Orzeczenie · 2020-09-03

II UK 360/18

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2020-09-03

SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokanajwyższy

emeryturaubezpieczenie społecznerolnictwoprawo pracyZUSKRUSstaż ubezpieczeniowyprawo materialne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wnioskodawczyni E. W. domagała się przyznania prawa do emerytury rolniczej, twierdząc, że spełnia warunki określone w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego po tym, jak Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie wnioskodawczyni. Sąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury rolniczej, uznając, że okresy ubezpieczenia rolniczego zostały "uwolnione" po podjęciu wypłaty emerytury pracowniczej na podstawie art. 24 ustawy o emeryturach i rentach. Sąd Apelacyjny odmiennie zinterpretował przepisy, stwierdzając, że okresy ubezpieczenia rolniczego, które zostały już zaliczone do emerytury pracowniczej na podstawie art. 29 ustawy o emeryturach i rentach, nie mogą być ponownie uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego. Podkreślono, że zakaz podwójnego uwzględniania okresów ubezpieczenia (art. 10 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach oraz art. 20 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu rolniczym) ma zastosowanie, gdy prawo do świadczenia zostało już ustalone i realizowane w jednym systemie. Wnioskodawczyni, która uzyskała prawo do emerytury pracowniczej na podstawie art. 29 ustawy o emeryturach i rentach, wykorzystując do tego okresy ubezpieczenia rolniczego, nie mogła już tych samych okresów zaliczyć do emerytury rolniczej, gdyż nie spełniała wymogu 25 lat ubezpieczenia rolniczego. Sąd Najwyższy wskazał, że późniejsze przyznanie emerytury na podstawie art. 24 ustawy o emeryturach i rentach (niezależnej od stażu) nie wpływa na fakt, że prawo do emerytury z art. 29 zostało już nabyte i zrealizowane, co uniemożliwia ponowne zaliczenie tych samych okresów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu praw do emerytury rolniczej i pracowniczej oraz zasad zaliczania okresów ubezpieczenia w różnych systemach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której prawo do emerytury pracowniczej zostało już ustalone i realizowane na podstawie art. 29 ustawy o emeryturach i rentach, a następnie wnioskodawczyni ubiega się o emeryturę rolniczą.

Zagadnienia prawne (2)

Czy okresy ubezpieczenia rolniczego, które zostały zaliczone do ustalenia prawa do emerytury pracowniczej na podstawie art. 29 ustawy o emeryturach i rentach, mogą być ponownie uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, okresy ubezpieczenia rolniczego, które zostały już zaliczone do ustalenia prawa do emerytury pracowniczej (na podstawie art. 29 ustawy o emeryturach i rentach), nie mogą być ponownie uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na zakaz podwójnego uwzględniania okresów ubezpieczenia (art. 10 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach oraz art. 20 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu rolniczym). Podkreślono, że jeśli prawo do świadczenia zostało już ustalone i realizowane w jednym systemie (np. pracowniczym), te same okresy nie mogą być ponownie zaliczone w innym systemie (rolniczym), chyba że prawo do pierwszego świadczenia nie zostało jeszcze ustalone lub zostało wycofane przed uprawomocnieniem decyzji. Wnioskodawczyni uzyskała prawo do emerytury pracowniczej na podstawie art. 29 ustawy o emeryturach i rentach, wykorzystując do tego okresy ubezpieczenia rolniczego, co uniemożliwiło ich ponowne zaliczenie do emerytury rolniczej.

Czy przyznanie prawa do emerytury na podstawie art. 24 ustawy o emeryturach i rentach (niezależnej od stażu) wpływa na możliwość ponownego zaliczenia okresów ubezpieczenia rolniczego, które zostały już uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury na podstawie art. 29 tej ustawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przyznanie prawa do emerytury na podstawie art. 24 ustawy o emeryturach i rentach nie wpływa na fakt, że prawo do emerytury na podstawie art. 29 zostało już nabyte i zrealizowane, co uniemożliwia ponowne zaliczenie tych samych okresów ubezpieczenia rolniczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przyznanie emerytury na podstawie art. 24 ustawy o emeryturach i rentach (tzw. emerytura zdefiniowanej składki, niezależna od stażu) powoduje jedynie zbieg praw do świadczeń, a nie utratę lub zawieszenie prawa do wcześniejszego świadczenia (np. z art. 29). W związku z tym, jeśli okresy ubezpieczenia rolniczego zostały już zaliczone do emerytury z art. 29, nie mogą być ponownie uwzględnione przy emeryturze rolniczej, nawet jeśli wnioskodawczyni pobiera emeryturę z art. 24.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddala skargę kasacyjną

Strona wygrywająca

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Strony

Nazwa	Typ	Rola
E. W.	osoba_fizyczna	wnioskodawczyni
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego	organ_państwowy	pozwany

Przepisy (12)

Główne

u.u.s.r. art. 19 § 1 pkt 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Wymaga udowodnienia podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat, przy czym okresy te nie mogą być zaliczone do innych świadczeń.

u.u.s.r. art. 20 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Okresy ubezpieczenia rolniczego mogą być uwzględniane przy ustalaniu prawa do świadczeń.

u.u.s.r. art. 20 § 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Okresów ubezpieczenia rolniczego nie zalicza się do okresów ubezpieczenia, jeżeli zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty na podstawie odrębnych przepisów.

u.e.r. art. 24 § 1