II UK 324/10

Sąd Najwyższy2011-01-05
SNubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalneWysokanajwyższy
emeryturażołnierze zawodowiwaloryzacjaprawo nabyteTrybunał KonstytucyjnySąd Najwyższyświadczenia emerytalneretroakcja

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej dotyczącej waloryzacji świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych, powołując się na wcześniejsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.

Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego dotyczący wysokości świadczenia emerytalnego, domagając się ponownego ustalenia jego wysokości i wypłaty z odsetkami. Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym zasady retroakcji i równości wobec prawa. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że kwestia ta została już rozstrzygnięta przez Trybunał Konstytucyjny.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wnioskodawcy C. C. przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu w W. w przedmiocie wysokości świadczenia emerytalnego. Wnioskodawca domagał się ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego wypłacanego po 1 stycznia 1999 r. oraz wypłaty zaległych kwot z odsetkami, a także stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, a Sąd Okręgowy wcześniej oddalił odwołanie od decyzji organu rentowego. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów dotyczących zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a także zasady retroakcji, równości wobec prawa i ochrony praw nabytych. Kluczowym zagadnieniem prawnym było zastosowanie przepisów wprowadzonych po 1 stycznia 1999 r. do osób, które prawo do świadczenia nabyły przed tą datą. Sąd Najwyższy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 1999 r. (K 4/99), uznał, że zmiana metody waloryzacji świadczeń nie narusza zasady ochrony praw nabytych ani zasady równości wobec prawa, ponieważ dotyczy waloryzacji na przyszłość, a nie pozbawia prawa do świadczenia. W związku z tym, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie naruszają zasady ochrony praw nabytych i równości wobec prawa, ponieważ zmiana metody waloryzacji dotyczy przyszłości, a nie pozbawia prawa do świadczenia ani jego waloryzacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego (K 4/99), który stwierdził, że zmiana metody waloryzacji świadczeń wojskowych nie narusza zasady ochrony praw nabytych ani zasady równości wobec prawa. Zmiana ta dotyczy waloryzacji na przyszłość i nie pozbawia prawa do świadczenia ani jego waloryzacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania

Strona wygrywająca

Wojskowy Biuro Emerytalne w W.

Strony

NazwaTypRola
C. C.osoba_fizycznawnioskodawca
Wojskowy Biuro Emerytalne w W.instytucjapozwany

Przepisy (8)

Główne

u.z.e.ż.z. art. 6

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

W brzmieniu nadanym przez art. 159 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS, ma zastosowanie do osób, które uzyskały prawo do świadczenia przed 1 stycznia 1999 r., ale dotyczy waloryzacji na przyszłość.

u.e.r.f.u.s. art. 159 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zmienia zasady waloryzacji świadczeń wojskowych, zrównując je z zasadami waloryzacji przewidzianymi w ustawie o emeryturach i rentach.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.c. art. 3

Kodeks cywilny

Dotyczy zasady retroakcji, która nie została naruszona.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zakazu wyrokowania co do istoty sprawy przez sąd drugiej instancji, jeśli nie było to przedmiotem apelacji.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 12 § ust. 4 pkt 2

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestia waloryzacji świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych została już rozstrzygnięta przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku K 4/99, który stwierdził, że zmiana metody waloryzacji nie narusza praw nabytych ani zasady równości.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy, art. 159 ustawy o emeryturach i rentach), zasady retroakcji (art. 3 k.c.), konstytucyjnej zasady poszanowania praw nabytych i równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), oraz przepisów postępowania (art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398^21 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

zmiana metody waloryzacji przysługujących świadczeń (ich podwyższania) nie doszło do pozbawienia prawa do świadczeń ani ich waloryzacji naruszenie oczekiwań określonej grupy świadczeniobiorców co do przewidywanego poziomu przyszłych świadczeń nie stanowi samo przez się naruszenia prawa do waloryzacji Nie jest do końca trafny pogląd skarżącego, że prawo do świadczenia emerytalno-rentowego obejmuje prawo do konkretnego sposobu zarówno jego obliczania jak i waloryzowania.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji przepisów dotyczących waloryzacji świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych w kontekście praw nabytych i zasady równości, w oparciu o orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy świadczeniobiorców (żołnierze zawodowi) i okresu przed 1 stycznia 1999 r., ale zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praw nabytych i waloryzacji świadczeń emerytalnych, co jest istotne dla wielu osób. Wykorzystanie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego jako podstawy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej jest interesujące z perspektywy procesowej.

Czy zmiana zasad waloryzacji emerytury żołnierza narusza jego prawa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 324/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 5 stycznia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jerzy Kuźniar 
 
w sprawie z wniosku C. C. 
przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu w W. 
o wysokość świadczenia, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 5 stycznia 2011 r., 
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z 
dnia 3 grudnia 2009 r.,  
 
1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, 
2. zasądza od wnioskodawcy na rzecz pozwanego kwotę 120 
zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania 
kasacyjnego. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2010 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację 
wnioskodawcy C. C. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych z dnia 6 lipca 2009 r., którym oddalono odwołanie od decyzji 
Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia 5 stycznia 2009 r., odmawiającej 
uwzględnienia wniosku z dnia 18 grudnia 2008 r. o ponowne ustalenie wysokości 
świadczenia emerytalnego wypłacanego po dniu 1 stycznia 1999 r., oraz 
wypłacenia z odsetkami kwot wynikających z różnicy między świadczeniami w 

 
 
2 
wysokości żądanej, a ustalonej decyzjami waloryzacyjnymi, oraz stwierdzenia 
nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po 1 stycznia 1999 r. 
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik wnioskodawcy 
zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe 
zastosowanie art. 6, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku o 
zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: 
Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 
stycznia 1999 r., art. 159 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i 
rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 
153, poz. 1227 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 1999 r., 
naruszenie ogólnych zasad prawa – zasady retroakcji – art. 3 k.c., konstytucyjnej 
zasady poszanowania praw nabytych i wynikającej z art. 32 ust. 1 Konstytucji 
Rzeczpospolitej Polskiej zasady równości wobec prawa, oraz naruszenie przepisów 
postępowania – art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c., wniósł o zmianę 
zaskarżonego 
wyroku 
poprzez 
zasądzenie 
na 
rzecz 
wnioskodawcy 
zwaloryzowanych należności emerytalnych w wysokości obliczonej na podstawie 
przepisów obowiązujących w dniu nabycia uprawnienia emerytalnego wraz z 
odsetkami od dnia 1 stycznia 1999 r., ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i 
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bądź uchylenie zaskarżonego 
wyroku w całości i orzeczenie co do istoty, oraz orzeczenie o kosztach 
postępowania. 
           Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, 
wskazano na zagadnienie prawne „czy przepisy art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 
1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w 
brzmieniu nadanym przez art. 159 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o 
emeryturach i rentach z FUS mają zastosowanie do osób, które uzyskały prawo do 
świadczenia emerytalno – rentowego przed dniem 1 stycznia 1999 r.” 
 
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik pozwanego organu rentowego wniósł 
o oddalenie skargi kasacyjnej z zasądzeniem kosztów postępowania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Podnoszona w skardze kasacyjnej kwestia została rozstrzygnięta w wyroku 
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 1999 r., K 4/99 (OTK 1999 nr 7, poz. 

 
 
3 
65). W powołanym orzeczeniu Trybunał stwierdził, że art. 159 pkt 1 ustawy o 
emeryturach i rentach z FUS, zrównujący w art. 6 ustawy o zaopatrzeniu 
emerytalnym żołnierzy zawodowych zasady waloryzacji świadczeń wojskowych z 
zasadami waloryzacji przewidzianymi w przepisach ustawy o emeryturach i 
rentach, nie narusza wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady ochrony praw 
nabytych. Wskazane orzeczenie jednoznacznie odnosi się przede wszystkim do 
osób, którym przed dniem 1 stycznia 1999 r. przysługiwało prawo podmiotowe do 
świadczenia z zaopatrzenia wojskowego nabyte albo na podstawie indywidualnego 
aktu organu władzy, albo wprost na podstawie ustawy. W uzasadnieniu wyroku 
Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że poprzez zmianę metody waloryzacji 
przysługujących świadczeń (ich podwyższania) nie doszło do pozbawienia prawa 
do świadczeń ani ich waloryzacji, natomiast naruszenie oczekiwań określonej grupy 
świadczeniobiorców co do przewidywanego poziomu przyszłych świadczeń nie 
stanowi samo przez się naruszenia prawa do waloryzacji, a w konsekwencji - 
niezgodnego z ustawą zasadniczą arbitralnego ograniczenia zasady ochrony praw 
nabytych. Nie budzi wątpliwości, że ustawa o emeryturach i rentach nie 
zmodyfikowała sposobu waloryzacji wojskowych świadczeń emerytalno-rentowych 
z mocą wsteczną, ale na przyszłość, a sam mechanizm (metoda) podwyższania 
ustalonych już świadczeń nie jest równoznaczny z prawem do waloryzacji i nie jest 
jego istotą. Nie jest do końca trafny pogląd skarżącego, że prawo do świadczenia 
emerytalno-rentowego obejmuje prawo do konkretnego sposobu zarówno jego 
obliczania jak i waloryzowania. Czym innym jest bowiem ukształtowane prawo 
podmiotowe do świadczenia emerytalno-rentowego i sposobu ustalenia podstawy 
wymiaru jego wysokości, a czym innym sposób waloryzowania (podwyższania) na 
przyszłość ustalonego już świadczenia. Zmiana metody podwyższania świadczenia 
w przyszłości nie pozbawiła wnioskodawcy prawa do jego waloryzacji, a w 
konsekwencji sytuacja prawna skarżącego w zakresie istotnych elementów już 
ukształtowanego i przysługującego mu prawa do świadczenia nie uległa 
pogorszeniu. Tym samym wskazane w skardze kasacyjnej naruszenie zasady 
równości wobec prawa - art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej -
(1. Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania 
przez władze publiczne) – w powiązaniu z art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 

 
 
4 
roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy oraz ich rodzin oraz z art. 159 ustawy z 
dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS w kontekście ochrony 
wartości emerytury wojskowej w chwili jej nabycia, nie znajduje uzasadnienia. 
Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie 
obowiązującą i jest ostateczny z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Po wejściu do 
Unii Europejskiej Rzeczpospolita Polska dostosowała miedzy innymi przepisy 
Konstytucji RP do prawa wspólnotowego (np. art. 55 Konstytucji), także w świetle 
orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego zapadłych po akcesji Rzeczpospolitej Polskiej 
do Unii Europejskiej stwierdzić należy, że doszło do ujednolicenia waloryzacji 
świadczeń emerytalnych. 
Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił 
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c., uwzględniając taryfowe 
wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej - § 12 ust. 4 pkt 2  rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
radców prawnych (Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI