II UK 210/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który z kolei oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Spór dotyczył obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP) przez Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego (MPK) za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w niepełnym wymiarze czasu pracy, lub za pracowników, którzy przed dniem 1 stycznia 1999 r. nie byli zatrudnieni w takich warunkach. Organ rentowy uznał stanowisko MPK za nieprawidłowe, twierdząc, że składka na FEP powinna być opłacana od wszelkich wynagrodzeń stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, niezależnie od wymiaru czasu pracy czy prawa do emerytury pomostowej. Sądy niższych instancji przychyliły się do stanowiska MPK, argumentując, że skoro pracownicy ci nie nabędą prawa do emerytury pomostowej, to nie ma obowiązku opłacania za nich składek, co byłoby sprzeczne z zasadą równości i charakterem ubezpieczenia. Sąd Najwyższy uznał jednak skargę kasacyjną za uzasadnioną, powołując się na art. 35 ustawy o emeryturach pomostowych. Stwierdził, że obowiązek opłacania składek na FEP jest uzależniony wyłącznie od zatrudniania pracowników urodzonych po 31 grudnia 1948 r., wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a okoliczność, czy pracownik spełnia warunki do nabycia prawa do emerytury pomostowej, jest bez znaczenia dla obowiązku składkowego. Sąd Najwyższy nie podzielił poglądu, że obowiązek ubezpieczenia nie może dotyczyć osoby, która nigdy świadczenia nie otrzyma, uznając składki na FEP za daninę publiczną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, zwłaszcza w kontekście niepełnego wymiaru czasu pracy i pracowników nieposiadających prawa do emerytury pomostowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Funduszem Emerytur Pomostowych i jego finansowaniem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieje obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w niepełnym wymiarze czasu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych nie istnieje w przypadku pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że obowiązek składkowy jest uzależniony od zatrudnienia pracownika w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a nie od tego, czy pracownik spełnia warunki do nabycia prawa do emerytury pomostowej. Jednakże, w kontekście interpretacji przepisów, sądy niższych instancji błędnie uznały, że brak prawa do świadczenia wyklucza obowiązek składkowy. Sąd Najwyższy stwierdził, że obowiązek składkowy jest niezależny od prawa do emerytury pomostowej.
Czy istnieje obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych za pracowników, którzy przed dniem 1 stycznia 1999 r. nie byli zatrudnieni w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych nie istnieje w przypadku pracowników, którzy przed dniem 1 stycznia 1999 r. nie byli zatrudnieni w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że obowiązek opłacania składek na FEP jest uzależniony od zatrudniania pracowników, którzy urodzili się po 31 grudnia 1948 r. i wykonują prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Sąd nie podzielił poglądu, że brak prawa do emerytury pomostowej wyklucza obowiązek składkowy, ale w tym konkretnym przypadku, zgodnie z interpretacją przepisów, obowiązek ten nie powstaje.
Jaki jest charakter składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i czy ich przymusowy charakter może być kwestionowany w sytuacji braku prawa do świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Składki na Fundusz Emerytur Pomostowych mają charakter daniny publicznej i ich obowiązek opłacania jest niezależny od indywidualnego prawa pracownika do emerytury pomostowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, podkreślił, że składki na ubezpieczenia rentowe (w tym na FEP) posiadają cechy daniny publicznej i są wnoszone na zasadzie przymusu. Obowiązek składkowy jest powiązany z zatrudnieniem przy pracach w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, a nie z indywidualnym prawem do świadczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne sp. z o.o. w G. | spółka | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
u.e.p. art. 35 § 1, 2
Ustawa o emeryturach pomostowych
Określa obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych.
u.e.p. art. 3 § 1, 3, 4, 5
Ustawa o emeryturach pomostowych
Definicje prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz wymiaru czasu pracy.
u.e.p. art. 4 § 5, 6
Ustawa o emeryturach pomostowych
Przesłanki nabycia prawa do emerytury pomostowej.
Pomocnicze
u.s.d.g. art. 10 § 1, 5
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Przepisy dotyczące wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawnych.
u.s.u.s. art. 83 § 1 pkt 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada należytej legislacji.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Definicja daniny publicznej.
k.p.c. art. 39816
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek opłacania składek na FEP jest niezależny od indywidualnego prawa pracownika do emerytury pomostowej. • Składki na FEP mają charakter daniny publicznej i są opłacane przymusowo. • Obowiązek składkowy wynika z samego faktu zatrudniania pracownika na stanowisku pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, niezależnie od wymiaru czasu pracy czy daty rozpoczęcia pracy.
Odrzucone argumenty
Brak obowiązku opłacania składek na FEP za pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy lub za pracowników, którzy przed 1 stycznia 1999 r. nie byli zatrudnieni w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, z uwagi na brak prawa do emerytury pomostowej. • Obciążanie obowiązkiem składkowym pracodawcy za pracowników, którzy nie mogą nabyć prawa do emerytury pomostowej, narusza zasadę równości i charakter ubezpieczenia. • Interpretacja przepisów powinna uwzględniać zasadę ścisłej wykładni przepisów prawa ubezpieczeń społecznych.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek składkowy powiązany jest wyłącznie z zatrudnieniem pracownika urodzonego po dniu 31 grudnia 1948 r. przy pracach w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. • nie można przyjąć, że należą oni do kręgu osób objętych ubezpieczeniem. • obowiązek ubezpieczenia nie może dotyczyć osoby, co do której od początku wiadomo, że nigdy świadczenia nie nabędzie • obowiązek zapłaty składek na Fundusz Emerytur Pomostowych stosownie do art. 35 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych, uzależniony został wyłącznie od zatrudniania pracowników, którzy urodzili się po dniu 31 grudnia 1948 r., wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze • obowiązek składkowy dotyczy pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w pełnym wymiarze czasu pracy • obowiązek ubezpieczenia nie może dotyczyć osoby, co do której od początku wiadomo, że nigdy świadczenia nie otrzyma.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący-sprawozdawca
Jolanta Frańczak
członek
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, zwłaszcza w kontekście niepełnego wymiaru czasu pracy i pracowników nieposiadających prawa do emerytury pomostowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Funduszem Emerytur Pomostowych i jego finansowaniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowania świadczeń emerytalnych i obowiązków pracodawców, z interpretacją przepisów przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla wielu firm i pracowników.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy pracodawca musi płacić składki na FEP za pracowników na niepełny etat?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.