Orzeczenie · 2020-01-23

II UK 194/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-01-23
SNubezpieczenia społecznerentyWysokanajwyższy
rentaniezdolność do pracyZUSświadczenie rehabilitacyjnedata początkowaustawa emerytalnaTrybunał Konstytucyjny

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który przyznał H. S. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 16 lutego 2014 r. do 15 lutego 2016 r. Sąd Apelacyjny oparł się na ustaleniach Sądu Okręgowego, zgodnie z którymi wnioskodawca był częściowo niezdolny do pracy od 16 lutego 2014 r. przez dwa lata, mimo pobierania wcześniej zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego. Organ rentowy w skardze kasacyjnej zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, argumentując, że renta powinna być przyznana najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku (2 kwietnia 2014 r.), a nie od daty powstania niezdolności do pracy. Sąd Najwyższy uznał, że ustalenia Sądu Apelacyjnego są niepełne, ponieważ nie precyzowano dat końcowych pobierania świadczeń rehabilitacyjnych lub wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, co jest kluczowe dla ustalenia daty początkowej renty zgodnie z art. 100 ust. 2 ustawy emerytalno-rentowej. Sąd Najwyższy odwołał się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/16, który stwierdził niezgodność art. 129 ust. 1 ustawy emerytalno-rentowej z Konstytucją w zakresie określania terminu początkowego wypłaty renty. W związku z niedostatecznie ustalonym stanem faktycznym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie daty początkowej renty z tytułu niezdolności do pracy w sytuacjach ciągłości świadczeń, interpretacja art. 129 ust. 1 ustawy emerytalno-rentowej w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ciągłości świadczeń i interpretacji przepisów dotyczących rent z tytułu niezdolności do pracy.

Zagadnienia prawne (2)

Jaka jest prawidłowa data początkowa przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, gdy wnioskodawca pobierał wcześniej zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne, a niezdolność do pracy istniała nadal po zakończeniu tych świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Renta z tytułu niezdolności do pracy powinna być przyznana najwcześniej od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o rentę, lub od miesiąca, w którym złożono wniosek o inne świadczenie związane z czasową niesprawnością, jeśli zostało ono odmówione z powodu stwierdzonej niezdolności do pracy kwalifikującej do renty.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał na konieczność precyzyjnego ustalenia daty końcowej pobierania świadczenia rehabilitacyjnego lub wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, a także uwzględnił orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego SK 31/16, które zmieniło interpretację art. 129 ust. 1 ustawy emerytalno-rentowej.

Czy art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie, w jakim określa termin początkowy wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy na miesiąc złożenia wniosku o rentę, zamiast miesiąca złożenia wniosku o inne świadczenie związane z czasową niesprawnością, jest zgodny z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 129 ust. 1 ustawy emerytalno-rentowej w tym zakresie jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis ten narusza zasadę sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa, ponieważ nie uwzględnia sytuacji, gdy wnioskodawca złożył wniosek o inne świadczenie, a następnie o rentę, a niezdolność do pracy istniała już wcześniej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
H. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 129 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie określającym termin początkowy wypłaty renty.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 100 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa.

u.e.r.f.u.s. art. 100 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Jeżeli ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane na podstawie przepisów Kodeksu pracy, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty szkoleniowej powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku, świadczenia lub wynagrodzenia.

u.e.r.f.u.s. art. 57 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy.

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.

k.p.

Kodeks pracy

Przepisy dotyczące wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przez przyznanie renty od daty powstania niezdolności, a nie od daty złożenia wniosku. • Konieczność precyzyjnego ustalenia daty końcowej pobierania świadczenia rehabilitacyjnego lub wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy.

Godne uwagi sformułowania

obowiązkiem Sądu (...) jest precyzyjne ustalenie nie tylko daty początkowej powstania niezdolności do pracy, ale także ustalenie (...) dat wypłacania ubezpieczonemu świadczenia rehabilitacyjnego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy • w sytuacji istnienia ciągłej niezdolności do pracy, gdy po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonego o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, organ rentowy przyznaje wnioskodawcy prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, renta z tytułu niezdolności do pracy powinna być przyznana następnego dnia po zakończeniu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego lub wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy

Skład orzekający

Krzysztof Staryk

przewodniczący, sprawozdawca

Bohdan Bieniek

członek

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie daty początkowej renty z tytułu niezdolności do pracy w sytuacjach ciągłości świadczeń, interpretacja art. 129 ust. 1 ustawy emerytalno-rentowej w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ciągłości świadczeń i interpretacji przepisów dotyczących rent z tytułu niezdolności do pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu ubezpieczonych - kiedy faktycznie zaczyna się prawo do renty, zwłaszcza w kontekście orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które może mieć szerokie zastosowanie.

Kiedy ZUS musi przyznać rentę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową datę!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst