Orzeczenie · 2017-07-12

II UK 329/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-07-12
SNubezpieczenia społecznekoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoWysokanajwyższy
zaświadczenie A1delegowanie pracownikówrozporządzenie 883/2004rozporządzenie 987/2009znaczna część działalnościobrótSąd Najwyższyubezpieczenia społeczneprawo unijne

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawcy, W. Sp. z o.o. w W., od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił apelację spółki od wyroku Sądu Okręgowego. Sprawa dotyczyła odmowy wydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaświadczenia A1 dla pracownicy M.S., która w okresie od sierpnia do września 2012 r. wykonywała pracę we Francji. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że wnioskodawca nie prowadził w Polsce "znacznej części działalności", gdyż jego obrót krajowy wynosił około 18% obrotów całkowitych. Sądy niższych instancji uznały, że nie zostały spełnione przesłanki do objęcia pracownicy ubezpieczeniami społecznymi w kraju, powołując się m.in. na kryterium 25% obrotu jako decydujące. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną, wskazując, że Sąd Apelacyjny błędnie zastosował przepisy prawa materialnego do nie w pełni ustalonego stanu faktycznego. Podkreślono, że ocena, czy pracodawca "normalnie prowadzi działalność" w państwie siedziby (art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004) i "znaczną część działalności" (art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009), wymaga uwzględnienia wszystkich kryteriów charakteryzujących działalność przedsiębiorstwa, a nie opierania się wyłącznie na jednym wskaźniku, jakim jest obrót. Kryterium 25% obrotu nie ma charakteru decydującego i nie jest jedynym wyznacznikiem. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przeprowadzenia całościowej oceny działalności wnioskodawcy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja kryteriów oceny "znacznej działalności" pracodawcy w państwie siedziby dla celów delegowania pracowników w ramach UE, podkreślenie konieczności całościowej analizy zamiast opierania się na jednym wskaźniku (np. obrocie).

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji delegowania pracowników w ramach UE i stosowania rozporządzeń koordynujących systemy zabezpieczenia społecznego. Ocena faktyczna w każdej sprawie może być różna.

Zagadnienia prawne (2)

Jakie kryteria należy brać pod uwagę przy ocenie, czy pracodawca delegujący pracownika za granicę "normalnie prowadzi działalność" w państwie swojej siedziby, zgodnie z art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 i art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ocena ta wymaga uwzględnienia wszystkich kryteriów charakteryzujących działalność przedsiębiorstwa, a nie opierania się wyłącznie na jednym wskaźniku, jakim jest obrót. Kryterium 25% obrotu nie jest decydujące ani jedyne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy rozporządzeń UE oraz decyzje i poradniki interpretacyjne wymagają całościowej analizy wszystkich kryteriów (np. siedziba, administracja, personel, rekrutacja, umowy z klientami, obroty, liczba umów) przy ocenie, czy pracodawca prowadzi "znaczną część działalności" w państwie siedziby. Kryterium obrotu jest pomocnicze, a jego nieosiągnięcie (poniżej 25%) nie wyklucza możliwości delegowania, lecz wymaga pogłębionej analizy pozostałych czynników.

Czy obrót krajowy na poziomie 18% całkowitego obrotu jest wystarczający do uznania, że pracodawca prowadzi "znaczną część działalności" w państwie siedziby, umożliwiając delegowanie pracownika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sam obrót na poziomie 18% nie jest decydujący. Brak spełnienia kryterium 25% obrotu nie wyklucza możliwości delegowania, jeśli inne kryteria wskazują na prowadzenie "znacznej działalności" w państwie siedziby.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny błędnie uznał, iż obrót poniżej 25% automatycznie wyklucza prowadzenie "znacznej części działalności". Konieczna jest całościowa ocena wszystkich kryteriów, a nie jednostronne stosowanie progu obrotu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
W. Sp. z o.o. w W.

Strony

NazwaTypRola
W. Sp. z o.o. w W.spółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjapozwany
M.S.osoba_fizycznazainteresowana

Przepisy (10)

Główne

rozporządzenie nr 883/2004 art. 11 § 2a

Rozporządzenie Parlamentu i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Określa zasady podlegania ustawodawstwu państwa członkowskiego.

rozporządzenie nr 883/2004 art. 12 § 1

Rozporządzenie Parlamentu i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Stanowi wyjątek od zasady ogólnej, pozwalając na podleganie ustawodawstwu państwa siedziby pracodawcy, jeśli przewidywany czas pracy nie przekracza 24 miesięcy i pracownik nie zastępuje innej delegowanej osoby.

rozporządzenie nr 987/2009 art. 14 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Wyjaśnia pojęcie "pracodawcy normalnie prowadzącego działalność", rozumianego jako pracodawca "zazwyczaj prowadzący znaczną część działalności, innej niż działalność związana z samym zarządzeniem wewnętrznym, na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma swoją siedzibę".

Pomocnicze

rozporządzenie nr 987/2009 art. 14 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów, zarzut naruszenia nie mógł być rozpatrywany w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku, zarzut naruszenia nie okazał się zasadny.

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Określa granice rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny błędnie zastosował przepisy prawa materialnego do nie w pełni ustalonego stanu faktycznego. • Sąd Apelacyjny oparł się wyłącznie na kryterium 25% obrotu, ignorując potrzebę całościowej oceny wszystkich kryteriów charakteryzujących działalność przedsiębiorstwa. • Niewłaściwe zastosowanie art. 11 ust. 2a i art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 oraz art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 987/2009.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. • Naruszenie art. 328 § 2 w związku z art. 391 k.p.c. (w sposób mający wpływ na rozstrzygnięcie).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, że uzyskiwanie w kraju obrotu poniżej 25% całkowitego obrotu prowadzi do wniosku o nieprowadzeniu przez skarżącą Spółkę normalnej działalności w państwie siedziby przedsiębiorstwa delegującego i niesłusznie uznał, iż w takim wypadku zbędna jest całościowa ocena, czy przedsiębiorstwo prowadzi faktyczną działalność w państwie wysyłającym. • Podstawowym celem wyżej wskazanej oceny jest ustalenie, czy przedsiębiorstwo delegujące prowadzi w Polsce normalnie swoją działalność (art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004), co oznacza prowadzenie w Polsce znacznej części działalności (art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009). • Kryterium obrotu nie ma decydującego lub szczególnego znaczenia, jednakże osiągnięcie obrotu w państwie siedziby przedsiębiorstwa delegującego w wysokości ok. 25% całych obrotów może prowadzić do wniosku, że prowadzi ono w tym państwie znaczną część działalności, a więc normalnie prowadzi działalność.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący-sprawozdawca

Bohdan Bieniek

członek

Krzysztof Rączka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów oceny \"znacznej działalności\" pracodawcy w państwie siedziby dla celów delegowania pracowników w ramach UE, podkreślenie konieczności całościowej analizy zamiast opierania się na jednym wskaźniku (np. obrocie)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji delegowania pracowników w ramach UE i stosowania rozporządzeń koordynujących systemy zabezpieczenia społecznego. Ocena faktyczna w każdej sprawie może być różna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę delegowania pracowników przez firmy. Wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy kryteriów oceny "znacznej działalności" jest istotne dla przedsiębiorców.

Delegowanie pracowników za granicę: Sąd Najwyższy wyjaśnia, co oznacza "znaczna działalność" firmy w kraju siedziby.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst