II UK 186/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy przyznanej Krystynie D. na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ubezpieczona, spełniając wymóg 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz będąc całkowicie niezdolną do pracy, uzyskała prawo do renty. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu przyznał jej prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 listopada 2003 r. do 31 stycznia 2005 r., a następnie rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 lutego 2005 r. do 30 czerwca 2005 r. Sąd Apelacyjny powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego I UZP 5/05, interpretując art. 57 ust. 2 jako przepis wyłączający wymóg posiadania 5-letniego okresu składkowego w ostatnim dziesięcioleciu. Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów i przyznanie renty okresowej po okresie renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Sąd Najwyższy, analizując przepisy art. 57 ust. 1 i 2 oraz art. 101 i 107 ustawy emerytalnej, stwierdził, że prawo do renty przyznanej na podstawie art. 57 ust. 2 wymaga istnienia całkowitej niezdolności do pracy. Ustanie tego warunku, nawet jeśli nastąpiła poprawa stanu zdrowia do częściowej niezdolności, powoduje ustanie prawa do świadczenia, a nie tylko zmianę jego wysokości. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 lutego 2005 r. do 30 czerwca 2005 r. i oddalił apelację wnioskodawczyni w tym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w przypadku poprawy stanu zdrowia ubezpieczonego, który uzyskał prawo do świadczenia na podstawie szczególnych przepisów (art. 57 ust. 2 ustawy emerytalnej).
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej ubezpieczonych spełniających warunki z art. 57 ust. 2 ustawy emerytalnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, przyznanej na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy emerytalnej, ustaje w przypadku poprawy stanu zdrowia i uznania ubezpieczonego za częściowo niezdolnego do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do renty przyznanej na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy emerytalnej ustaje, gdy ubezpieczony przestaje być całkowicie niezdolny do pracy.
Uzasadnienie
Prawo do renty na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy emerytalnej jest uzależnione od spełnienia dwóch warunków: posiadania wymaganego stażu pracy oraz istnienia całkowitej niezdolności do pracy. Ustanie całkowitej niezdolności do pracy oznacza odpadnięcie jednego z warunków nabycia prawa do świadczenia, co skutkuje ustaniem tego prawa zgodnie z art. 101 pkt 1 ustawy.
Czy zmiana stopnia niezdolności do pracy z całkowitej na częściową, w przypadku renty przyznanej na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy emerytalnej, powoduje jedynie zmianę wysokości świadczenia, czy ustanie prawa do renty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powoduje ustanie prawa do renty, a nie tylko zmianę jej wysokości.
Uzasadnienie
Artykuł 107 ustawy emerytalnej, który mówi o zmianie wysokości świadczenia w przypadku zmiany stopnia niezdolności do pracy, powinien być rozpatrywany w kontekście przesłanek warunkujących nabycie prawa do renty, określonych w art. 57 ust. 2. Jeśli prawo do renty powstało na podstawie szczególnych wymogów (całkowita niezdolność do pracy), a warunek ten przestaje być spełniany, prawo do świadczenia ustaje.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Krystyna D. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.e.r. art. 57 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wyodrębnia ubezpieczonych, którzy nie spełniają warunku 5-letniego okresu zatrudnienia w ostatnim dziesięcioleciu ani warunku powstania niezdolności do pracy w określonych okresach, ale legitymują się co najmniej 20-letnim okresem zatrudnienia (kobiety) lub 25-letnim (mężczyźni) oraz są całkowicie niezdolni do pracy. Wymaga istnienia całkowitej niezdolności do pracy.
u.e.r. art. 101 § pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń ustaje, gdy ustanie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania tego prawa.
u.e.r. art. 107
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie. Sąd interpretuje, że w przypadku renty z art. 57 ust. 2, zmiana stopnia niezdolności z całkowitej na częściową powoduje ustanie prawa, a nie tylko zmianę wysokości.
Pomocnicze
u.e.r. art. 57 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do renty, ustanawiając wymóg ich łącznego spełnienia: niezdolność do pracy, wymagany okres składkowy i nieskładkowy, powstanie niezdolności do pracy w określonych okresach.
u.e.r. art. 58 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego.
u.e.r. art. 58 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunek posiadania 5-letniego okresu zatrudnienia w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.
k.p.c. art. 39816
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustanie całkowitej niezdolności do pracy, będącej warunkiem nabycia prawa do renty na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy emerytalnej, skutkuje ustaniem tego prawa. • Artykuł 107 ustawy emerytalnej, dotyczący zmiany wysokości świadczenia w przypadku zmiany stopnia niezdolności do pracy, nie może być stosowany w oderwaniu od przesłanek warunkujących nabycie prawa do renty, zwłaszcza gdy prawo to zostało nabyte na podstawie szczególnych przepisów (art. 57 ust. 2).
Odrzucone argumenty
Zmiana stopnia niezdolności do pracy z całkowitej na częściową powoduje jedynie zmianę wysokości renty, a nie ustanie prawa do świadczenia, ponieważ warunki z art. 57 ust. 1 ustawy emerytalnej (poza stopniem niezdolności) nadal są spełnione. • Interpretacja art. 57 ust. 2 ustawy emerytalnej dokonana przez Sąd Apelacyjny, zgodnie z którą renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy stanowi kontynuację renty z tytułu całkowitej niezdolności, jest prawidłowa.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przyznanej w warunkach określonych w art. 57 ust. 2 ustawy [...] ustaje, gdy ubezpieczony przestał być całkowicie niezdolny do pracy. • Oznacza to, że w przypadku tych ubezpieczonych do nabycia prawa do renty nie jest wystarczające spełnienie wymogu niezdolności do pracy w ogóle, lecz wymagane jest spełnienie przesłanki kwalifikowanej, a mianowicie istnienie całkowitej niezdolności do pracy. • Jeżeli więc prawo do renty powstało przy spełnieniu szczególnych wymogów określonych w art. 57 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach, w tym wymogu istnienia całkowitej niezdolności do pracy, to ustanie tego warunku wskutek zmiany stopnia niezdolności do pracy z całkowitej na częściową powoduje ustanie prawa do świadczenia rentowego.
Skład orzekający
Zbigniew Hajn
przewodniczący
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
sprawozdawca
Jerzy Kwaśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w przypadku poprawy stanu zdrowia ubezpieczonego, który uzyskał prawo do świadczenia na podstawie szczególnych przepisów (art. 57 ust. 2 ustawy emerytalnej)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej ubezpieczonych spełniających warunki z art. 57 ust. 2 ustawy emerytalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu ubezpieczeń społecznych, które ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu osób pobierających renty. Wyjaśnia, kiedy poprawa stanu zdrowia może skutkować utratą prawa do świadczenia.
“Czy poprawa zdrowia oznacza utratę renty? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.