II UK 127/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa wnioskodawcy R. K. do wcześniejszej emerytury, przyznawanej pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach. Wnioskodawca twierdził, że pracował jako spawacz w Państwowym Ośrodku Maszynowym (POM) od 1974 do 1991 roku, co powinno być zaliczone do stażu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy przychylił się do tego stanowiska, opierając się na zeznaniach świadków i częściowej dokumentacji. Sąd Apelacyjny zmienił jednak wyrok, stwierdzając, że dokumentacja pracownicza (świadectwo pracy, angaże) wskazuje na wykonywanie przez wnioskodawcę różnych stanowisk, w tym ślusarza, montera i mechanika, a formalne stanowisko spawacza powierzono mu dopiero w 1990 roku. Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawca nie pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako spawacz, co jest wymogiem do zaliczenia okresu pracy w szczególnych warunkach. W celu weryfikacji charakteru pracy, Sąd Apelacyjny dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu BHP. Biegły potwierdził, że wnioskodawca wykonywał różne prace, a prace ślusarskie i mechaniczne nie są pracami w szczególnych warunkach, a spawanie nie było wykonywane stale i w pełnym wymiarze. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną wnioskodawcy, uznając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył przepisów prawa. Podkreślono, że praca w szczególnych warunkach musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze, a wykonywanie dodatkowych prac, które nie są pracami w szczególnych warunkach, wyklucza spełnienie tego wymogu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że praca w szczególnych warunkach wymaga stałego wykonywania czynności w pełnym wymiarze czasu pracy, a wykonywanie dodatkowych prac wyklucza zaliczenie okresu zatrudnienia do tego stażu.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika wykonującego prace spawalnicze wraz z innymi czynnościami, ale stanowi ważną wykładnię ogólnych zasad dotyczących pracy w szczególnych warunkach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca wykonywana na stanowisku spawacza, obejmująca również czynności ślusarskie, mechaniczne i naprawcze, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, uprawniającą do wcześniejszej emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli oprócz czynności spawalniczych wykonywane są inne prace, które nie są pracami w szczególnych warunkach, a praca spawalnicza nie jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że praca w szczególnych warunkach wymaga stałego wykonywania czynności wymienionych w przepisach, w pełnym wymiarze czasu pracy. Wykonywanie dodatkowych prac, takich jak ślusarskie czy mechaniczne, które nie są pracami w szczególnych warunkach, wyklucza możliwość zaliczenia całego okresu zatrudnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach.
Czy dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu BHP jest dopuszczalne i zasadne w sprawie o prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach?
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacjach, gdy charakter pracy jest specyficzny i mogą być potrzebne wiadomości specjalne do ustalenia istoty wykonywanej pracy, mimo że co do zasady ustalenie charakteru pracy nie wymaga wiadomości specjalnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć co do zasady ustalenie pracy w szczególnych warunkach nie wymaga wiadomości specjalnych, to w konkretnych przypadkach, gdy charakter pracy jest specyficzny, opinia biegłego może być przydatna do ustalenia istoty wykonywanej pracy. Sąd Apelacyjny prawidłowo oparł się na opinii biegłego, która pomogła ustalić charakter pracy wnioskodawcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | pozwany |
| Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny w (...) | organ_państwowy | inna |
Przepisy (11)
Główne
ustawa emerytalna art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury w wieku obniżonym dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach.
ustawa emerytalna art. 32 § 1, 2, 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definiuje pracę w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze oraz zasady przyznawania emerytury z tego tytułu.
rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 r. art. § 4 § 1 pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Wskazuje na prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowowodorowym jako prace w szczególnych warunkach.
rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 r. art. § 2 § pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określa, że okresy pracy uzasadniające prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu to okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada, zgodnie z którą sąd odwoławczy orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje dopuszczalność i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.
k.p.c. art. 258
Kodeks postępowania cywilnego
Określa obowiązki strony powołującej się na dowód z zeznań świadków.
k.p.c. art. 398³ § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
k.p.c. art. 398¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji przy ocenie zarzutów naruszenia prawa materialnego.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie Sądu Najwyższego w przedmiocie skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca w szczególnych warunkach musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. • Wykonywanie dodatkowych prac, które nie są pracami w szczególnych warunkach, wyklucza zaliczenie okresu zatrudnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach. • Dokumentacja pracownicza jest wiarygodnym dowodem na potwierdzenie zatrudnienia na określonych stanowiskach. • Opinia biegłego z zakresu BHP może być pomocna w ustaleniu charakteru pracy, jeśli jest specyficzny.
Odrzucone argumenty
Praca wnioskodawcy jako spawacza powinna być zaliczona do pracy w szczególnych warunkach, mimo wykonywania dodatkowych czynności. • Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu BHP było zbędne i naruszało przepisy postępowania. • Sąd Apelacyjny zminimalizował znaczenie zeznań świadków.
Godne uwagi sformułowania
praca w szczególnych warunkach to w istocie określona sytuacja faktyczna, natomiast o kwalifikacji prawnej decyduje sąd, a nie biegły • nie oznacza to jednak, że reguła ta musi dotyczyć każdej sprawy, bowiem w niektórych sprawach dowód taki jest przydatny • nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy spawacza, wymienionej w dziale XIV, poz. 12 wykazu A • nie jest dopuszczalne uwzględnianie do okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika
Skład orzekający
Jolanta Frańczak
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Myszka
członek
Krzysztof Rączka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że praca w szczególnych warunkach wymaga stałego wykonywania czynności w pełnym wymiarze czasu pracy, a wykonywanie dodatkowych prac wyklucza zaliczenie okresu zatrudnienia do tego stażu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika wykonującego prace spawalnicze wraz z innymi czynnościami, ale stanowi ważną wykładnię ogólnych zasad dotyczących pracy w szczególnych warunkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawa do wcześniejszej emerytury i interpretacji pojęcia 'pracy w szczególnych warunkach', co jest istotne dla wielu osób i prawników zajmujących się prawem pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Czy praca spawacza to zawsze praca w szczególnych warunkach? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.