Orzeczenie · 2010-02-25

II UK 218/09

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2010-02-25
SAOSPracyubezpieczenia społeczneWysokanajwyższy
emeryturapraca w szczególnych warunkachubezpieczenie społeczneSąd NajwyższySąd Apelacyjnyokresy składkowestaż pracykwalifikacja stanowiskaprzepisy resortowewykaz prac

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Ambrożego S. w sprawie o przyznanie emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny wcześniej zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie wnioskodawcy od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury. Spór koncentrował się na ustaleniu, czy wnioskodawca przepracował wymagane 15 lat w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawca przepracował jedynie 7 lat, 7 miesięcy i 1 dzień, nie uwzględniając m.in. okresów pracy jako piekarza w Spółdzielni Pracy „P.”, Piekarni „K.” oraz WSS „Społem”. Uzasadnienie opierało się na interpretacji przepisów resortowych, które nie wymieniały wprost stanowiska piekarza jako pracy w szczególnych warunkach. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za zasadną. Wskazał, że resortowe wykazy prac w szczególnych warunkach mają charakter informacyjny i techniczno-porządkujący, a nie stanowią podstawy do a priori wykluczenia kwalifikacji danego stanowiska jako pracy w szczególnych warunkach. Podkreślono, że stanowisko piekarza było przykładowo wymienione w niektórych wykazach, a jego kwalifikacja zależy od faktycznych warunków pracy, takich jak uciążliwość mikroklimatu czy ciężar fizyczny. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Kwalifikację okresów pracy na stanowiskach, które nie są wprost wymienione w resortowych wykazach prac w szczególnych warunkach, ale faktycznie spełniają kryteria uciążliwości i szkodliwości.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przepisami obowiązującymi w latach 80. i 90. XX wieku oraz interpretacją rozporządzeń i zarządzeń resortowych. Konieczność indywidualnej oceny faktycznych warunków pracy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy okresy pracy na stanowisku piekarza mogą być uznane za pracę w szczególnych warunkach, nawet jeśli nie są one wprost wymienione w resortowych wykazach prac w szczególnych warunkach?

Odpowiedź sądu

Tak, okresy pracy na stanowisku piekarza mogą być uznane za pracę w szczególnych warunkach, jeśli faktyczne warunki pracy odpowiadają kryteriom określonym dla takich prac, a resortowe wykazy mają jedynie charakter informacyjny i techniczno-porządkujący.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że resortowe wykazy prac w szczególnych warunkach mają charakter informacyjny i nie mogą stanowić podstawy do a priori wykluczenia kwalifikacji danego stanowiska jako pracy w szczególnych warunkach. Kluczowe są faktyczne warunki pracy, a stanowisko piekarza, ze względu na uciążliwości, może być kwalifikowane jako praca w szczególnych warunkach.

Czy przepisy resortowe (zarządzenia ministrów, uchwały związków spółdzielczych) mogą ograniczać uprawnienia do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, jeśli zostały wydane na podstawie niedopuszczalnej subdelegacji?

Odpowiedź sądu

Przepisy resortowe, które nie mają umocowania ustawowego lub zostały wydane na podstawie niedopuszczalnej subdelegacji, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy prawnej do ograniczenia uprawnień pracowniczych. Mogą mieć jedynie charakter informacyjny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy § 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. nie upoważniały do wydawania aktów prawnych sprzecznych z powszechnie obowiązującym prawem ani do ustanawiania nowych stanowisk pracy. Akty te nie mogą wkraczać w sferę praw podmiotowych pracownika i ograniczać jego uprawnień emerytalnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
wnioskodawca (Ambroży S.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikację okresów pracy na stanowiskach, które nie są wprost wymienione w resortowych wykazach prac w szczególnych warunkach, ale faktycznie spełniają kryteria uciążliwości i szkodliwości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przepisami obowiązującymi w latach 80. i 90. XX wieku oraz interpretacją rozporządzeń i zarządzeń resortowych. Konieczność indywidualnej oceny faktycznych warunków pracy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst