II UK 118/17

Sąd Najwyższy2018-01-23
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaubezpieczenia społeczneSąd Najwyższyskarga kasacyjnapraca w szczególnych warunkachspółdzielnia produkcyjnaokresy pracyorzecznictwo

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne dotyczące wliczania okresu pracy w spółdzielni produkcyjnej do pracy w szczególnych warunkach zostało już rozstrzygnięte.

Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o emeryturę, kwestionując sposób zaliczenia okresu pracy w rolniczej spółdzielni produkcyjnej do pracy w szczególnych warunkach. Zarzucił naruszenie przepisów dotyczących emerytur i rent oraz procedury cywilnej. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, stwierdził, że zagadnienie prawne podniesione przez skarżącego było już przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego, a zatem nie zachodziły przesłanki do przyjęcia skargi do rozpoznania.

Wnioskodawca J. K. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie dotyczącej prawa do emerytury, kwestionując zaliczenie okresu pracy w rolniczej spółdzielni produkcyjnej do okresu pracy w szczególnych warunkach. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o emeryturach i rentach oraz rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego, argumentując, że okresy pracy w szczególnych warunkach dotyczą wszystkich pracowników, niezależnie od uzyskania członkostwa w spółdzielni po zawarciu umowy o pracę. Podniósł również zarzuty proceduralne dotyczące nieprzeprowadzenia dowodów z zeznań świadków. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę na posiedzeniu niejawnym, przypomniał o konstytucyjnej roli Sądu Najwyższego i przesłankach dopuszczalności skargi kasacyjnej, określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Stwierdził, że problem prawny przedstawiony przez skarżącego, dotyczący rozwiązania pracowniczego stosunku pracy w związku z nabyciem członkostwa w spółdzielni, był już wielokrotnie rozstrzygany przez Sąd Najwyższy w orzecznictwie, które konsekwentnie uznawało, że dochodzi do rozwiązania umowy o pracę i nawiązania spółdzielczej umowy o pracę. Wobec braku istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstąpił od obciążania wnioskodawcy kosztami postępowania kasacyjnego, stosując art. 102 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, okres pracy na rzecz rolniczej spółdzielni produkcyjnej po nabyciu statusu jej członka nie jest wliczany do okresu pracy w szczególnych warunkach, gdyż dochodzi do rozwiązania pracowniczego stosunku pracy i nawiązania spółdzielczej umowy o pracę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wielokrotnie orzekał, że przyjęcie pracownika spółdzielni pracy w poczet jej członków powoduje rozwiązanie pracowniczego i nawiązanie spółdzielczego stosunku pracy, co wyklucza możliwość zaliczenia tego okresu do pracy w szczególnych warunkach na podstawie przepisów dotyczących umów o pracę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjaprzeciwnik wnioskodawcy

Przepisy (10)

Główne

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 1 § 1 pkt 1

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^9

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 184 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 32 § 1 i 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze art. § 2 i 4

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze art. wykaz A - załącznik § poz. 3, dział VIII

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 232 § zdanie drugie

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione zagadnienie prawne zostało już rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy, co wyklucza potrzebę jego ponownego rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej w związku z art. 32 ust. 1 i 2 tej ustawy oraz § 2 i 4 rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu okresu pracy w rolniczej spółdzielni produkcyjnej jako pracy w szczególnych warunkach. Naruszenie art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 232 zdanie drugie k.p.c., przez nieprzeprowadzenie dowodów z zeznań zawnioskowanych świadków.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie jest więc (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Skład orzekający

Romualda Spyt

ssn

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, gdy kwestia była już rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z pracą w spółdzielniach produkcyjnych i zaliczaniem okresów pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury kasacyjnej i utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w kwestii pracy w spółdzielniach. Nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 118/17
POSTANOWIENIE
Dnia 23 stycznia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Romualda Spyt
w sprawie z wniosku J. K.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z.
‎
o emeryturę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 stycznia 2018 r.,
‎
skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt III AUa […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstępuje od obciążania wnioskodawcy kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wnioskodawca J. K. wniósł skargę od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 29 września 2016 r. Zarzucił naruszenie art. 184 ust. 1 pkt 1
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1383 ze zm.; dalej ustawa emerytalna)
w związku z art. 32 ust. 1 i 2 tej ustawy w związku z § 2 i 4
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.)
w związku z poz. 3, działu VIII, wykazu A - załącznika do tego rozporządzenia, przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, przez przyjęcie, że „w sytuacji gdy odwołujący nabył status członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej okres świadczonej wówczas stale i w pełnym wymiarze czasu w oparciu o umowę o pracę na jej rzecz nie powinien być wliczany pracy do okresu pracy w szczególnych warunkach podczas gdy z prawidłowej wykładni w/w przepisów wynika, że okresy pracy w szczególnych warunkach dotyczą wszystkich pracowników, niezależnie od tego czy po zawarciu umowy o pracę uzyskali członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej”. Skarżący zarzucił także naruszenia art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 232 zdanie drugie k.p.c., przez nieprzeprowadzenie dowodów z zeznań zawnioskowanych świadków.
Skarżący wskazał, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne: „Czy umowa o pracę z rolniczą spółdzielnia produkcyjną zawarta przed uzyskaniem statusu jej członka w jakikolwiek sposób wygasa bądź ulega rozwiązaniu po uzyskaniu członkostwa, czy może nadal trwa, dopóki nie zostanie rozwiązana w oparciu o któreś ze zdarzeń z art. 30 k.p.”.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wstępnie trzeba przypomnieć, że ograniczenia dopuszczalności wnoszenia skargi kasacyjnej wynikają z konstytucyjnej roli Sądu Najwyższego w systemie organów wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1254 ze zm.), rolą tego Sądu w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości pozostaje zapewnienie w ramach nadzoru zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych przez rozpoznawanie kasacji oraz innych środków odwoławczych, podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne i rozstrzyganie innych spraw określonych w ustawach. Skarga kasacyjna nie jest więc (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, gdy się weźmie nadto pod uwagę, że Konstytucja w art. 177 ust. 1 gwarantuje jedynie dwuinstancyjne postępowanie. Ewentualna możliwość dalszego postępowania, w tym postępowania przed Sądem Najwyższym, stanowi uprawnienie dodatkowe, które może zostać obwarowane szczególnymi przesłankami, w tym określonymi w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
Stosownie do art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie może przyczynić się do rozwoju prawa. W konsekwencji nie można uznać, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.), jeśli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii przedstawianej w skardze i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP - wkładka 2003 nr 13, poz. 5; z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467; z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468; z dnia 19 stycznia 2012 r., I UK 328/11, LEX nr 1215423; z dnia 19 marca 2012 r., II PK 294/11, LEX nr 1214578).
Problem prawny przedstawiany przez skarżącego został już rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy.
W wyroku z dnia 5 maja 1999 r.,
I PKN 677/98
(OSNAPiUS 2000 nr 14, poz. 537), uznano, że przyjęcie pracownika spółdzielni pracy w poczet jej członków powoduje rozwiązanie pracowniczego i nawiązanie spółdzielczego stosunku pracy. Także w wyroku z dnia 7 grudnia 1999 r.,
I PKN 385/99
(OSNAPiUS 2001 nr 8, poz. 268), wyrażono pogląd, że dochodzi w tej sytuacji do rozwiązania pracowniczego stosunku pracy na mocy porozumienia stron i nawiązania spółdzielczej umowy o pracę. Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2009 r.,
I PK 106/09
,
LEX nr 564759;
z dnia 8 grudnia 2009 r.,
I UK 186/09
,
OSNP 2011 nr 13-14, poz. 189).
Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 398
9
k.p.c., należało postanowić jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na mocy art. 102 k.p.c.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI