II UK 324/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej dotyczącej waloryzacji świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych, powołując się na wcześniejsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.
Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego dotyczący wysokości świadczenia emerytalnego, domagając się ponownego ustalenia jego wysokości i wypłaty z odsetkami. Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym zasady retroakcji i równości wobec prawa. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że kwestia ta została już rozstrzygnięta przez Trybunał Konstytucyjny.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wnioskodawcy C. C. przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu w W. w przedmiocie wysokości świadczenia emerytalnego. Wnioskodawca domagał się ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego wypłacanego po 1 stycznia 1999 r. oraz wypłaty zaległych kwot z odsetkami, a także stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, a Sąd Okręgowy wcześniej oddalił odwołanie od decyzji organu rentowego. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów dotyczących zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a także zasady retroakcji, równości wobec prawa i ochrony praw nabytych. Kluczowym zagadnieniem prawnym było zastosowanie przepisów wprowadzonych po 1 stycznia 1999 r. do osób, które prawo do świadczenia nabyły przed tą datą. Sąd Najwyższy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 1999 r. (K 4/99), uznał, że zmiana metody waloryzacji świadczeń nie narusza zasady ochrony praw nabytych ani zasady równości wobec prawa, ponieważ dotyczy waloryzacji na przyszłość, a nie pozbawia prawa do świadczenia. W związku z tym, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy koszty postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie naruszają zasady ochrony praw nabytych i równości wobec prawa, ponieważ zmiana metody waloryzacji dotyczy przyszłości, a nie pozbawia prawa do świadczenia ani jego waloryzacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego (K 4/99), który stwierdził, że zmiana metody waloryzacji świadczeń wojskowych nie narusza zasady ochrony praw nabytych ani zasady równości wobec prawa. Zmiana ta dotyczy waloryzacji na przyszłość i nie pozbawia prawa do świadczenia ani jego waloryzacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania
Strona wygrywająca
Wojskowy Biuro Emerytalne w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Wojskowy Biuro Emerytalne w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.z.e.ż.z. art. 6
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
W brzmieniu nadanym przez art. 159 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS, ma zastosowanie do osób, które uzyskały prawo do świadczenia przed 1 stycznia 1999 r., ale dotyczy waloryzacji na przyszłość.
u.e.r.f.u.s. art. 159 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zmienia zasady waloryzacji świadczeń wojskowych, zrównując je z zasadami waloryzacji przewidzianymi w ustawie o emeryturach i rentach.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 3
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady retroakcji, która nie została naruszona.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakazu wyrokowania co do istoty sprawy przez sąd drugiej instancji, jeśli nie było to przedmiotem apelacji.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 12 § ust. 4 pkt 2
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestia waloryzacji świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych została już rozstrzygnięta przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku K 4/99, który stwierdził, że zmiana metody waloryzacji nie narusza praw nabytych ani zasady równości.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy, art. 159 ustawy o emeryturach i rentach), zasady retroakcji (art. 3 k.c.), konstytucyjnej zasady poszanowania praw nabytych i równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), oraz przepisów postępowania (art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398^21 k.p.c.).
Godne uwagi sformułowania
zmiana metody waloryzacji przysługujących świadczeń (ich podwyższania) nie doszło do pozbawienia prawa do świadczeń ani ich waloryzacji naruszenie oczekiwań określonej grupy świadczeniobiorców co do przewidywanego poziomu przyszłych świadczeń nie stanowi samo przez się naruszenia prawa do waloryzacji Nie jest do końca trafny pogląd skarżącego, że prawo do świadczenia emerytalno-rentowego obejmuje prawo do konkretnego sposobu zarówno jego obliczania jak i waloryzowania.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji przepisów dotyczących waloryzacji świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych w kontekście praw nabytych i zasady równości, w oparciu o orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy świadczeniobiorców (żołnierze zawodowi) i okresu przed 1 stycznia 1999 r., ale zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praw nabytych i waloryzacji świadczeń emerytalnych, co jest istotne dla wielu osób. Wykorzystanie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego jako podstawy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej jest interesujące z perspektywy procesowej.
“Czy zmiana zasad waloryzacji emerytury żołnierza narusza jego prawa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II UK 324/10
POSTANOWIENIE
Dnia 5 stycznia 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jerzy Kuźniar
w sprawie z wniosku C. C.
przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu w W.
o wysokość świadczenia,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw
Publicznych w dniu 5 stycznia 2011 r.,
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z
dnia 3 grudnia 2009 r.,
1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania,
2. zasądza od wnioskodawcy na rzecz pozwanego kwotę 120
zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2010 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację
wnioskodawcy C. C. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych z dnia 6 lipca 2009 r., którym oddalono odwołanie od decyzji
Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia 5 stycznia 2009 r., odmawiającej
uwzględnienia wniosku z dnia 18 grudnia 2008 r. o ponowne ustalenie wysokości
świadczenia emerytalnego wypłacanego po dniu 1 stycznia 1999 r., oraz
wypłacenia z odsetkami kwot wynikających z różnicy między świadczeniami w
2
wysokości żądanej, a ustalonej decyzjami waloryzacyjnymi, oraz stwierdzenia
nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po 1 stycznia 1999 r.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik wnioskodawcy
zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe
zastosowanie art. 6, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku o
zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (jednolity tekst:
Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień 1
stycznia 1999 r., art. 159 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i
rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr
153, poz. 1227 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 1999 r.,
naruszenie ogólnych zasad prawa – zasady retroakcji – art. 3 k.c., konstytucyjnej
zasady poszanowania praw nabytych i wynikającej z art. 32 ust. 1 Konstytucji
Rzeczpospolitej Polskiej zasady równości wobec prawa, oraz naruszenie przepisów
postępowania – art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c., wniósł o zmianę
zaskarżonego
wyroku
poprzez
zasądzenie
na
rzecz
wnioskodawcy
zwaloryzowanych należności emerytalnych w wysokości obliczonej na podstawie
przepisów obowiązujących w dniu nabycia uprawnienia emerytalnego wraz z
odsetkami od dnia 1 stycznia 1999 r., ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bądź uchylenie zaskarżonego
wyroku w całości i orzeczenie co do istoty, oraz orzeczenie o kosztach
postępowania.
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,
wskazano na zagadnienie prawne „czy przepisy art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia
1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w
brzmieniu nadanym przez art. 159 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o
emeryturach i rentach z FUS mają zastosowanie do osób, które uzyskały prawo do
świadczenia emerytalno – rentowego przed dniem 1 stycznia 1999 r.”
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik pozwanego organu rentowego wniósł
o oddalenie skargi kasacyjnej z zasądzeniem kosztów postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Podnoszona w skardze kasacyjnej kwestia została rozstrzygnięta w wyroku
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 1999 r., K 4/99 (OTK 1999 nr 7, poz.
3
65). W powołanym orzeczeniu Trybunał stwierdził, że art. 159 pkt 1 ustawy o
emeryturach i rentach z FUS, zrównujący w art. 6 ustawy o zaopatrzeniu
emerytalnym żołnierzy zawodowych zasady waloryzacji świadczeń wojskowych z
zasadami waloryzacji przewidzianymi w przepisach ustawy o emeryturach i
rentach, nie narusza wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady ochrony praw
nabytych. Wskazane orzeczenie jednoznacznie odnosi się przede wszystkim do
osób, którym przed dniem 1 stycznia 1999 r. przysługiwało prawo podmiotowe do
świadczenia z zaopatrzenia wojskowego nabyte albo na podstawie indywidualnego
aktu organu władzy, albo wprost na podstawie ustawy. W uzasadnieniu wyroku
Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że poprzez zmianę metody waloryzacji
przysługujących świadczeń (ich podwyższania) nie doszło do pozbawienia prawa
do świadczeń ani ich waloryzacji, natomiast naruszenie oczekiwań określonej grupy
świadczeniobiorców co do przewidywanego poziomu przyszłych świadczeń nie
stanowi samo przez się naruszenia prawa do waloryzacji, a w konsekwencji -
niezgodnego z ustawą zasadniczą arbitralnego ograniczenia zasady ochrony praw
nabytych. Nie budzi wątpliwości, że ustawa o emeryturach i rentach nie
zmodyfikowała sposobu waloryzacji wojskowych świadczeń emerytalno-rentowych
z mocą wsteczną, ale na przyszłość, a sam mechanizm (metoda) podwyższania
ustalonych już świadczeń nie jest równoznaczny z prawem do waloryzacji i nie jest
jego istotą. Nie jest do końca trafny pogląd skarżącego, że prawo do świadczenia
emerytalno-rentowego obejmuje prawo do konkretnego sposobu zarówno jego
obliczania jak i waloryzowania. Czym innym jest bowiem ukształtowane prawo
podmiotowe do świadczenia emerytalno-rentowego i sposobu ustalenia podstawy
wymiaru jego wysokości, a czym innym sposób waloryzowania (podwyższania) na
przyszłość ustalonego już świadczenia. Zmiana metody podwyższania świadczenia
w przyszłości nie pozbawiła wnioskodawcy prawa do jego waloryzacji, a w
konsekwencji sytuacja prawna skarżącego w zakresie istotnych elementów już
ukształtowanego i przysługującego mu prawa do świadczenia nie uległa
pogorszeniu. Tym samym wskazane w skardze kasacyjnej naruszenie zasady
równości wobec prawa - art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej -
(1. Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania
przez władze publiczne) – w powiązaniu z art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993
4
roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy oraz ich rodzin oraz z art. 159 ustawy z
dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS w kontekście ochrony
wartości emerytury wojskowej w chwili jej nabycia, nie znajduje uzasadnienia.
Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie
obowiązującą i jest ostateczny z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Po wejściu do
Unii Europejskiej Rzeczpospolita Polska dostosowała miedzy innymi przepisy
Konstytucji RP do prawa wspólnotowego (np. art. 55 Konstytucji), także w świetle
orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego zapadłych po akcesji Rzeczpospolitej Polskiej
do Unii Europejskiej stwierdzić należy, że doszło do ujednolicenia waloryzacji
świadczeń emerytalnych.
Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c., uwzględniając taryfowe
wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej - § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych (Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI