III UK 81/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej dotyczącej prawa do emerytury w obniżonym wieku, uznając, że urlop wychowawczy nie jest okresem pracy w szczególnych warunkach.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wnioskodawczyni dotyczącą prawa do emerytury w obniżonym wieku. Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów o uwzględnianiu okresów nie wykonywania pracy przy ustalaniu stażu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym urlop wychowawczy nie jest okresem pracy w szczególnych warunkach, a świadczenia z ubezpieczenia społecznego w tym okresie nie są tożsame z wynagrodzeniem za pracę.
Sąd Najwyższy w składzie sędziego Andrzeja Wróbla rozpoznał skargę kasacyjną U. H. od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 30 czerwca 2009 r., który oddalił apelację wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 24 marca 2009 r. Sprawa dotyczyła prawa do emerytury w obniżonym wieku. Wnioskodawczyni zarzuciła błędną wykładnię art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, kwestionując nieuwzględnienie okresu urlopu wychowawczego przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Podkreślono, że uprawnienie do wcześniejszej emerytury jest przywilejem, a okres urlopu wychowawczego nie jest okresem wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Ponadto, w okresie urlopu wychowawczego następowało zawieszenie podstawowych praw i obowiązków ze stosunku pracy, a okres ten nie był prawnie równoważny ze świadczeniem pracy. Sąd wskazał również, że w okresie urlopu wychowawczego nie przysługiwały świadczenia, o których mowa w art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy, błędnie utożsamiane przez pełnomocnika wnioskodawczyni z pobieraniem świadczeń z tytułu macierzyństwa lub choroby.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, urlop wychowawczy nie jest okresem pracy w szczególnych warunkach, a świadczenia z ubezpieczenia społecznego w tym okresie nie są tożsame z wynagrodzeniem za pracę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że uprawnienie do wcześniejszej emerytury jest przywilejem i przepisy należy wykładać ściśle. Okres urlopu wychowawczego nie jest okresem wykonywania pracy w szczególnych warunkach, a z istoty urlopu wynika zawieszenie praw i obowiązków ze stosunku pracy, nie będąc okresem równoważnym ze świadczeniem pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. H. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (1)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 32 § ust. 1a pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Okresy nie wykonywania pracy, za które pracownik otrzymał przed dniem 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, są uwzględniane przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jednakże urlop wychowawczy nie jest okresem pracy w szczególnych warunkach, a świadczenia z ubezpieczenia społecznego w tym okresie nie są tożsame z wynagrodzeniem za pracę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Urlop wychowawczy nie jest okresem pracy w szczególnych warunkach. Okres urlopu wychowawczego nie jest okresem równoważnym ze świadczeniem pracy. Świadczenia z ubezpieczenia społecznego w okresie urlopu wychowawczego nie są tożsame z wynagrodzeniem za pracę.
Odrzucone argumenty
Urlop wychowawczy powinien być uwzględniany przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
Uprawnienie do wcześniejszej emerytury jest swoistym przywilejem z istoty urlopu wychowawczego wynika, że w tym okresie następuje zawieszenie podstawowych praw i obowiązków stron wynikających ze stosunku pracy Okres ten bowiem nie jest - co do zasady - okresem prawnie równoważnym ze świadczeniem pracy.
Skład orzekający
Andrzej Wróbel
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uwzględniania okresu urlopu wychowawczego przy ustalaniu prawa do emerytury w obniżonym wieku oraz pojęcia pracy w szczególnych warunkach."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed daty wydania orzeczenia, ale zasady interpretacyjne mogą być nadal aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do emerytury i interpretacji przepisów dotyczących okresów nieskładkowych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.
“Urlop wychowawczy a emerytura: Sąd Najwyższy wyjaśnia, czy okres ten wlicza się do stażu pracy w szczególnych warunkach.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III UK 81/09 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Andrzej Wróbel w sprawie z odwołania U. H. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o emeryturę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 lutego 2010 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 czerwca 2009 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację U. H. (wnioskodawczyni) od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 24 marca 2009 r., w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o emeryturę. Wnioskodawczyni zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjne w całości skarga kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawczyni podniosła, że konieczne jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze uwzględnia się okresy nie wykonywania pracy, za które pracownik otrzymał przed dniem 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub 2 świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ma zastosowanie do osób przebywających w tym czasie na urlopach wychowawczych? Sąd Najwyższy zważył co następuje: Skarga kasacyjna wnioskodawczyni nie kwalifikowała się do przyjęcia celem merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, ze względu na charakter omawianego świadczenia, jakim jest emerytura w wieku obniżonym (wcześniejsza emerytura), przepisy dotyczące warunków nabycia prawa do tego świadczenia należy wykładać ściśle (uchwała SN z dnia 29 września 2005 r. II UZP 10/05, OSNP z 2006, Nr 1-2, poz. 21). Uprawnienie do wcześniejszej emerytury jest swoistym przywilejem przysługującym osobom, które przez określony czas wykonywały pracę w tzw. szczególnych warunkach lub charakterze. Niewątpliwie w okresie przebywania na urlopie wychowawczym praca taka nie jest wykonywana. Ponadto, w okresie, w którym wnioskodawczyni korzystała z urlopu wychowawczego przyjęty był pogląd, że z istoty urlopu wychowawczego wynika, że „w tym okresie następuje zawieszenie podstawowych praw i obowiązków stron wynikających ze stosunku pracy, jeżeli przepis wyraźnie nie stanowi inaczej. Okres ten bowiem nie jest - co do zasady - okresem prawnie równoważnym ze świadczeniem pracy. Toteż pracownica w okresie urlopu wychowawczego nie (…) zachowuje prawa do wynagrodzenia za pracę…” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 1987 r. I PR 30/87, OSNC z 1988 r., Nr 12, poz. 181). W okresie przebywania na urlopie wychowawczym nie przysługiwały również świadczenia, o których mowa w art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Pełnomocnik wnioskodawczyni błędnie utożsamia fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu w okresie przebywania na urlopie wychowawczym z pobieraniem świadczeń z tytułu macierzyństwa lub choroby. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI