Orzeczenie · 2011-09-06

II UK 31/11

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2011-09-06
SAOSubezpieczenia społecznerentyWysokanajwyższy
renta rodzinnawznowienie postępowanianowe dowodyustawa emerytalnaniezdolność do pracySąd Najwyższyubezpieczenia społeczne

Sprawa dotyczyła wniosku o rentę rodzinną, który został pierwotnie odmówiony w 1993 r., a następnie kasacja wnioskodawcy została oddalona przez Sąd Najwyższy w 1998 r. Ustalono wówczas, że wnioskodawca nie był całkowicie niezdolny do pracy przed datą warunkującą prawo do renty. W 2008 r. wnioskodawca wystąpił o wznowienie postępowania, opierając się na nowych dowodach: opinii biegłych z 2003 r. (z innej sprawy o rentę socjalną) i orzeczeniu o niepełnosprawności z 2005 r. Wnioskodawca argumentował, że te dowody potwierdzają jego całkowitą niezdolność do pracy od dzieciństwa. Sądy niższych instancji (Okręgowy i Apelacyjny) odmówiły wznowienia, uznając, że nowe dowody nie spełniają przesłanek z art. 114 ustawy emerytalnej, ponieważ powstały po dacie pierwotnej decyzji odmawiającej renty. Sąd Najwyższy w wyroku z 6 września 2011 r. oddalił skargę kasacyjną. Podkreślono, że kluczowym kryterium wznowienia postępowania na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej jest istnienie nowych dowodów lub ujawnienie okoliczności istniejących PRZED wydaniem decyzji. Ponieważ opinie i orzeczenia z lat 2003-2005 powstały po decyzji z 1993 r., nie mogły stanowić podstawy do wznowienia. Sąd Najwyższy wyjaśnił również, że nawet gdyby te dowody wskazywały na niezdolność do pracy od dzieciństwa, to nie mogłyby być uwzględnione, gdyż nie istniały przed datą pierwotnej decyzji. Dodatkowo, sąd wskazał, że nawet gdyby istniała nierozpoznana choroba, to jeśli nie powodowała niezdolności do pracy w momencie wydawania pierwotnej decyzji, nie może być podstawą wznowienia. Sąd podkreślił, że przedmiotem sprawy o wznowienie było jedynie ustalenie, czy istnieją podstawy do wznowienia, a nie ponowne badanie prawa do renty.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kryteriów dopuszczalności wznowienia postępowania w sprawach rentowych na podstawie nowych dowodów medycznych, które powstały po dacie pierwotnej decyzji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 114 ustawy emerytalnej i wznowieniem postępowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy nowe dowody medyczne, powstałe po dacie wydania pierwotnej decyzji odmawiającej prawa do świadczenia, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nowe dowody lub okoliczności muszą istnieć przed wydaniem decyzji, aby mogły stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej wymaga, aby podstawy wznowienia (nowe dowody lub ujawnione okoliczności) istniały przed wydaniem decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie. Dowody powstałe po tej dacie, nawet jeśli potwierdzają wcześniejszy stan, nie mogą być podstawą wznowienia.

Czy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jest równoznaczne z orzeczeniem o niezdolności do pracy jako przesłance prawa do renty rodzinnej?

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest równoznaczne z orzeczeniem o niezdolności do pracy na potrzeby prawa do renty.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest tym samym co orzeczenie o niezdolności do pracy, które jest kluczowe dla przyznania renty na podstawie ustawy emerytalnej.

Czy okoliczności ujawnione w późniejszym postępowaniu sądowym (np. w sprawie o rentę socjalną) mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania w pierwotnej sprawie o rentę rodzinną, jeśli istniały przed wydaniem pierwotnej decyzji?

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli te okoliczności zostały ujawnione i ocenione w sądowym postępowaniu odwoławczym dotyczącym pierwotnej decyzji, a nie tylko w odrębnej, późniejszej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd rozważał relację między art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej a art. 403 § 2 k.p.c., wskazując, że jeśli dowody lub okoliczności były przedmiotem rozpoznania w sądowym postępowaniu odwoławczym od pierwotnej decyzji, nie mogą być ponownie podstawą wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddala skargę kasacyjną
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
B. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjapozwany

Przepisy (12)

Główne

ustawa emerytalna art. 114 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawą wznowienia postępowania są nowe dowody lub ujawnienie okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny materiału dowodowego przez sąd.

k.p.c. art. 228 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy faktów powszechnie znanych i faktów przyznanych.

k.p.c. art. 3989 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym istotnego zagadnienia prawnego.

k.p.c. art. 39813 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 199 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przypadków, w których sąd odrzuci pozew, w tym sprawy już prawomocnie osądzonej.

k.p.c. art. 403 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wznowienia postępowania sądowego na podstawie nowych dowodów lub okoliczności.

ustawa o rencie socjalnej art. 4 § 1

Ustawa o rencie socjalnej

Określa przesłanki prawa do renty socjalnej, w tym powstanie całkowitej niezdolności do pracy.

ustawa emerytalna art. 68 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa przesłanki prawa do renty rodzinnej, w tym niezdolność do pracy.

ustawa emerytalna art. 12

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 13

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 14

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowe dowody medyczne (opinie z 2003 i 2005 r.) nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania, ponieważ powstały po dacie pierwotnej decyzji odmawiającej renty. • Zakres sprawy o wznowienie postępowania dotyczy jedynie ustalenia, czy istnieją podstawy do wznowienia, a nie ponownego badania prawa do świadczenia.

Odrzucone argumenty

Nowe dowody medyczne powinny być podstawą do wznowienia postępowania, ponieważ potwierdzają istnienie niezdolności do pracy od dzieciństwa. • Sądy powinny zweryfikować i ocenić materiał dowodowy zebrany w innych sprawach, jeśli ma on znaczenie dla sprawy. • Naruszenie art. 233 § 1 i art. 228 § 1 i 2 k.p.c. przez błędną ocenę materiału dowodowego i pominięcie dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Ocena podstawy wznowienia postępowania z art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej warunkuje wpierw pozytywne stwierdzenie, że nowe dowody lub ujawnione okoliczności istniały przed wydaniem decyzji. • Jeżeli nie istniały przed wydaniem decyzji, to nie trzeba badać czy miały wpływ na prawo do świadczenia. • Przedmiot sprawy, jak i uprzednio decyzji, nie dotyczył bowiem spełnienia przesłanek prawa do renty rodzinnej. • W sprawie chodziło więc tylko o to, czy pozwany zasadnie odmówił wznowienia postępowania.

Skład orzekający

Romualda Spyt

przewodniczący

Zbigniew Korzeniowski

sprawozdawca

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów dopuszczalności wznowienia postępowania w sprawach rentowych na podstawie nowych dowodów medycznych, które powstały po dacie pierwotnej decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 114 ustawy emerytalnej i wznowieniem postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie formalnych wymogów proceduralnych, nawet w przypadku długotrwałej walki o świadczenie. Pokazuje też, że 'nowe dowody' muszą spełniać konkretne kryteria, aby mogły być uwzględnione.

Nowe dowody medyczne nie zawsze wystarczą do wznowienia postępowania o rentę – Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst