II UK 345/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy po śmierci wnioskodawcy, uznając, że świadczenia należne do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku przyznającego wnioskodawcy rentę z tytułu niezdolności do pracy. W trakcie postępowania kasacyjnego wnioskodawca zmarł, a jego małżonka otrzymała niezrealizowane świadczenia. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo i przepisy ustawy o emeryturach i rentach, umorzył postępowanie kasacyjne, uznając, że świadczenia z ubezpieczenia społecznego są ściśle związane z osobą zmarłego, a należne do dnia śmierci wypłaca się m.in. małżonkowi.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który przyznał wnioskodawcy L. S. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W trakcie postępowania kasacyjnego, które toczyło się przed Sądem Najwyższym, wnioskodawca zmarł. Następnie jego małżonka, H. S., wystąpiła z wnioskiem o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłym, który został przyznany decyzją organu rentowego. Sąd Najwyższy, odwołując się do utrwalonego orzecznictwa, w tym wyroku Trybunału Konstytucyjnego i uchwały Sądu Najwyższego, podkreślił, że prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest ściśle związane z osobą zmarłego i nie podlega dziedziczeniu. Zaznaczył jednak, że zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w przypadku śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia, należne do dnia śmierci świadczenia wypłaca się między innymi małżonkowi zmarłego. W związku z tym, że wydanie wyroku w tej sprawie stało się niedopuszczalne z uwagi na śmierć wnioskodawcy i uregulowanie kwestii świadczeń przez organ rentowy, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. w związku z art. 398^21 i art. 391 § 1 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Świadczenia z ubezpieczenia społecznego są ściśle związane z osobą zmarłego i jako takie nie podlegają dziedziczeniu, z zastrzeżeniem wypłaty należnych do dnia śmierci świadczeń małżonkowi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym świadczenia z ubezpieczenia społecznego są ściśle związane z osobą uprawnionego. Podkreślił jednak, że art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przewiduje wypłatę świadczeń należnych do dnia śmierci m.in. małżonkowi zmarłego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzenie postępowania kasacyjnego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
| H. S. | osoba_fizyczna | małżonka wnioskodawcy |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w przypadku, gdy wydanie wyroku stało się niedopuszczalne.
u.e.r.f.u.s. art. 136 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia, świadczenia należne do dnia śmierci wypłaca się m.in. małżonkowi zmarłego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.e.r.f.u.s. art. 136 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 398^3 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć wnioskodawcy w trakcie postępowania kasacyjnego czyni wydanie wyroku niedopuszczalnym.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie jest ściśle związane z osobą zmarłego i jako takie nie podlega dziedziczeniu wydanie wyroku w niniejszej sprawie stało się niedopuszczalne
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania kasacyjnego w przypadku śmierci strony, gdy świadczenia zostały już wypłacone małżonkowi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania kasacyjnego w sprawie o świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ubezpieczeń społecznych – dziedziczenia świadczeń po śmierci wnioskodawcy, co jest istotne dla praktyków prawa i osób zainteresowanych prawami emerytalnymi.
“Śmierć wnioskodawcy a renta: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto otrzyma świadczenia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II UK 345/18 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku L. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 24 stycznia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt III AUa […], umarza postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2018 r., III AUa […] , Sąd Apelacyjny w […] , uwzględniając częściowo apelację organu rentowego – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziału w W., zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w W., przyznając wnioskodawcy L. S. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy począwszy od dnia 1 stycznia 2015 r. i oddalając apelację organu rentowego w pozostałej części. Wyrok ten zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik pozwanego organu rentowego, opierając ja na podstawie zawartej w art. 398 3 § 1 pkt 1 k.p.c., wnosząc o uchylenia zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i orzeczenie co do istoty sprawy z zasądzeniem kosztów postepowania. Jako podstawę przesądu wskazał oczywistą zasadność skargi. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o odmowe przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie w przypadku przyjęcia do rozpoznania za zwrotem kosztów postępowania kasacyjnego. W dniu 20 listopada 2018 r. wnioskodawca zmarł, zaś pozwany organ rentowy – wykonując prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w […] , „wydał decyzję przyznającą rentę z tytułu niezdolności do pracy od 01.01.2015 do 29.02.2016 r. (…)”. W dniu 27 listopada H. S. – małżonka zmarłego wnioskodawcy wystąpiła z wnioskiem o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłym, zaś organ rentowy – decyzją z dnia 19 grudnia 2018 r. - przyznał niezrealizowane świadczenie, przekazując je na rachunek bankowy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W utrwalonym orzecznictwie - odnośnie do prawa do emerytury (świadczenia z ubezpieczenia społecznego) - nie jest kwestionowane, że jest ono ściśle związane z osobą zmarłego i jako takie nie podlega dziedziczeniu (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 listopada 2001 r., P 2/01, OTK 2001 nr 8, poz. 249 oraz uchwałę składu powiększonego Sądu Najwyższego z 26 lutego 1965 r., III PO 22/64, OSNC 1965 nr 7-8, poz. 107), z zastrzeżeniem wynikającym z art. 136 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm.) . Zgodnie z art. 136 ust. 1 tej ustawy, w razie śmierci osoby, która zgłosi wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się m.in. małżonkowi zmarłego. W tym stanie rzeczy wydanie wyroku w niniejszej sprawie stało się niedopuszczalne (art. 355 § 1 k.p.c.), co mając na względzie, na mocy powyższego przepisu w związku z art. 398 21 i art. 391 § 1 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI