II UK 301/18

Sąd Najwyższy2019-11-06
SNubezpieczenia społeczneubezpieczenie wypadkoweŚrednianajwyższy
ubezpieczenie wypadkoweskładka wypadkowainterpretacjaZUSSąd Najwyższyprawo ubezpieczeń społecznychpłatnik składek

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej ZUS od wyroku WSA, uznając, że nie przedstawiła ona istotnego zagadnienia prawnego wykraczającego poza zwykłą wykładnię prawa.

Sprawa dotyczyła wniosku A. S.A. o wydanie pisemnej interpretacji przepisów dotyczących składki na ubezpieczenie wypadkowe. ZUS odmówił wydania interpretacji, kwestionując zakres stosowania przepisów. Sądy niższych instancji uwzględniły odwołanie spółki. ZUS wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów i wskazując na istotne zagadnienie prawne. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że przedstawiony problem nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego.

Sprawa wywodzi się z wniosku A. Spółki Akcyjnej o wydanie pisemnej interpretacji przepisów dotyczących ustalania składki na ubezpieczenie wypadkowe. Spółka kwestionowała stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił wydania interpretacji w kwestii, czy przedsiębiorca ma obowiązek uwzględniać w informacji o danych do składki wypadkowej zarówno wypadki przy pracy, jak i wypadki traktowane na równi z wypadkami przy pracy. Sądy niższych instancji, w tym Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny, uznały, że ZUS powinien wydać interpretację, gdyż kwestia ta ma wpływ na wysokość składki. ZUS wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie przepisów i wskazując na istotne zagadnienie prawne związane z zakresem stosowania art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmówił jej przyjęcia. Uzasadnił to tym, że przedstawiony przez skarżącego problem prawny nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa, a jedynie stanowi niezgodę z wykładnią przyjętą przez sąd niższej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony, gdyż wskazany „problem o charakterze prawnym” nie spełnia się jako istotne zagadnienie prawne, które ma na uwadze art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał, iż sprawa dotyczy istotnego zagadnienia prawnego, które wymagałoby rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Wskazany problem prawny nie wykraczał poza zwykłą wykładnię prawa i stanowił jedynie niezgodę z wykładnią przyjętą przez sąd niższej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.

Strony

NazwaTypRola
A. Spółka Akcyjna z siedzibą w W.spółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.s.u.s. art. 83d

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Instytucja interpretacji dotyczy wszystkich przepisów kształtujących obowiązki płatników w zakresie świadczenia przez nich danych publicznych i składek na ubezpieczenia społeczne, a zatem przepisów dotyczących ich ustalania, obliczania i uiszczania (opłacania).

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy nie przedstawia ona istotnego zagadnienia prawnego.

Pomocnicze

ustawa wypadkowa art. 31 § ust. 3

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

ustawa wypadkowa art. 3 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu. Wskazany „problem o charakterze prawnym” nie spełnia się jako istotne zagadnienie prawne, gdyż nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa. Zwykła wykładnia prawa nie stanowi podstawy przedsądu. Brak kwalifikowanej potrzeby wykładni przepisów, wynikającej z poważnych wątpliwości w wykładni lub rozbieżności w orzecznictwie sądów. Skarżący nie zgadza się tylko z wykładnią prawa przyjętą przez Sąd powszechny, co nie jest wystarczające dla stwierdzenia istotnego zagadnienia prawnego. Wniosek poprzestaje na ogólnym stwierdzeniu, że „zaistniał problem o charakterze prawnym” i „stwarza realne i poważne trudności…”, co nie są argumenty jurydyczne uzasadniające istotne zagadnienie prawne.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż wniosek o interpretację nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie. Zaistniał problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu – art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - czy w jego ramach mieści się ustalenie stopy procentowej składki na ubezpieczenia wypadkowe, co należy do Zakładu. Problem ten stwarza realne i poważne trudności, gdyż od jego rozwiązania zależy zobowiązanie Zakładu do wydania pisemnej interpretacji przez Zakład. Rozwiązanie ma charakter uniwersalny, odnosić się może do większej liczby płatników. Wyjaśnienie tego problemu jest konieczne dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

Godne uwagi sformułowania

nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa Zwykła wykładnia prawa nie stanowi podstawy przedsądu kwalifikowana potrzeba wykładni przepisów nie są to argumenty jurydyczne, które by otwierały i uzasadniały istotne zagadnienie prawne

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy ubezpieczeniowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych, pokazując kryteria przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy. Dla szerszej publiczności może być zbyt proceduralna.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe kryteria.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 301/18
POSTANOWIENIE
Dnia 6 listopada 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Korzeniowski
w sprawie z wniosku A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G.
‎
o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawnych,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 6 listopada 2019 r.,
‎
skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 18 maja 2018 r., sygn. akt III AUa (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z 18 maja 2018 r. oddalił apelację pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.  od wyroku Sądu Okręgowego w W.  z 14 lipca 2016 r., który uwzględnił odwołanie A.  S.A. w W. od decyzji pozwanego z 10 grudnia 2015 r. i zobowiązał Zakład do wydania pisemnej interpretacji dotyczącej zakresu i sposobu stosowania przepisu art. 31 ust. 3 w związku z art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Pozwany odmówił wydania interpretacji w kwestii czy w informacji za 2015 r. o danych do ustalenia składki na ubezpieczenie wypadkowe przedsiębiorca ma obowiązek uwzględnić liczbę poszkodowanych jedynie w wypadkach przy pracy, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z 30 października 2002 r. (wypadkowej), czy też poszkodowanych w wypadkach traktowanych na równi z wypadkiem przy pracy, o których mowa w art. 3 ust. 2 tej ustawy, gdyż nie mieści się w zakresie przewidzianym w art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie, przyjmując, że art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dotyczy wszystkich przepisów kształtujących obowiązki płatników w zakresie składek na ubezpieczenia społeczne, a zatem dotyczących ich ustalenia, obliczania i uiszczania (opłacania).
Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu oddalenia apelacji pozwanego wskazał, że skoro na wymiar składki ma wpływ wysokość wskaźnika korygującego (art. 31 ustawy wypadkowej), to nie jest obojętne czy obowiązkiem płatnika jest uwzględnienie w przekazywanej do ZUS informacji jedynie zdarzeń opisanych w art. 3 ust. 1 ustawy wypadkowej, czy również zdarzeń opisanych w art. 3 ust. 2 tej ustawy. Przewidziana w art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych instytucja interpretacji dotyczy wszystkich przepisów kształtujących obowiązki płatników w zakresie świadczenia przez nich danych publicznych i składek na ubezpieczenia społeczne, a zatem przepisów dotyczących ich ustalania, obliczania i uiszczania (opłacania). Przepisami tymi będą też bez wątpienia art. 31 ust. 6 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy wypadkowej, jako mające bezpośredni wpływ na wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenia wypadkowe, a w rezultacie na jej wysokość.
W skardze kasacyjnej pozwany zarzucił naruszenie art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż wniosek o interpretację nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na istotne zagadnienie prawne – art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. Podał, że spełniają się przesłanki tej podstawy przedsądu, gdyż zaistniał problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu – art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych -czy w jego ramach mieści się ustalenie stopy procentowej składki na ubezpieczenia wypadkowe, co należy do Zakładu. Problem ten stwarza realne i poważne trudności, gdyż od jego rozwiązania zależy zobowiązanie Zakładu do wydania pisemnej interpretacji przez Zakład. Rozwiązanie ma charakter uniwersalny, odnosić się może do większej liczby płatników. Wyjaśnienie tego problemu jest konieczne dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Skarga kasacyjna jest uzasadniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.
Wskazany „problem o charakterze prawnym” nie spełnia się jako istotne zagadnienie prawne, które ma na uwadze art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., gdyż nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa. Zwykła wykładnia prawa nie stanowi podstawy przedsądu. Znaczenie ma dopiero kwalifikowana potrzeba wykładni przepisów, wynikająca z poważnych wątpliwości w wykładni lub rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c.). Natomiast istotne zagadnienie prawne to problem prawny o ważkim znaczeniu dla dziedziny lub systemu prawa, opracowany na podstawie analizy prawa, po której to wpierw sam skarżący może stwierdzić, że zagadnienie prawne takiej rangi rzeczywiście występuje i dlatego powinien rozpoznać je Sąd Najwyższy. Brak jest tego we wniosku.
Skarżący we wniosku nie zgadza się tylko z wykładnią prawa przyjętą przez Sąd powszechny. Nie jest to wystarczające dla stwierdzenia istotnego zagadnienia prawnego. Wniosek o przyjęcie skargi poprzestaje na ogólnym stwierdzeniu, że „
zaistniał problem o charakterze prawnym
” i „
stwarza realne i poważne trudności …
”. Nie są to argumenty jurydyczne, które by otwierały i uzasadniały istotne zagadnienie prawne. Potwierdzają jedynie, że wniosek nie wykracza poza wskazanie na kontrolę wyroku, od którego wniesiono skargę. To zaś nie różni się od rozpoznania podstawy kasacyjnej (art. 398
3
§ 1 pkt 1 k.p.c.), która stanowi odrębną część skargi kasacyjnej i nie zastępuje podstawy przedsądu z art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. Istotne zagadnienie prawne nie może być redukowane do oceny prawidłowości zastosowania prawa w konkretnej sprawie. Może to być objęte podstawą przedsądu z art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c., do której skarżący nie odwołuje się i nawet hasłowo nie twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Podstawą prawną negatywnej oceny wniosku był przepis art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., gdyż jest źródłem prawa powszechnego (art. 87 ust. 1 ustawy zasadniczej) a nie jednostkowe postanowienie Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2015 r., II UK 317/14 (w którym, również odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania).
Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI