II UK 225/04

Sąd Najwyższy2005-03-29
SNubezpieczenia społecznewypadki przy pracyŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społecznewypadek przy pracyodszkodowaniekasacjaSąd NajwyższyZUSdroga do pracy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji ZUS od wyroku przyznającego odszkodowanie z tytułu wypadku w drodze do pracy, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego przyznającego jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku w drodze z pracy do domu. ZUS zarzucił naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że powódka wyłączną winą doprowadziła do wypadku. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji, uznając ją za oczywiście bezzasadną, ponieważ ustalenie, że do wypadku przyczyniła się inna osoba, wyklucza zastosowanie przepisu wyłączającego odszkodowanie w przypadku wyłącznej winy poszkodowanego.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. od wyroku Sądu Okręgowego w P., który przyznał jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku w drodze z pracy do domu. Organ rentowy oparł kasację na naruszeniu prawa materialnego, wskazując na niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 1 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. ZUS argumentował, że wyrok sądu narusza prawo, przypisując część winy kierowcy, a tym samym nakładając obowiązek wypłaty odszkodowania na pozwanego, podczas gdy powódka miała wyłączną winę za powstanie szkody. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 393 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji, jeśli nie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, albo gdy kasacja jest oczywiście bezzasadna. Sąd podkreślił, że przepis art. 393 § 2 k.p.c. (dotyczący oczywistego naruszenia prawa lub nieważności postępowania) nie miał zastosowania. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną na podstawie art. 393 § 1 k.p.c. Argumentacja ZUS opierała się na niezastosowaniu przepisu wyłączającego prawo do odszkodowania w przypadku wyłącznej winy pracownika. Jednakże, powołanie się przez ZUS na ustalenie, że do wypadku przyczyniła się inna osoba, w sposób oczywisty wykluczało zastosowanie tego przepisu. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie można mówić o naruszeniu prawa materialnego, a ewentualne kwestionowanie ustaleń faktycznych wymagałoby zarzutu naruszenia przepisów postępowania, który nie został podniesiony w kasacji. W związku z tym, Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenie przyczynienia się innej osoby do wypadku wyklucza zastosowanie przepisu wyłączającego prawo do odszkodowania z powodu wyłącznej winy pracownika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powołanie się przez ZUS na ustalenie, iż do wypadku przyczyniła się inna osoba, czyni bezzasadnym zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na niezastosowaniu przepisu wyłączającego odszkodowanie w przypadku wyłącznej winy poszkodowanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia kasacji

Strona wygrywająca

T. K.

Strony

NazwaTypRola
T. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

ustawa wypadkowa art. 8 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Przepis ten wyłącza prawo do odszkodowania pracownika, jeżeli wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez niego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia. Sąd uznał, że ustalenie przyczynienia się innej osoby do wypadku wyklucza zastosowanie tego przepisu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 393 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa podstawy, na których Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, rozbieżności w orzecznictwie, oczywista bezzasadność).

k.p.c. art. 393 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których Sąd Najwyższy nie może odmówić przyjęcia kasacji (oczywiste naruszenie prawa, nieważność postępowania). Sąd uznał, że ten przepis nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie, że do wypadku przyczyniła się inna osoba, wyklucza zastosowanie art. 8 ust. 1 ustawy wypadkowej.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 8 ust. 1 ustawy wypadkowej, podczas gdy podstawą zarzutu były ustalenia faktyczne dotyczące winy.

Godne uwagi sformułowania

nie można mówić o oczywistym naruszeniu prawa w kwestiach dotyczących oceny istnienia lub braku winy kasacja jest oczywiście bezzasadna To ustalenie w sposób oczywisty wyklucza zastosowanie powołanego przepisu

Skład orzekający

Krystyna Bednarczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wyłączających prawo do odszkodowania z tytułu wypadku w drodze do pracy, w szczególności w kontekście przyczynienia się innych osób."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ustalono przyczynienie się innej osoby do wypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne zagadnienie dotyczące odpowiedzialności ubezpieczyciela w przypadku wypadków w drodze do pracy i interpretuje przesłanki wyłączające odszkodowanie, co jest ważne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.

Wypadek w drodze do pracy: Kiedy ZUS nie może odmówić odszkodowania?

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 225/04 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 29 marca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krystyna Bednarczyk 
 
 
w sprawie z wniosku T. K. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. 
o odszkodowanie z tytułu wypadku w drodze z pracy do domu, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 marca 2005 r., 
kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w P. 
z dnia 22 marca 2004 r., sygn. akt VII Ua …/04, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
                   Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. wniósł kasację od 
wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia 22 
marca 2004 r. VII Ua …/04 w sprawie o jednorazowe odszkodowanie z tytułu 
wypadku w drodze z pracy. Kasację oparł na podstawie naruszenia prawa 
materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 
czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób 
zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Jako 
okoliczność uzasadniająca rozpoznanie kasacji wskazał fakt, że „wyrok Sądu 
Okręgowego w P. i Sądu Rejonowego w P. oczywiście narusza prawo poprzez 
przypisanie części winy kierowcy pojazdu, a tym samym nałożenie na pozwanego 
obowiązku wypłaty odszkodowania  powódce, która wyłącznie swoim zawinionym 
działaniem doprowadziła do powstania szkody”. 

 
 
2 
                   Oceniając podstawy uzasadniające przyjęcie kasacji do rozpoznania 
lub odmowę takiego przyjęcia Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 
393 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania 
jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba 
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących 
rozbieżności w orzecznictwie sądów albo kasacja jest oczywiście bezzasadna. Z 
mocy art.  393 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy nie może odmówić przyjęcia kasacji jeżeli 
zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo albo gdy zachodzi nieważność 
postępowania. Skarżący powołuje się na oczywiste naruszenie prawa, jednak nie 
można mówić o oczywistym naruszeniu prawa w kwestiach dotyczących oceny 
istnienia lub braku winy. Przepis art. 393 § 2 k.p.c. nie ma tu zastosowania, ma 
natomiast zastosowanie art. 393 § 1 k.p.c. z uwagi na oczywistą bezzasadność 
kasacji. Oparta jest ona bowiem na podstawie naruszenia prawa materialnego, 
polegającego na niezastoswaniu art. 8 ust. 1 ustawy wypadkowej wyłączającego 
prawo do odszkodowania pracownika, jeżeli wyłączną przyczyną wypadku było 
naruszenie przez niego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia. 
Jednocześnie wnoszący kasację powołuje się na ustalenie Sądu, że do wypadku 
przyczyniła się inna osoba. To ustalenie w sposób oczywisty wyklucza 
zastosowanie powołanego przepisu, zatem nie można mówić o naruszeniu prawa 
materialnego. Natomiast same ustalenia faktyczne mogą być kwestionowane 
zarzutem naruszenia przepisów postępowania, który to zarzut nie został w kasacji 
podniesiony. 
                   Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 § 1 k.p.c. orzekł 
jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI