II UK 257/17

Sąd Najwyższy2018-03-22
SNubezpieczenia społeczneustalanie podstawy wymiaru składekŚrednianajwyższy
składki ZUSpodstawa wymiaru składekbilety pracowniczetransport do pracyrozporządzenie MPiPSSąd Najwyższyskarga kasacyjnakoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej ZUS od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dopłat do biletów miesięcznych na przejazdy do pracy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego uznające za prawidłowe stanowisko spółki T. Sp. z o.o. w sprawie wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dopłat do biletów miesięcznych na przejazdy do pracy innymi środkami transportu niż komunikacja miejska. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych, w szczególności nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...), który oddalił apelację ZUS od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy zmienił decyzję organu rentowego, uznając za prawidłowe stanowisko T. Spółki z o.o. w W. dotyczące wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz fundusze celowe dopłat w wysokości 50% ceny biletu miesięcznego na przejazdy do/z pracy innymi środkami transportu niż komunikacja miejska, a także wartości finansowanych przez pracodawcę przejazdów do/z pracy w podobnym zakresie. Skarga kasacyjna ZUS zarzucała naruszenie prawa materialnego, w tym § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania (art. 328 § 2 k.p.c.). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniono potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^4 § 2 k.p.c. i art. 398^9 § 1 k.p.c., stwierdził, że skarżący nie przedstawił pogłębionego wywodu prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi do rozpoznania, ograniczając się do ogólnego wskazania na wątpliwości interpretacyjne. Podkreślono, że Sąd Najwyższy wielokrotnie dokonywał interpretacji spornego przepisu. W związku z tym, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od ZUS na rzecz T. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, co oznacza brak merytorycznego rozstrzygnięcia tej kwestii na tym etapie, jednak wcześniejsze orzecznictwo sądów niższych instancji oraz wskazania Sądu Najwyższego sugerują, że takie świadczenia mogą podlegać wyłączeniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie rozpoznał merytorycznie skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ograniczając się do ogólnych stwierdzeń. Sąd Najwyższy wskazał, że sam dokonał już interpretacji spornego przepisu w innych orzeczeniach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

T. Spółka z o.o. w W.

Strony

NazwaTypRola
T. Spółka z o.o. w W.spółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

rozporządzenie art. 2 § ust. 1 pkt 26

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe

Sąd Najwyższy wielokrotnie dokonywał interpretacji tego przepisu, wskazując, że nie wymaga on ponownej wykładni w niniejszej sprawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego wymogów formalnych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności brak pogłębionego wywodu prawnego uzasadniającego potrzebę wykładni przepisów lub istnienie istotnego zagadnienia prawnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego (wykładnia § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia) i przepisów postępowania (art. 328 § 2 k.p.c.) przez Sąd Apelacyjny.

Godne uwagi sformułowania

rzeczą Sądu Najwyższego na etapie przedsądu nie jest poszukiwanie okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania w podstawach kasacyjnych oraz ich uzasadnieniu i formułowanie za skarżącego prawidłowego wniosku w tym zakresie.

Skład orzekający

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wymogi formalne skargi kasacyjnej, potrzeba wykładni przepisów prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii formalnych przyjęcia skargi kasacyjnej, nie rozstrzyga merytorycznie sporu o podstawę wymiaru składek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych ze względu na procedurę kasacyjną i wymogi formalne, choć nie rozstrzyga merytorycznie kwestii składek.

Jak prawidłowo złożyć skargę kasacyjną? Sąd Najwyższy przypomina o formalnościach.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 257/17
POSTANOWIENIE
Dnia 22 marca 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
w sprawie z wniosku T. Spółki z o.o. w W.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G.
‎
o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawnych,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 marca 2018 r.,
‎
skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...)
‎
z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt III AUa (...),
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. na rzecz T. Spółki z o.o. w W. kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w
(...)
oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25 lutego 2015 r., którym zmieniono decyzję organu rentowego z dnia 10 lipca 2014 r. w ten sposób, że uznano za prawidłowe stanowisko T. Spółki z o.o. w W. dotyczące: a) wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych dopłaty w wysokości 50% ceny biletu miesięcznego/kwartalnego na przejazdy do/z pracy z/do innych miejscowości innymi środkami transportu niż miejska komunikacja publiczna organizowana przez miasto
(...)
; b) wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych uprawnienia do zakupu za cenę 1 zł lub w innej wysokości niższej niż cena nabycia przez wnioskodawcę biletu miesięcznego/kwartalnego na przejazdy do/z pracy z/do innych miejscowości innymi środkami transportu niż miejska komunikacja publiczna organizowana przez miasto
(...)
(pkt 1) oraz oddalono odwołanie w pozostałym zakresie (pkt 2).
W skardze kasacyjnej organ rentowy zarzucił: I. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: 1) § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (dalej jako rozporządzenie) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne podlegają ekwiwalenty pieniężne wypłacane pracownikom z tytułu zakupu biletu na przejazd innymi środkami transportu niż miejska komunikacja publiczna; 2) § 2 ust. 1 pkt 26 tego rozporządzenia przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne podlega wartość finansowanych przez pracodawcę przejazdów do/z pracy z/do innych miejscowości innymi środkami transportu niż miejska komunikacja publiczna; II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 328 § 2 k.p.c. przez niezawarcie w uzasadnieniu wyroku obligatoryjnych elementów, co uniemożliwia odczytanie motywów rozstrzygnięcia, ustalenia faktów które Sąd uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł i mocy dowodowej oraz wyjaśnienia podstawy prawnej.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i rozstrzygniecie co do istoty sprawy.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniono potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. W ocenie skarżącego, § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia budzi poważne wątpliwości interpretacyjne, nierozstrzygnięte dotychczas przez Sąd Najwyższy, co powoduje brak jednolitej linii orzeczniczej. W tym zakresie skarżący wskazał na wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2016 r., III AUa 493/15, w którym stwierdzono, że gdyby istotnie prawodawca zamierzał wyłączyć z podstawy wymiaru przychody powstałe wskutek korzystania w celach prywatnych z samochodu służbowego, wyłączenie to sformułowałby wyraźnie, tak jak uczynił to np. w pkt 13 § 2 ust. 1 rozporządzenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przepis art. 398
4
§ 2 k.p.c. wymaga, aby wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowił odrębny element pisma niezależny od przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 398
4
§ 1 pkt 2 k.p.c.). Uzasadnienie wniosku natomiast powinno nawiązywać do przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 398
9
§ 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Spełnienie wymagania z art. 398
4
§ 2 k.p.c. powinno zatem przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek.
Odwołanie się do przesłanki potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości (ze wskazaniem, na czym te poważne wątpliwości polegają), nie doczekał się wykładni, bądź że jego niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002 nr 12, poz. 151 i z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, niepublikowane). Nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Ponadto rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych nie może się sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty skarżącego skierowane pod adresem zaskarżonego orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania przepisów (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP-wkładka 2003 nr 13, poz. 5).
Skarżący nie odnosi się do tak rozumianej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że
w
ypełnienie obowiązku przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występujące w sprawie zagadnienie prawne lub potrzebę wykładni przepisów prawnych
nie może być zastąpione przez ograniczenie się do sformułowania samego pytania lub ogólnego wskazania na wątpliwości interpretacyjne (jak czyni to skarżący), ale konieczne jest
przeprowadzenie pogłębionego wywodu prawnego w zakresie wykazania, jak powinny być rozumiane przepisy konstruujące zagadnienie prawne lub wymagające wykładni (
por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011 r., I PK 52/11, LEX nr 1212045; z dnia 26 stycznia 2012 r., I PK 124/11, LEX nr 1215465; z dnia 15 lutego 2012 r., I PK 130/11, LEX nr 1215258; z dnia 19 marca 2012 r., II PK 293/11, LEX nr 1214577; z dnia 29 stycznia 2914 r., II UK 451/13, LEX nr 1486974). Takiego wywodu prawnego skarżący nie przeprowadza, a rz
eczą Sądu Najwyższego na etapie przedsądu nie jest poszukiwanie okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania w podstawach kasacyjnych oraz ich uzasadnieniu i formułowanie za skarżącego prawidłowego wniosku w tym zakresie.
Niezależnie od tego należy przypomnieć, że interpretacji § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Sąd Najwyższy dokonał między innymi w wyrokach z dnia 3 kwietnia 2008 r., II UK 172/07 (OSNP 2009 nr 13-14, poz. 181), z dnia 2 grudnia 2009 r., I UK 201/09 (LEX nr 558226) oraz z dnia 22 czerwca 2015 r., I UK 340/14 (LEX nr 1754048).
Z tych względów na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI