II UK 275/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku S. P. o wypłatę emerytury policyjnej w pełnej wysokości, mimo osiągania przez niego przychodów z pracy naukowej. Wnioskodawca argumentował, że po ukończeniu 65 lat powinien być zwolniony z ograniczeń w wypłacie emerytury, powołując się na art. 103 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ emerytalny decyzją z 2011 r. odmówił wypłaty emerytury w pełnej wysokości, stosując art. 41 ustawy zaopatrzeniowej, który przewiduje zmniejszenie świadczenia o 25% w przypadku przekroczenia 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Sądy Okręgowy i Apelacyjny oddaliły odwołanie wnioskodawcy, uznając, że przepisy ustawy zaopatrzeniowej kompleksowo regulują kwestię zmniejszania emerytur policyjnych i mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy o FUS w tym zakresie. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko sądów niższych instancji. Podkreślono, że ustawa zaopatrzeniowa, w szczególności art. 41, zawiera własne zasady zmniejszania świadczeń, które są komplementarne i specyficzne dla tej grupy funkcjonariuszy. Wskazano, że nawet po obniżeniu emerytury z powodu służby w organach bezpieczeństwa państwa, ograniczenie z tytułu dodatkowych przychodów jest stosowane w sposób korzystniejszy niż w systemie powszechnym (ograniczenie o 25% zamiast całkowitego zawieszenia). Sąd Najwyższy uznał, że wskaźnik 75% podstawy wymiaru emerytury pełni podobną rolę jak wiek emerytalny w systemie powszechnym, a art. 41 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej umożliwia osiąganie przychodów bez fiskalnych ograniczeń w sposób korzystniejszy niż w systemie FUS. Oddalono skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zmniejszania emerytur policyjnych w związku z osiąganiem dodatkowych przychodów, zwłaszcza w kontekście służby w organach bezpieczeństwa państwa i porównania z systemem powszechnym.
Dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy służb mundurowych i specyficznych przepisów ustawy zaopatrzeniowej. Porównanie z systemem FUS może być pomocne, ale nie jest bezpośrednio stosowalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy po ukończeniu 65 lat, emeryt policyjny osiągający dodatkowe przychody, powinien być zwolniony z ograniczenia wysokości emerytury na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, czy też zastosowanie mają przepisy ustawy zaopatrzeniowej dotyczące zmniejszenia świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zastosowanie mają przepisy ustawy zaopatrzeniowej, które w określonych sytuacjach przewidują zmniejszenie emerytury, a nie jej zawieszenie, co jest korzystniejsze niż w systemie powszechnym. Przepis art. 41 ustawy zaopatrzeniowej kompleksowo reguluje tę kwestię.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ustawa zaopatrzeniowa, w szczególności art. 41, zawiera własne, specyficzne zasady zmniejszania świadczeń dla funkcjonariuszy, które są komplementarne i mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy o FUS w tym zakresie. Ograniczenie o 25% jest korzystniejsze niż całkowite zawieszenie w systemie powszechnym, a wskaźnik 75% podstawy wymiaru emerytury pełni podobną rolę jak wiek emerytalny.
Czy art. 41 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej, odnoszący się do braku ograniczenia emerytury policyjnej, obejmuje również sytuacje, gdy emerytura jest niższa niż 75% podstawy wymiaru z powodu wcześniejszej służby w organach bezpieczeństwa państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 41 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej, w kontekście komplementarności z ust. 1-3, obejmuje również sytuacje, gdy emerytura jest niższa niż 75% podstawy wymiaru, w tym na skutek obniżenia jej z powodu służby w organach bezpieczeństwa państwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że odesłanie do 75% podstawy wymiaru w art. 41 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej nie wyklucza zastosowania tego przepisu do emerytów, których świadczenie zostało obniżone na podstawie art. 15b ustawy. W takich przypadkach nadal stosuje się zasady zmniejszania świadczeń z art. 41 ust. 1 i 3.
Czy ograniczenie wypłaty emerytury policyjnej z powodu osiągania dodatkowych przychodów, po ukończeniu 65 lat, jest sprzeczne z zasadą równości wobec prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest sprzeczne, ponieważ zasady przyznawania i obliczania emerytur policyjnych są korzystniejsze niż w powszechnym systemie ubezpieczeń społecznych, a ograniczenia są stosowane w sposób mniej dotkliwy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że emerytura policyjna jest świadczeniem z budżetu państwa, a jej zasady są korzystniejsze (np. emerytura po 15 latach służby, podstawa wymiaru z ostatniego uposażenia). Ograniczenie o 25% przy przekroczeniu 130% przeciętnego wynagrodzenia jest łagodniejsze niż całkowite zawieszenie w systemie FUS.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
ustawa zaopatrzeniowa art. 41 § ust. 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
W razie osiągania przychodu z działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, emerytura ulega zmniejszeniu na zasadach określonych w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nie więcej jednak niż o 25%.
ustawa zaopatrzeniowa art. 41 § ust. 3
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
W razie osiągania przychodu przekraczającego 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, emerytura ulega zmniejszeniu o 25% jej wysokości.
ustawa zaopatrzeniowa art. 41 § ust. 4
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Określa sytuacje, w których emerytura nie podlega ograniczeniu w związku z osiąganym dodatkowym przychodem (np. gdy stanowi 75% podstawy wymiaru).
Pomocnicze
ustawa zaopatrzeniowa art. 15b
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Określa zasady obniżania wysokości emerytur policyjnych w stosunku do osób, które pełniły służbę w organach bezpieczeństwa państwa.
ustawa emerytalna art. 103 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy zmniejszania lub zawieszania świadczeń z FUS w przypadku osiągania dodatkowych przychodów.
ustawa emerytalna art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zwalnia z ograniczeń w wypłacie emerytury po ukończeniu 65 lat, jeśli emerytura nie przekracza 75% podstawy wymiaru.
ustawa emerytalna art. 104 § ust. 7
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Stanowi o całkowitym zawieszeniu prawa do emerytury w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
ustawa zaopatrzeniowa art. 11
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Odnosi się do stosowania przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS w sprawach nieuregulowanych w ustawie zaopatrzeniowej.
k.p.c. art. 398^3 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia prawa materialnego.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy zaopatrzeniowej kompleksowo regulują kwestię zmniejszania emerytur policyjnych z tytułu osiągania dodatkowych przychodów i mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy o FUS. • Ograniczenie emerytury policyjnej o 25% przy przekroczeniu 130% przeciętnego wynagrodzenia jest korzystniejsze niż całkowite zawieszenie w systemie powszechnym. • Wskaźnik 75% podstawy wymiaru emerytury pełni podobną rolę jak wiek emerytalny w systemie powszechnym, a art. 41 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej umożliwia osiąganie przychodów bez fiskalnych ograniczeń w sposób korzystniejszy niż w systemie FUS.
Odrzucone argumenty
Po ukończeniu 65 lat, emeryt policyjny osiągający dodatkowe przychody powinien być zwolniony z ograniczenia wysokości emerytury na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. • Art. 41 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej nie reguluje sytuacji, gdy emerytura jest niższa niż 75% podstawy wymiaru z powodu służby w organach bezpieczeństwa państwa, co uzasadnia zastosowanie przepisów ustawy o FUS. • Ograniczenie wypłaty emerytury policyjnej z powodu osiągania dodatkowych przychodów, po ukończeniu 65 lat, jest sprzeczne z zasadą równości wobec prawa.
Godne uwagi sformułowania
nie doszło jednak do pełnej korelacji zasad zmniejszania świadczeń emerytalnych otrzymywanych z ustawy zaopatrzeniowej z systemem powszechnym • w przypadku byłych funkcjonariuszy, uzyskujących dodatkowe przychody w wysokości powyżej 130% przeciętnego wynagrodzenia, ich świadczenie ulega zmniejszeniu tylko o 25% wysokości, natomiast art. 104 ust. 7 ustawy emerytalnej stanowi, że prawo do emerytury [...] ulega zawieszeniu w całości • Wskaźnik 75% emerytury (i odpowiednio długi staż ubezpieczeniowy) pełni więc podobną rolę jak wiek emerytalny w systemie powszechnym.
Skład orzekający
Jolanta Strusińska-Żukowska
przewodniczący
Zbigniew Korzeniowski
członek
Krzysztof Staryk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmniejszania emerytur policyjnych w związku z osiąganiem dodatkowych przychodów, zwłaszcza w kontekście służby w organach bezpieczeństwa państwa i porównania z systemem powszechnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy służb mundurowych i specyficznych przepisów ustawy zaopatrzeniowej. Porównanie z systemem FUS może być pomocne, ale nie jest bezpośrednio stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii różnic między systemem emerytalnym funkcjonariuszy a systemem powszechnym, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych i prawa pracy. Pokazuje złożoność przepisów i ich interpretację.
“Emerytura policyjna a praca po 65. roku życia: Kiedy świadczenie jest zmniejszane, a kiedy nie?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.