II UK 191/04

Sąd Najwyższy2005-02-22
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaubezpieczenia społecznekasacjaSąd Najwyższyustawa o FUSokresy składkoweokresy nieskładkoweustalenia faktycznekontrola prawa

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania, uznając ją za oczywiście bezzasadną i nie zawierającą istotnego zagadnienia prawnego.

Wnioskodawczyni złożyła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego prawa do emerytury, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że kasacja była oczywiście bezzasadna, nie zawierała istotnego zagadnienia prawnego, a wnioskodawczyni kwestionowała ustalenia faktyczne, zamiast wykazywać naruszenie prawa materialnego lub procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez wnioskodawczynię A. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego we W., który zmienił wyrok Sądu Okręgowego i przyznał jej prawo do emerytury od 1 marca 1999 r. na warunkach określonych w ustawie o FUS, w pozostałym zakresie apelację oddalając. Sąd Apelacyjny ustalił, że wnioskodawczyni przysługuje emerytura, uwzględniając różne okresy pracy, w tym pracę w gospodarstwie rolnym rodziców i pracę przymusową. Kasacja oparta była na zarzucie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wybiórczą ocenę dowodów. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania. W uzasadnieniu podkreślono, że Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji rozstrzygającym kwestie faktyczne, a kasacja jest środkiem kontroli stosowania prawa. Stwierdzono, że kasacja była oczywiście bezzasadna, ponieważ nie wykazywała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów, a jedynie kwestionowała ustalenia faktyczne sądu niższej instancji. Sąd Najwyższy przypomniał, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie może polegać na przedstawieniu własnej wersji stanu faktycznego, lecz wymaga wykazania naruszenia konkretnych przepisów i ich istotnego wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja taka jest oczywiście bezzasadna i nie zawiera istotnego zagadnienia prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest sądem trzeciej instancji rozstrzygającym kwestie faktyczne, a kasacja służy kontroli stosowania prawa. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania naruszenia konkretnych przepisów i ich istotnego wpływu na wynik sprawy, a nie jedynie przedstawienia odmiennej oceny dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 393 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, względnie nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie lub jeśli kasacja jest oczywiście bezzasadna.

k.p.c. art. 3937 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy orzeka o przyjęciu kasacji do rozpoznania lub o odmowie jej przyjęcia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie może polegać na przedstawieniu przez stronę niezadowoloną z rozstrzygnięcia własnej wersji stanu faktycznego i oceny dowodów, lecz wymaga wykazania naruszenia reguł swobodnej oceny dowodów i ich istotnego wpływu na wynik sprawy.

k.p.c. art. 393 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo albo gdy zachodzi nieważność postępowania.

ustawa o FUS art. 28

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki przyznania emerytury.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Nie występuje istotne zagadnienie prawne. Nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Kasacja nie jest środkiem kontroli trafności ustaleń faktycznych. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie został uzasadniony w sposób wymagany przez prawo.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wybiórczą ocenę zeznań świadków i wnioskodawczyni. Nienależyte rozważenie zaświadczenia Urzędu Gminy. Nieuwzględnienie, iż wnioskodawczyni jest osobą starszą i jej zeznania mogą być nieprecyzyjne. Konieczność ponownego przeanalizowania dowodów dla wykazania pracy przymusowej w gospodarstwie rolnym. Ponowna ocena zaświadczenia o braku zameldowania i braku dokumentacji o przejęciu gospodarstwa.

Godne uwagi sformułowania

kasacja nie jest środkiem kontroli trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, lecz środkiem kontroli stosowania prawa przez sądy. podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. nie usprawiedliwia zarzutu naruszenia art. 233 §1 k.p.c. przedstawienie przez stronę niezadowoloną z zaskarżonego rozstrzygnięcia własnej wersji stanu faktycznego i własnej oceny dowodów, odmiennych od ustaleń dokonanych lub zaakceptowanych przez Sąd drugiej instancji.

Skład orzekający

Maria Tyszel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia kasacji z powodu oczywistej bezzasadności i braku istotnego zagadnienia prawnego, zwłaszcza w kontekście zarzutów naruszenia art. 233 § 1 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy o prawo do emerytury.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie jest rutynowe z punktu widzenia Sądu Najwyższego, który odmawia przyjęcia kasacji z powodu jej oczywistej bezzasadności. Nie zawiera przełomowych interpretacji prawnych ani nietypowych faktów.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 191/04 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 22 lutego 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Maria Tyszel 
 
 
w sprawie z wniosku A. P. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi we W. 
o emeryturę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 lutego 2005 r., 
kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego we W. 
z dnia 2 października 2003 r., sygn. akt III AUa …/02, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
 
Uzasadnienie 
Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. wyrokiem z 
dnia 2 października 2003 r., AUa …/02, zmienił zaskarżony wyrok Sądu 
Okręgowego  -  Sądu  Pracy  i  Ubezpieczeń  Społecznych  we   W.   z   dnia 24 
stycznia 2002 r., VIII U …/99, oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń 
Społecznych Oddziału we W. z dnia 25 marca 1999 r. i od 1 marca 1999 r. przyznał 
wnioskodawczyni, A. P. prawo do emerytury na warunkach  określonych w art. 28 
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń 
Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) zwanej dalej ustawą o FUS, a  w 
pozostałym zakresie apelację  oddalił. W toku postępowania apelacyjnego Sąd 
Apelacyjny przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, a za podstawę 
faktyczną  swego rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:  

 
 
2 
Wnioskodawczyni A.Pi., urodzona  6 listopada 1921 r.  wniosła w dniu 17 
marca 1999 r.  wniosek o przyznanie jej prawa do emerytury. Organ rentowy uznał 
za udowodnione 8 lat i 1 miesiąc okresów składkowych i nie składkowych, na które 
składają się: okres zatrudnienia w wymiarze – 6 lat i 23  dni jako okres składkowy 
oraz okres nieskładkowy w wymiarze 3 lat z tytułu urodzenia dzieci. Po 
ograniczeniu tego okresu do 1/3 okresów składkowych organ rentowy doliczył jej     
2 lata i 7 dni. Na podstawie zeznań świadków Sąd Apelacyjny uwzględnił 
wnioskodawczyni okres pracy po ukończeniu 16 lat życia w gospodarstwie rolnym 
rodziców od 6 listopada do 31 grudnia 1939 r. w wymiarze 2 lat 1 miesiąca i 25 dni 
oraz od 1 października 1945 r. do 31 grudnia 1951 r. - 6 lat i 3 miesiące oraz okres 
wykonywania   pracy   przymusowej   na rzecz  hitlerowskich Niemiec, od                
1 stycznia do 31 grudnia 1940 r. w majątku ziemskim w podwójnym wymiarze, czyli 
2 lata. Łącznie, na uprawnienia emerytalne Sąd uwzględnił wnioskodawczyni 18 lat, 
5 miesięcy i 25 dni okresów składkowych z nieskładkowymi. W tej sytuacji 
wnioskodawczyni przysługuje emerytura przewidziana w art. 28 ustawy z dnia      
17 grudnia 1998 r. o  FUS, gdyż osiągnęła wiek emerytalny wynoszący co najmniej 
60 lat dla kobiet i posiada okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 
15 lat dla kobiet.  
Wniesiona w sprawie w imieniu wnioskodawczyni kasacja od wyroku Sądu 
Apelacyjnego  w części  oddalającej jej apelację, oparta była na zarzucie 
naruszenia przepisów postępowania:. „art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wybiórcze 
dokonanie oceny zeznań świadków i wnioskodawczyni, nienależyte rozważenie 
zaświadczenia Urzędu Gminy w L. z dnia 10 marca 1999 r. oraz nieuwzględnienie, 
iż wnioskodawczyni jest osobą starszą i jej zeznania mogą być nieprecyzyjne”.  
Przedstawiając okoliczności mające uzasadniać rozpoznanie kasacji 
skarżący wskazał, że: „zachodzi konieczność ponownego przeanalizowania 
dowodów  tj  zeznań  świadków  i  wnioskodawczyni  dla  wykazania,  że  w  okresie 
od 1 stycznia 1941 r. do 30 września 1945 r. wnioskodawczyni w gospodarstwie 
rolnym swych rodziców wykonywała pracę przymusową wobec przejęcia tego 
gospodarstwa przez Niemców a także ponownej oceny zaświadczenia o braku 
zameldowania i braku dokumentacji o przejęciu gospodarstwa”.  

 
 
3 
Poddając kasację stosownie do art. 3937  k.p.c. w związku z art. 393 k.p.c., 
wstępnej ocenie Sąd Najwyższy wziął pod uwagę co następuje:  
Zgodnie z art.  393 §1  k.p.c. Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia 
kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, 
względnie nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne 
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie lub jeśli kasacja jest 
oczywiście bezzasadna. Przepisu tego nie stosuje się - w myśl jego § 2 - jeżeli 
zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo albo gdy zachodzi nieważność 
postępowania. Wniesiona w sprawie kasacja jest oczywiście bezzasadna a 
przedstawione zagadnienie nie jest zagadnieniem prawnym, wymagającym 
rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego.  
Sąd Najwyższy przypomina po raz kolejny to, co od początku orzekania 
kasacyjnego konsekwentnie wyjaśnia, że nie jest sądem powszechnym, zwykłej 
trzeciej instancji, a kasacja nie jest środkiem kontroli trafności ustaleń faktycznych 
stanowiących podstawę 
zaskarżanego orzeczenia, lecz środkiem kontroli 
stosowania prawa przez sądy. Już w orzeczeniu z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/98, 
Sąd Najwyższy jednoznacznie określił, że  „podstawowym celem postępowania 
kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości 
wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji." (OSNC 
2000, nr 7-8, poz.147). Przewaga elementu interesu publicznoprawnego, 
określającego charakter kasacji, uległa wzmocnieniu w następstwie zmian 
wprowadzonych ustawą z dnia 24 maja 2000r. o zmianie ustawy - kodeks 
postępowania cywilnego...(Dz.U. Nr 48, poz.554). Wnoszący kasację nie wykazał, 
jakiemu interesowi publicznemu miałoby służyć rozpoznanie przez Sąd Najwyższy 
niniejszej sprawy, ograniczając się do kwestionowania ustaleń stanowiących 
podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku bez wykazania, że dokonano ich z 
naruszeniem konkretnie wskazanych przepisów i to takim naruszeniem, które 
mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a to przesądza o oczywistej 
bezzasadności kasacji. Jedyny podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 233 §1 nie 
został uzasadniony. Sąd Najwyższy wielokrotnie już wyjaśniał w swym jednolitym, 
publikowanym orzecznictwie, że nie usprawiedliwia zarzutu naruszenia art. 233 §1 
k.p.c. przedstawienie przez stronę niezadowoloną z zaskarżonego rozstrzygnięcia 

 
 
4 
własnej wersji stanu faktycznego i własnej oceny dowodów, odmiennych od ustaleń 
dokonanych lub zaakceptowanych przez Sąd drugiej instancji (por. postanowienie 
Sądu Najwyższego z 6 grudnia 1996 r., II UKN 22196, OSNAP 1997, nr 13, poz. 
240). Uzasadnienie kasacji zostało ograniczone wyłącznie do krytyki stanowiska 
Sądu bez wykazania, jakie reguły swobodnej oceny dowodów naruszył tenże Sąd i, 
na czym polega ich istotny wpływ na wynik sprawy. Sam fakt nieuwzględnienia 
wersji wydarzeń wskazywanych przez wnioskodawczynię w żaden sposób nie 
usprawiedliwia przytoczonej podstawy kasacyjnej i jej zarzutu. Sąd Najwyższy, jako 
kasacyjny, nie jest sądem faktów lecz sądem prawa. Już w wyroku z dnia 18 
grudnia 1997r., II UKN 77/96, (OSNAP 1997, nr 21, poz. 427) wskazywał, że w 
postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne jest badanie  zasadności ustaleń 
faktycznych sądu, kontroli podlega wyłącznie ich poprawność. W ramach 
przytoczonej podstawy kasacyjnej z art. 3931 pkt 2 k.p.c., skonkretyzowanej 
zarzutami i ich uzasadnieniem, Sąd Najwyższy kontroluje, czy przy dokonywaniu 
ustaleń doszło z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania oraz, czy to 
naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja, która nie 
przedstawia argumentacji prawnej lecz została ograniczona do zakwestionowania 
ustaleń stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku bez wykazania, że zostały 
poczynione z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na 
wynik sprawy  jest   kasacją   oczywiście   bezzasadną w rozumieniu art. 393 § 1 
pkt 3 k.p.c. Nie jest też okolicznością uzasadniającą jej rozpoznanie - domaganie 
się  „ponownej oceny" dowodów a więc rozpoznania wykraczającego poza zakres 
orzekania   kasacyjnego  
Mając powyższe n a uwadze, stosownie do art. 393 §1 i art. 3937 §1 k.p.c., 
Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.