II UK 299/04

Sąd Najwyższy2005-05-19
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaubezpieczenia społecznekasacjawymogi formalneSąd Najwyższyprawo pracyrenty

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych dotyczących uzasadnienia.

Wnioskodawca T.Ł. domagał się przyznania prawa do wcześniejszej emerytury, jednak jego odwołanie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy, a następnie apelacja przez Sąd Apelacyjny. W kasacji zarzucono naruszenie art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach oraz wskazano na potrzebę wykładni tego przepisu. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione uzasadnienie kasacji było lakoniczne i nie spełniało wymogów formalnych, w związku z czym odmówił jej przyjęcia do rozpoznania.

Sprawa dotyczyła wniosku T.Ł. o przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury. Sąd Okręgowy w S. oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej przyznania świadczenia. Następnie Sąd Apelacyjny w P. oddalił apelację wnioskodawcy. W kasacji pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, argumentując, że brak zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w ostatnim okresie nie powinien stanowić przeszkody do przyznania emerytury. Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie kasacji do rozpoznania wskazano potrzebę wykładni tego przepisu, budzącego wątpliwości co do interpretacji stwierdzenia „ubezpieczeni będący pracownikami”. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania. Uzasadniono to tym, że kasacja nie spełniła wymogów formalnych określonych w art. 393³ § 1 pkt 3 k.p.c., w szczególności w zakresie przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Sąd Najwyższy podkreślił, że samo powołanie się na potrzebę wykładni przepisu, bez profesjonalnego uzasadnienia w kontekście konkretnej sprawy, nie jest wystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie wskazanie nie spełnia wymogów formalnych kasacji określonych w art. 393³ § 1 pkt 3 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja musi zawierać przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, w tym wykazanie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów. Samo powtórzenie ustawowych sformułowań bez profesjonalnego uzasadnienia w kontekście faktycznym i prawnym sprawy jest niewystarczające i skutkuje odmową przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
T. Ł.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Kwestia interpretacji przepisu budziła wątpliwości wnioskodawcy, czy ostatni okres ubezpieczenia musi wynikać z umowy o pracę.

Pomocnicze

k.p.c. art. 393³ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający wymogi formalne kasacji, w tym obowiązek przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie.

k.p.c. art. 393 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający przesłanki przyjęcia kasacji do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, naruszenie prawa).

k.p.c. art. 393 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający przesłanki przyjęcia kasacji do rozpoznania (oczywiste naruszenie prawa, nieważność postępowania).

k.p.c. art. 3937 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3

Przepis wprowadzający zmiany w k.p.c. i PUSP, mający zastosowanie do niniejszej sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 393³ § 1 pkt 3 k.p.c. z powodu lakonicznego uzasadnienia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach poprzez błędną wykładnię przepisu dotyczącego wymogu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w ostatnim okresie.

Godne uwagi sformułowania

kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie nie może ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub kilku ustawowych sformułowań profesjonalne prawnicze uzasadnienie lakoniczne wskazanie

Skład orzekający

Andrzej Wasilewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych kasacji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w szczególności konieczność profesjonalnego przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii formalnych przyjęcia kasacji, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z prawem do wcześniejszej emerytury.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii formalnych, a nie merytorycznych, co czyni je mniej interesującym dla szerszego grona odbiorców, choć istotnym dla praktyków prawa procesowego.

Kasacja odrzucona przez Sąd Najwyższy. Poznaj kluczowe błędy formalne, których musisz unikać.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 299/04 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 19 maja 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Andrzej Wasilewski 
 
 
w sprawie z wniosku T. Ł. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. 
o wcześniejszą emeryturę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 maja 2005 r., 
kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w P. 
z dnia 24 sierpnia 2004 r., sygn. akt III AUa …/03, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
 
 
                                            U z a s a d n i e n i e 
 
 
Sąd Apelacyjny w P. wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2004 r. (III AUa …/03) 
oddalił apelację wnioskodawcy – T. Ł.od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia8 stycznia 2003 r. (VII U …02) oddalającego 
jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w S. z dnia 
13 lutego 2002 r. odmawiającej wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury. 
 
W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego   z dnia 24 sierpnia 
2004 r. pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie „art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 
17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych 
poprzez przyjęcie, iż brak zatrudnienia powoda na podstawie umowy o pracę w 
ostatnim okresie stanowi o niespełnieniu przesłanki z wyżej wymienionego przepisu 
art. 32 ust. 1 i skutkuje odmową przyznania wcześniejszej emerytury.” 

 
 
2 
Równocześnie, jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie kasacji do rozpoznania 
pełnomocnik wnioskodawcy wskazał „potrzebę dokonania wykładni przepisu art. 32 
ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu 
Ubezpieczeń Społecznych, gdyż treść tego przepisu budzi poważne wątpliwości co 
do tego jak należy interpretować stwierdzenie ‘ubezpieczeni będący pracownikami’, 
a w szczególności czy osoby ubiegające się o wcześniejszą emeryturę muszą 
legitymować się ostatnim okresem ubezpieczenia z tytułu umowy o pracę czy też 
zwrot ten oznacza, iż prawo do wcześniejszej emerytury na warunkach 
przewidzianych w tymże przepisie nie jest uzależnione od pozostawania w 
zatrudnieniu bezpośrednio przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę.” W 
konsekwencji, w kasacji sformułowany został wniosek o „zmianę zaskarżonego 
wyroku poprzez przyznanie powodowi prawa do emerytury” oraz  „zasądzenie od 
pozwanego zwrotu kosztów procesowych, w tym kosztów zastępstwa radcy 
prawnego według norm przepisanych”, ewentualnie o „uchylenie zaskarżonego 
wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II 
instancji.” 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym 
określonym w art. 3933 k.p.c., w tym – poza przytoczeniem podstaw kasacyjnych i 
ich uzasadnienia – powinna ona zawierać także „przedstawienie okoliczności 
uzasadniających jej rozpoznanie” (art. 3933 § 1 pkt. 3 k.p.c.), które stanowią 
odrębny element formalny kasacji jako pisma procesowego. Oznacza to w 
szczególności, że w kasacji należy wykazać (sic!), iż w sprawie, której ona dotyczy, 
bądź „występuje istotne zagadnienie prawne” (art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c.– a contrario), 
bądź „istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne 
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie” (art. 393 § 1 pkt. 2 
k.p.c. – a contrario), bądź też „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo” 
albo „zachodzi nieważność postępowania” (art. 393 § 2 k.p.c.). Wnoszący kasację 
nie może przy tym ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub kilku 
ustawowych  sformułowań, do którego lub których pragnie nawiązać, jako do 
„okoliczności uzasadniającej rozpoznanie kasacji”, lecz obowiązany jest do 

 
 
3 
profesjonalnego 
prawniczego 
uzasadnienia 
wskazanej 
lub 
wskazanych 
„okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji” i to w kontekście okoliczności 
faktycznych i prawnych tej sprawy, której kasacja ta dotyczy. Nie spełnienie tego 
wymagania kasacji stanowi tzw. brak istotny kasacji, bowiem kasacja taka nie czyni 
zadość wymaganiu formalnemu określonemu w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., a to w 
konsekwencji skutkować musi jej odmową jej przyjęcia do rozpoznania. Wymaganiu 
temu w żadnym razie  nie czyni zadość lakoniczne wskazanie w petitum kasacji – 
jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – na „potrzebę dokonania wykładni przepisu 
art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu 
Ubezpieczeń Społecznych, gdyż treść tego przepisu budzi poważne wątpliwości co 
do tego jak należy interpretować stwierdzenie ‘ubezpieczeni będący pracownikami’, 
a w szczególności czy osoby ubiegające się o wcześniejszą emeryturę muszą 
legitymować się ostatnim okresem ubezpieczenia z tytułu umowy o pracę czy też 
zwrot ten oznacza, iż prawo do wcześniejszej emerytury na warunkach 
przewidzianych w tymże przepisie nie jest uzależnione od pozostawania w 
zatrudnieniu bezpośrednio przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę.” 
 
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3937 § 1 
k.p.c. w związku z art. 393 § 1 pkt 3 k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 
r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o 
ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) orzekł jak w 
sentencji. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
4 
 
Teza: 
Nie czyni zadość wymaganiu ‘przedstawienia okoliczności uzasadniających 
przyjęcie kasacji do rozpoznania’ (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) lakoniczne wskazanie 
na „potrzebę dokonania wykładni przepisu art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. 
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż treść tego 
przepisu budzi poważne wątpliwości co do tego jak należy interpretować 
stwierdzenie ‘ubezpieczeni będący pracownikami’, a w szczególności czy osoby 
ubiegające się o wcześniejszą emeryturę muszą legitymować się ostatnim okresem 
ubezpieczenia z tytułu umowy o pracę czy też zwrot ten oznacza, iż prawo do 
wcześniejszej emerytury na warunkach przewidzianych w tymże przepisie nie jest 
uzależnione od pozostawania w zatrudnieniu bezpośrednio przed zgłoszeniem 
wniosku o emeryturę.”

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI