II UK 203/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne w sprawie o przyznanie wcześniejszej emerytury z powodu śmierci wnioskodawcy.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku przyznającego wnioskodawcy J. Z. wcześniejszą emeryturę. W trakcie postępowania kasacyjnego, wnioskodawca zmarł. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym prawo do emerytury jest ściśle związane z osobą zmarłego i nie podlega dziedziczeniu (z pewnymi wyjątkami dotyczącymi wypłaty należnych świadczeń do dnia śmierci), uznał, że wydanie wyroku stało się niedopuszczalne i umorzył postępowanie.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…), który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Z. przyznający wnioskodawcy J. Z. prawo do wcześniejszej emerytury od dnia 22 kwietnia 2016 r. Organ rentowy, wykonując prawomocny wyrok, wydał decyzję o przyznaniu emerytury w kwocie zaliczkowej. Pełnomocnik organu rentowego zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy przyjął skargę do rozpoznania. Następnie, w dniu 8 czerwca 2019 r., wnioskodawca J. Z. zmarł. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, które podkreśla, że prawo do emerytury jest świadczeniem osobistym i nie podlega dziedziczeniu (z zastrzeżeniem dotyczącym wypłaty świadczeń należnych do dnia śmierci małżonkowi), uznał, że dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie przyznania emerytury jest niedopuszczalne. W związku z tym, na mocy art. 355 § 1 k.p.c. w związku z art. 398^21 i art. 391 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Prawo do emerytury jest ściśle związane z osobą zmarłego i jako takie nie podlega dziedziczeniu, z zastrzeżeniem dotyczącym wypłaty świadczeń należnych do dnia śmierci.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, zgodnie z którym świadczenia z ubezpieczenia społecznego, w tym emerytura, mają charakter osobisty i nie przechodzą na spadkobierców, chyba że chodzi o wypłatę należności do dnia śmierci.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzenie postępowania kasacyjnego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany w związku ze śmiercią strony, gdy dalsze prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne.
u.e.r.f.u.s. art. 136 § ust. 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Reguluje wypłatę świadczeń należnych do dnia śmierci, m.in. małżonkowi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^3 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć wnioskodawcy jako podstawa do umorzenia postępowania z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku.
Godne uwagi sformułowania
prawo do emerytury (...) jest ściśle związane z osobą zmarłego i jako takie nie podlega dziedziczeniu wydanie wyroku w niniejszej sprawie stało się niedopuszczalne
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach o świadczenia osobiste po śmierci strony, zasady dziedziczenia świadczeń emerytalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci wnioskodawcy w trakcie postępowania kasacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa ubezpieczeń społecznych dotyczącą osobistego charakteru świadczeń i konsekwencji śmierci strony dla postępowania sądowego.
“Śmierć przekreśliła szansę na emeryturę: Sąd Najwyższy umarza postępowanie.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II UK 203/18 POSTANOWIENIE Dnia 14 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku J. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z. o przyznanie wcześniejszej emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 14 sierpnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 1 lutego 2018 r., sygn. akt III AUa (…), umarza postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 1 lutego 2018 r., III AUa (…), Sąd Apelacyjny w (…), oddalił apelację organu rentowego – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z. od wyroku Sądu Okręgowego w Z., zmieniającego zaskarżoną decyzję organu rentowego z dnia 17 maja 2016 r. i przyznającego wnioskodawcy J. Z. prawo do emerytury w obniżonym wieku (wcześniejszej) począwszy od dnia 22 kwietnia 2016 r. Pozwany organ rentowy – wykonując prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego, wydał w dniu 27 marca 2018 r. „decyzję o przyznaniu emerytury w kwocie zaliczkowej od 22-04-2016 r., tj. od daty określonej w wyroku sądu”. Wyrok ten zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik pozwanego organu rentowego, opierając ja na podstawie zawartej w art. 398 3 § 1 pkt 1 k.p.c., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy z zasądzeniem kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 29 maja 2019 r., II UK 203/18, Sąd Najwyższy przyjął skargę kasacyjną do rozpoznania. W dniu 8 czerwca 2019 r. wnioskodawca zmarł, jak świadczy przedłożona przez organ rentowy kserokopia odpisu skróconego aktu zgonu z dnia 10 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W utrwalonym orzecznictwie - odnośnie do prawa do emerytury (świadczenia z ubezpieczenia społecznego) - nie jest kwestionowane, że jest ono ściśle związane z osobą zmarłego i jako takie nie podlega dziedziczeniu (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 listopada 2001 r., P 2/01, OTK 2001 nr 8, poz. 249 oraz uchwałę składu powiększonego Sądu Najwyższego z 26 lutego 1965 r., III PO 22/64, OSNC 1965 nr 7-8, poz. 107), z zastrzeżeniem wynikającym z art. 136 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm.) . Zgodnie z art. 136 ust. 1 tej ustawy, w razie śmierci osoby, która zgłosi wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się m.in. małżonkowi zmarłego. W tym stanie rzeczy wydanie wyroku w niniejszej sprawie stało się niedopuszczalne (art. 355 § 1 k.p.c.), co mając na względzie, na mocy powyższego przepisu w związku z art. 398 21 i art. 391 § 1 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI