
odrębnej „nienazwanej umowy losowej”, ale wprost z umowy o świadczenie usług 
sportowych zobowiązującej zawodnika do reprezentowania barw klubowych, w tym 
podejmowania działań mających na celu uzyskanie jak najlepszych wyników. 
Świadczenie to jest bowiem składnikiem wynagrodzenia przysługującego w 
przypadku realizacji przez zawodnika profesjonalnego jego podstawowych 
zobowiązań (zadań) wynikających z umowy, przejawiającej się w uzyskaniu 
odpowiedniego 
poziomu 
(formy) 
oraz 
wyniku 
sportowego 
w 
wymiarze 
indywidualnym i drużynowym. Podstawa wymiaru składki na powszechne 
ubezpieczenia społeczne zawodowych sportowców powinna być więc ustalana 
według realnych przychodów z zawodowego uprawiania sportu. 

 
 
6 
Należy także zauważyć, co podniesiono w postanowieniu Sądu Najwyższego 
z dnia 24 lutego 2010 r., II UK 348/09 (niepublikowanym), że zarzut naruszenia art. 
6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń s 
społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) w związku z 
art. 750, 3531 i art. 65 k.c. jest oczywiście chybiony, ponieważ zawodowy kontrakt 
na profesjonalne uprawianie piłki nożnej, któremu skarżący nie odmawia w 
podstawowej części charakteru prawnego umowy zlecenia, nawet gdyby w 
pozostałej części przyjąć zaproponowaną przez skarżącego formułę  „nienazwanej 
umowy losowej”, pozostaje nienazwaną umową o świadczenie konkretnych usług, 
do której bez wątpienia stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.).  
Należy wreszcie mieć na uwadze, że merytorycznie rozpoznawane skargi 
kasacyjne organu rentowego w podobnych sprawach zostały uwzględnione na 
korzyść tego organu (np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2009 r., II UK 
189/09, z dnia 28 stycznia 2010 r., II UK 198/09 i z tej samej daty II UK 199/09 
(dotychczas niepublikowane). 
Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił 
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.