II UK 191/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania, uznając ją za oczywiście bezzasadną i nie zawierającą istotnego zagadnienia prawnego.
Wnioskodawczyni złożyła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego prawa do emerytury, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że kasacja była oczywiście bezzasadna, nie zawierała istotnego zagadnienia prawnego, a wnioskodawczyni kwestionowała ustalenia faktyczne, zamiast wykazywać naruszenie prawa materialnego lub procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez wnioskodawczynię A. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego we W., który zmienił wyrok Sądu Okręgowego i przyznał jej prawo do emerytury od 1 marca 1999 r. na warunkach określonych w ustawie o FUS, w pozostałym zakresie apelację oddalając. Sąd Apelacyjny ustalił, że wnioskodawczyni przysługuje emerytura, uwzględniając różne okresy pracy, w tym pracę w gospodarstwie rolnym rodziców i pracę przymusową. Kasacja oparta była na zarzucie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wybiórczą ocenę dowodów. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania. W uzasadnieniu podkreślono, że Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji rozstrzygającym kwestie faktyczne, a kasacja jest środkiem kontroli stosowania prawa. Stwierdzono, że kasacja była oczywiście bezzasadna, ponieważ nie wykazywała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów, a jedynie kwestionowała ustalenia faktyczne sądu niższej instancji. Sąd Najwyższy przypomniał, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie może polegać na przedstawieniu własnej wersji stanu faktycznego, lecz wymaga wykazania naruszenia konkretnych przepisów i ich istotnego wpływu na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja taka jest oczywiście bezzasadna i nie zawiera istotnego zagadnienia prawnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest sądem trzeciej instancji rozstrzygającym kwestie faktyczne, a kasacja służy kontroli stosowania prawa. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania naruszenia konkretnych przepisów i ich istotnego wpływu na wynik sprawy, a nie jedynie przedstawienia odmiennej oceny dowodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 393 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, względnie nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie lub jeśli kasacja jest oczywiście bezzasadna.
k.p.c. art. 3937 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy orzeka o przyjęciu kasacji do rozpoznania lub o odmowie jej przyjęcia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie może polegać na przedstawieniu przez stronę niezadowoloną z rozstrzygnięcia własnej wersji stanu faktycznego i oceny dowodów, lecz wymaga wykazania naruszenia reguł swobodnej oceny dowodów i ich istotnego wpływu na wynik sprawy.
k.p.c. art. 393 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo albo gdy zachodzi nieważność postępowania.
ustawa o FUS art. 28
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki przyznania emerytury.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Nie występuje istotne zagadnienie prawne. Nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Kasacja nie jest środkiem kontroli trafności ustaleń faktycznych. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie został uzasadniony w sposób wymagany przez prawo.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wybiórczą ocenę zeznań świadków i wnioskodawczyni. Nienależyte rozważenie zaświadczenia Urzędu Gminy. Nieuwzględnienie, iż wnioskodawczyni jest osobą starszą i jej zeznania mogą być nieprecyzyjne. Konieczność ponownego przeanalizowania dowodów dla wykazania pracy przymusowej w gospodarstwie rolnym. Ponowna ocena zaświadczenia o braku zameldowania i braku dokumentacji o przejęciu gospodarstwa.
Godne uwagi sformułowania
kasacja nie jest środkiem kontroli trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, lecz środkiem kontroli stosowania prawa przez sądy. podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. nie usprawiedliwia zarzutu naruszenia art. 233 §1 k.p.c. przedstawienie przez stronę niezadowoloną z zaskarżonego rozstrzygnięcia własnej wersji stanu faktycznego i własnej oceny dowodów, odmiennych od ustaleń dokonanych lub zaakceptowanych przez Sąd drugiej instancji.
Skład orzekający
Maria Tyszel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia kasacji z powodu oczywistej bezzasadności i braku istotnego zagadnienia prawnego, zwłaszcza w kontekście zarzutów naruszenia art. 233 § 1 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy o prawo do emerytury.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie jest rutynowe z punktu widzenia Sądu Najwyższego, który odmawia przyjęcia kasacji z powodu jej oczywistej bezzasadności. Nie zawiera przełomowych interpretacji prawnych ani nietypowych faktów.
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II UK 191/04 POSTANOWIENIE Dnia 22 lutego 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Maria Tyszel w sprawie z wniosku A. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi we W. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 lutego 2005 r., kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego we W. z dnia 2 października 2003 r., sygn. akt III AUa …/02, odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. wyrokiem z dnia 2 października 2003 r., AUa …/02, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. z dnia 24 stycznia 2002 r., VIII U …/99, oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we W. z dnia 25 marca 1999 r. i od 1 marca 1999 r. przyznał wnioskodawczyni, A. P. prawo do emerytury na warunkach określonych w art. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) zwanej dalej ustawą o FUS, a w pozostałym zakresie apelację oddalił. W toku postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, a za podstawę faktyczną swego rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: 2 Wnioskodawczyni A.Pi., urodzona 6 listopada 1921 r. wniosła w dniu 17 marca 1999 r. wniosek o przyznanie jej prawa do emerytury. Organ rentowy uznał za udowodnione 8 lat i 1 miesiąc okresów składkowych i nie składkowych, na które składają się: okres zatrudnienia w wymiarze – 6 lat i 23 dni jako okres składkowy oraz okres nieskładkowy w wymiarze 3 lat z tytułu urodzenia dzieci. Po ograniczeniu tego okresu do 1/3 okresów składkowych organ rentowy doliczył jej 2 lata i 7 dni. Na podstawie zeznań świadków Sąd Apelacyjny uwzględnił wnioskodawczyni okres pracy po ukończeniu 16 lat życia w gospodarstwie rolnym rodziców od 6 listopada do 31 grudnia 1939 r. w wymiarze 2 lat 1 miesiąca i 25 dni oraz od 1 października 1945 r. do 31 grudnia 1951 r. - 6 lat i 3 miesiące oraz okres wykonywania pracy przymusowej na rzecz hitlerowskich Niemiec, od 1 stycznia do 31 grudnia 1940 r. w majątku ziemskim w podwójnym wymiarze, czyli 2 lata. Łącznie, na uprawnienia emerytalne Sąd uwzględnił wnioskodawczyni 18 lat, 5 miesięcy i 25 dni okresów składkowych z nieskładkowymi. W tej sytuacji wnioskodawczyni przysługuje emerytura przewidziana w art. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o FUS, gdyż osiągnęła wiek emerytalny wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet i posiada okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 15 lat dla kobiet. Wniesiona w sprawie w imieniu wnioskodawczyni kasacja od wyroku Sądu Apelacyjnego w części oddalającej jej apelację, oparta była na zarzucie naruszenia przepisów postępowania:. „art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wybiórcze dokonanie oceny zeznań świadków i wnioskodawczyni, nienależyte rozważenie zaświadczenia Urzędu Gminy w L. z dnia 10 marca 1999 r. oraz nieuwzględnienie, iż wnioskodawczyni jest osobą starszą i jej zeznania mogą być nieprecyzyjne”. Przedstawiając okoliczności mające uzasadniać rozpoznanie kasacji skarżący wskazał, że: „zachodzi konieczność ponownego przeanalizowania dowodów tj zeznań świadków i wnioskodawczyni dla wykazania, że w okresie od 1 stycznia 1941 r. do 30 września 1945 r. wnioskodawczyni w gospodarstwie rolnym swych rodziców wykonywała pracę przymusową wobec przejęcia tego gospodarstwa przez Niemców a także ponownej oceny zaświadczenia o braku zameldowania i braku dokumentacji o przejęciu gospodarstwa”. 3 Poddając kasację stosownie do art. 3937 k.p.c. w związku z art. 393 k.p.c., wstępnej ocenie Sąd Najwyższy wziął pod uwagę co następuje: Zgodnie z art. 393 §1 k.p.c. Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, względnie nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie lub jeśli kasacja jest oczywiście bezzasadna. Przepisu tego nie stosuje się - w myśl jego § 2 - jeżeli zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo albo gdy zachodzi nieważność postępowania. Wniesiona w sprawie kasacja jest oczywiście bezzasadna a przedstawione zagadnienie nie jest zagadnieniem prawnym, wymagającym rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy przypomina po raz kolejny to, co od początku orzekania kasacyjnego konsekwentnie wyjaśnia, że nie jest sądem powszechnym, zwykłej trzeciej instancji, a kasacja nie jest środkiem kontroli trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżanego orzeczenia, lecz środkiem kontroli stosowania prawa przez sądy. Już w orzeczeniu z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/98, Sąd Najwyższy jednoznacznie określił, że „podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji." (OSNC 2000, nr 7-8, poz.147). Przewaga elementu interesu publicznoprawnego, określającego charakter kasacji, uległa wzmocnieniu w następstwie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 24 maja 2000r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego...(Dz.U. Nr 48, poz.554). Wnoszący kasację nie wykazał, jakiemu interesowi publicznemu miałoby służyć rozpoznanie przez Sąd Najwyższy niniejszej sprawy, ograniczając się do kwestionowania ustaleń stanowiących podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku bez wykazania, że dokonano ich z naruszeniem konkretnie wskazanych przepisów i to takim naruszeniem, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a to przesądza o oczywistej bezzasadności kasacji. Jedyny podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 233 §1 nie został uzasadniony. Sąd Najwyższy wielokrotnie już wyjaśniał w swym jednolitym, publikowanym orzecznictwie, że nie usprawiedliwia zarzutu naruszenia art. 233 §1 k.p.c. przedstawienie przez stronę niezadowoloną z zaskarżonego rozstrzygnięcia 4 własnej wersji stanu faktycznego i własnej oceny dowodów, odmiennych od ustaleń dokonanych lub zaakceptowanych przez Sąd drugiej instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 grudnia 1996 r., II UKN 22196, OSNAP 1997, nr 13, poz. 240). Uzasadnienie kasacji zostało ograniczone wyłącznie do krytyki stanowiska Sądu bez wykazania, jakie reguły swobodnej oceny dowodów naruszył tenże Sąd i, na czym polega ich istotny wpływ na wynik sprawy. Sam fakt nieuwzględnienia wersji wydarzeń wskazywanych przez wnioskodawczynię w żaden sposób nie usprawiedliwia przytoczonej podstawy kasacyjnej i jej zarzutu. Sąd Najwyższy, jako kasacyjny, nie jest sądem faktów lecz sądem prawa. Już w wyroku z dnia 18 grudnia 1997r., II UKN 77/96, (OSNAP 1997, nr 21, poz. 427) wskazywał, że w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne jest badanie zasadności ustaleń faktycznych sądu, kontroli podlega wyłącznie ich poprawność. W ramach przytoczonej podstawy kasacyjnej z art. 3931 pkt 2 k.p.c., skonkretyzowanej zarzutami i ich uzasadnieniem, Sąd Najwyższy kontroluje, czy przy dokonywaniu ustaleń doszło z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania oraz, czy to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja, która nie przedstawia argumentacji prawnej lecz została ograniczona do zakwestionowania ustaleń stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku bez wykazania, że zostały poczynione z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy jest kasacją oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 393 § 1 pkt 3 k.p.c. Nie jest też okolicznością uzasadniającą jej rozpoznanie - domaganie się „ponownej oceny" dowodów a więc rozpoznania wykraczającego poza zakres orzekania kasacyjnego Mając powyższe n a uwadze, stosownie do art. 393 §1 i art. 3937 §1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.