II UK 316/13

Sąd Najwyższy2013-11-08
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emerytura policyjnafunkcjonariusze PRLustawa lustracyjnaSąd Najwyższyskarga kasacyjnapodstawa wymiaru emeryturyokres służby

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej dotyczącej wysokości emerytury policyjnej funkcjonariuszy służb PRL, uznając, że wątpliwości zostały już wyjaśnione w uchwale z 2011 roku.

Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego dotyczący wysokości emerytury policyjnej, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących funkcjonariuszy służb PRL z lat 1944-1990. Skarga kasacyjna kwestionowała obniżenie wskaźnika naliczania emerytury z 2,6% do 0,7% za rok służby oraz brak zastosowania zasady 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że kwestie te zostały jednoznacznie rozstrzygnięte w uchwale z 2011 roku.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B. K. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w sprawie wysokości emerytury policyjnej. Wnioskodawca kwestionował wyrok Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd pierwszej instancji oddalił odwołania wnioskodawcy od decyzji ponownie ustalających wysokość jego emerytury policyjnej. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 15 ust. 1 i art. 15b ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, przez nieuwzględnienie prawa do emerytury w wysokości 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby, a także naruszenie Konstytucji RP i przepisów postępowania. Wskazał na istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni przepisów dla funkcjonariuszy służb PRL z lat 1944-1990, którzy służyli w organach bezpieczeństwa państwa, podnosząc, że uchwała Sądu Najwyższego z 2011 roku (II UZP 2/11) jest niezrozumiała i niejasna w kwestii prawa do 40% emerytury. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że wątpliwości podniesione przez skarżącego zostały już wyjaśnione w uchwale z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II UZP 2/11. Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała ta jednoznacznie ustaliła, iż za każdy rok służby w latach 1944-1990 w organach bezpieczeństwa państwa emerytura wynosi 0,7% podstawy jej wymiaru, co może skutkować niższą wysokością świadczenia niż 40% podstawy wymiaru. Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił argumentacji uzasadniającej zmianę tej wykładni. W związku z tym, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do emerytury w wysokości 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby nie przysługuje tej grupie funkcjonariuszy, a za każdy rok służby w latach 1944-1990 w organach bezpieczeństwa państwa emerytura wynosi 0,7% podstawy jej wymiaru.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na własną uchwałę z 2011 roku (II UZP 2/11), która jednoznacznie ustaliła, że odesłanie w art. 15b ust. 2 ustawy do art. 14 i 15 nie daje podstaw do domagania się ustalenia wysokości emerytury od innej podstawy niż 0,7% za każdy rok służby w latach 1944-1990. Przepisy art. 15b ust. 1 mają charakter szczególny i samoistnie regulują zasady wyliczania emerytur dla tej grupy funkcjonariuszy, wyłączając stosowanie art. 15 ust. 1.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
B. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W.organ_państwowyprzeciwnik wnioskodawcy

Przepisy (10)

Główne

u.z.e.f. art. 15b § 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej oraz ich rodzin

Za każdy rok pełnienia służby w latach 1944-1990 w organach bezpieczeństwa państwa emerytura wynosi 0,7% podstawy jej wymiaru.

u.z.e.f. art. 15b § 2

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej oraz ich rodzin

Odesłanie do art. 14 i 15 stosuje się w zakresie nieuregulowanym wyraźnie i odmiennie w art. 15b, co oznacza, że nie stosuje się art. 15 ust. 1 w zakresie wyliczania emerytury za służbę w latach 1944-1990 w organach bezpieczeństwa PRL.

Pomocnicze

u.z.e.f. art. 15 § 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej oraz ich rodzin

Zasada prawa do emerytury w wysokości 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby, która nie ma zastosowania do funkcjonariuszy służb PRL z lat 1944-1990.

k.p.c. art. 398^9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.z.e.f. art. 32 § 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej oraz ich rodzin

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 10 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa lustracyjna art. 2

Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wątpliwości prawne podniesione w skardze kasacyjnej zostały już wyjaśnione w uchwale Sądu Najwyższego z 2011 roku (II UZP 2/11), która jednoznacznie określa sposób naliczania emerytury dla funkcjonariuszy służb PRL.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 15 ust. 1 i 15b ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, art. 2 i 10 Konstytucji RP) oraz przepisów postępowania (art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy, art. 233 § 1 i 2 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

„wysokość emerytury wyliczonej wyłącznie za okres pełnienia takiej służby może być niższa niż 40% podstawy wymiaru tego świadczenia” „żaden rodzaj ani sposób wykładni zawartego w art. 15b ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy odesłania do art. 15 tej ustawy nie daje osobom, które pełniły w latach 1944-1990 służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w ustawie lustracyjno-dezubekizacyjnej, możliwości prawnych ani argumentów prawnych lub prawniczych do domagania się ustalenia wysokości należnych im emerytur z zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy od innej podstawy wymiaru niż 0,7% za każdy rok pełnienia służby w wymienionych w art. 2 organach bezpieczeństwa państwa”.

Skład orzekający

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie naliczania emerytur policyjnych dla funkcjonariuszy służb PRL z lat 1944-1990."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy i okresu służby; potwierdza istniejące stanowisko SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii społecznej i prawnej związanej z emeryturami byłych funkcjonariuszy służb PRL, choć rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonej linii orzeczniczej.

Emerytura policyjna funkcjonariuszy PRL: Sąd Najwyższy potwierdza 0,7% za rok służby.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 316/13
POSTANOWIENIE
Dnia 8 listopada 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
w sprawie z wniosku B. K.
‎
przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W.
‎
o wysokość emerytury policyjnej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 listopada 2013 r.,
‎
skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 29 października 2012 r., sygn. akt III AUa […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 29 października 2012 r. Sąd Apelacyjny w
[…]
oddalił apelację B. K. od wyroku z dnia 27 października 2011 r., którym Sąd Okręgowy w W. oddalił odwołania wnioskodawcy od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. z dnia 14 i 17 grudnia 2009 r. ponownie ustalających wysokość emerytury policyjnej.
W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił: I. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1) art. 15 ust. 1 i art. 15b ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy), przez nieuwzględnienie zasady przewidzianej w art. 15 ust. 1 tej ustawy, wyrażającej prawo do emerytury w wysokości 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby; 2) art. 2 Konstytucji RP, przez naruszenie zasady ochrony praw słusznie nabytych; 3) art. 10 ust. 2 Konstytucji RP, przez stworzenie przez Sąd Apelacyjny normy prawnej ustalającej podstawę wymiaru emerytury policyjnej wbrew woli ustawodawcy, wyrażonej w art. 15 ust. 1 ustawy; II. naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w rozumieniu którego zmiana prawa nie jest nową okolicznością ani nowym dowodem o jakim mowa w tym przepisie; 2) art. 233 § 1 i 2 k.p.c., przez pominięcie w rozważaniach istotnych dowodów mających wpływ na rozstrzygnięcie.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniony został występowaniem w stanie faktycznym sprawy istotnego zagadnienia prawnego oraz koniecznością dokonania wykładni obowiązujących przepisów prawa w następującym zakresie: „1. Na tle zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące instytucji prawa do emerytury policyjnej, ustanowionego w art. 15 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy z 1994 r., którym ograniczono emeryturę art. 15b ust. 1 pkt 1 tej ustawy, za okres służby w organach bezpieczeństwa PRL w latach 1944-1990, zmieniając naliczenie emerytury z 2,6% na 0,7% za każdy rok tej służby. Sąd Apelacyjny w
[…]
w zaskarżonym wyroku przyjął, że instytucja prawa do emerytury w wysokości 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby nie dotyczy funkcjonariuszy pełniących służbą w latach 1944-1990 w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 tzw. ustawy lustracyjnej. Sąd Najwyższy w uchwale w składzie 3 sędziów z dnia 3.03.2011 r., sygn. akt II UZP 2/11 ustalił, że ‘wysokość emerytury wyliczonej wyłącznie za okres pełnienia takiej służby może być niższa niż 40% podstawy wymiaru tego świadczenia’. W rozumieniu tego zapisu Sądu Najwyższego nie jest wiadome czy prawo do emerytury 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby należy się tej grupie funkcjonariuszy, czy zostało im zabrane. W takim wypadku określona grupa ubezpieczonych byłaby pozbawiona tego prawa jedynie poprzez wykładnię orzecznictwa sądowego wbrew woli ustawodawcy. W takiej sytuacji zmienia się też sposób naliczania emerytury tej grupie funkcjonariuszy zmniejszając ich świadczenia emerytalne, nie tylko wskaźnikiem 0,7, ale także metodą wyliczenia emerytury, a tego ustawa już nie przewiduje. Dotychczas emerytura wyliczana była przy zastosowaniu 40% podstawy po 15 latach i powyżej według wysługi lat, a po zmianach pozostaje tylko wyliczenie według wysługi lat. W ten sposób organ rentowy zabiera wbrew przepisom ustawy dodatkowo 1% wysługi emerytalnej. 2. Na tle zaskarżonego wyroku jawi się potrzeba ustalenia jednoznacznej wykładni, czy uregulowania art. 15b ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym... oznaczają, iż zawarte w tym przepisie odesłanie, że przepisy art. 14 i 15 przywołanej ustawy stosuje się odpowiednio, uzasadniają posiadanie przez funkcjonariuszy wskazanych w art. 15 b ust. 1 prawa do emerytury w wysokości 40% podstawy wymiaru za 15 lat służby, stosownie do art. 15 ust. 1 tej ustawy. Wykładnia powyższej regulacji dokonana przez Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II UZP 2/11 jest niezrozumiała, wywołuje wiele rozbieżności już w samej treści uchwały i nie ustala czy prawo do emerytury funkcjonariuszy bezpieczeństwa państwa PRL z lat 1944-1990 określonych w art. 2 tzw. ustawy lustracyjnej, zostało im zabrane ustawą nowelizacyjną z 2009 r., czy też im to prawo przysługuje nadal. Do wymiaru emerytury tych funkcjonariuszy ustalenie to ma zasadnicze znaczenie”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Sformułowane przez skarżącego wątpliwości zostały wyjaśnione w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2011 r., II UZP 2/11 (OSNP 2011 nr 15-16, poz. 210), w której stwierdzono, że z
a każdy rok pełnienia służby w latach 1944-1990 w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.), emerytura wynosi 0,7% podstawy jej wymiaru (art. 15b ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy), co oznacza, że wysokość emerytury wyliczanej wyłącznie za okresy pełnienia takiej służby może być niższa od 40% podstawy wymiaru tego świadczenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, zarówno teza tej uchwały, jak i wywody zawarte w jej motywach nie budzą wątpliwości. Jasno wynika z nich bowiem, że „żaden rodzaj ani sposób wykładni zawartego w art. 15b ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy odesłania do art. 15 tej ustawy nie daje osobom, które pełniły w latach 1944-1990 służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w ustawie lustracyjno-dezubekizacyjnej, możliwości prawnych ani argumentów prawnych lub prawniczych do domagania się ustalenia wysokości należnych im emerytur z zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy od innej podstawy wymiaru niż 0,7% za każdy rok pełnienia służby w wymienionych w art. 2 organach bezpieczeństwa państwa”. W uzasadnieniu omawianej uchwały Sąd Najwyższy, powołując się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2010 r., K 6/09 (OTK-A 2010 nr 2, poz. 15), jednoznacznie stwierdził, że zakres i cel ustawowego odesłania w art. 15b ust. 1 (prawidłowo: ust. 2) ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy do stosowania art. 14 i 15 tej ustawy nie powinien budzić wątpliwości. Wynikiem tego odesłania jest, że „regulacje zawarte w art. 14 i 15 ustawy o zaopatrzeniowej stosuje się tylko w zakresie nieuregulowanym wyraźnie i odmiennie w treści normatywnej art. 15b, a w szczególności w jego ust. 1 pkt 1, który nie pozostawia żadnych wątpliwości co do sposobu wyliczenia wysokości emerytury zaopatrzeniowej funkcjonariuszy zawsze po 0,7% podstawy wymiaru tego świadczenia za każdy rok służby w latach 1944-1990 pełnionej w organach bezpieczeństwa PRL, z (…) jedynym wyjątkiem unormowanym art. 15b ust. 3 i 4 tej ustawy. W zakresie ustawowego sposobu wyliczenia emerytury przepisy art. 15b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1a ustawy zaopatrzeniowej mają bowiem naturę szczególną i szczegółową, a przeto niejako ‘odrębnie’ i ze względu na cele zmienionego porządku legislacyjnego samoistnie regulują zasady wyliczania wysokości emerytur osób pełniących w latach 1944-1990 służbę w organach bezpieczeństwa PRL z zastosowaniem wskaźnika 0,7% podstawy wymiaru tego świadczenia, co oznacza, iż nie stosuje się do nich art. 15 ust. 1
in principio
ustawy zaopatrzeniowej, z którego wynika, że emerytura funkcjonariusza, który pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. wynosi 40% podstawy jej wymiaru za każdy rok służby”.
Skarżący, poza twierdzeniem o rzekomej niejasności powołanej wyżej uchwały oraz oceną przedstawionych w niej motywów jako niezrozumiałych, nie prezentuje żadnej argumentacji uzasadniającej zmianę dokonanej w tej uchwale wykładni.
Z tych względów na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI