II UK 117/05

Sygn. akt II UK 117/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 19 stycznia 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Maria Tyszel 
 
 
w sprawie z wniosku W.L. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. 
o rentę z tytułu niezdolności do pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 stycznia 2006 r., 
kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w W. 
z dnia 2 lutego 2005 r., sygn. akt III AUa …/03, 
 
odrzuca kasację. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. wyrokiem z dnia 
1 października 2002 r.,   oddalił odwołanie W. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń 
Społecznych I Oddziału w W. z dnia 11 grudnia 2001 r. wstrzymującej 
ubezpieczonemu z dniem        1 stycznia 2002 r., dalszą wypłatę renty z tytułu 
niezdolności do pracy wobec ustalenia, że odzyskał zdolność do wykonywania 
dotychczasowego zatrudnienia. 
 
Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. wyrokiem z 
dnia 2 lutego 2005 r.,   po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania 
dowodowego, oddalił apelację ubezpieczonego, uznając za prawidłowe ustalenia 
Sądu pierwszej instancji, a wskazaną podstawę prawną – za trafną. 
 
W 
kasacji, 
ustanowiona 
z 
urzędu 
pełnomocnik 
ubezpieczonego 
zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: art. 107 i art. 134 ust. 1 ustawy z 

 
 
2 
dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń 
Społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), zwanej dalej 
ustawą o FUS, „poprzez błędne lub niewłaściwe” ich zastosowanie; art. 57 ust. 1 
pkt 1 ustawy o FUS „poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie”; art. 12 
ustawy o FUS „poprzez błędne niezastosowanie”, art. 488, 472, 473 i 474 k.p.c. 
„poprzez niezastosowanie”; art. 217 § 1 i art. 224 § 1 k.p.c. „poprzez niedokładne 
wyjaśnienie sprawy” oraz art. 233 § 1 k.p.c. „poprzez niezastosowanie i dokonanie 
błędnej oceny dowodów”. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w 
całości i uwzględnienie odwołania powoda” lub o „uchylenie zaskarżonego wyroku 
w całości i przekazanie sprawy właściwemu Sądowi Apelacyjnemu do ponownego 
rozpoznania”. Jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie kasacji wskazano 
istnienie zagadnienia prawnego co do „dopuszczalności prawa do renty, w sytuacji, 
gdy nie została stwierdzona zmiana stanu zdrowia osoby uprawnionej do renty”. 
Ponadto złożyła wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według 
norm przepisanych oraz złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia 
niniejszej kasacji. 
 
Postanowieniem z 24 maja 2005 r. Sąd Apelacyjny przywrócił termin do 
wniesienia kasacji. 
 
Sąd Najwyższy dokonując, stosownie do art. 393 k.p.c. wstępnej oceny 
kasacji, wziął pod uwagę, co następuje: 
 
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks 
postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sadów powszechnych (Dz. 
U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), do rozpoznania kasacji w niniejszej sprawie mają 
zastosowanie 
przepisy 
Kodeksu 
postępowania 
cywilnego 
w 
brzmieniu 
obowiązującym przed dniem wejścia w życie tej ustawy. 
 
Kasacja nie jest zwykłym środkiem zaskarżenia, lecz środkiem szczególnym 
o 
charakterze 
ściśle 
prawnym, 
o 
ograniczonym 
zakresie 
podmiotowym, 
przedmiotowym i czasowym. Ograniczenia możliwości jej wnoszenia wynikają ze 
stosownych przepisów k.p.c. wskazujących wyłączenia przedmiotowe i wymagania 
formalne oraz termin, od którego zachowania zależy jej dopuszczalność. Sąd 
Najwyższy od początku orzekania kasacyjnego wyjaśnia, że termin przewidziany 
art. 3934 k.p.c. jest terminem ustawowym i procesowym, co oznacza, że 

 
 
3 
niedopuszczalnym jest zarówno jego skrócenie, jak i przedłużenie, możliwe jest 
tylko jego przywrócenie na zasadach ogólnych z art. 168 i nast. k.p.c. 
Postanowienie Sądu drugiej instancji o przywróceniu terminu do wniesienia kasacji 
nie podlega zaskarżeniu, jednakże podlega kontroli Sądu Najwyższego, który bada 
jego zasadność (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z 4 marca 1997 r., I CKN 
45/97, OSNC 1997 nr 9, poz. 122, a także z 17 marca 1999 r., II UZ 29/99 – OSNP 
2000 nr 13, poz. 528). Wykazanie, że zachodzą okoliczności uzasadniające 
przywrócenie terminu do wniesienia kasacji jest powinnością pełnomocnika strony 
składającego taki wniosek, który przede wszystkim ma wykazać, że zachował 
termin z art. 168 § 1 k.p.c. in fine, a jeśli uchybił i temu terminowi – 
uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające i ten wniosek o jego przywrócenie, 
stosownie do art. 169 § 2 k.p.c. W rozpoznawanej sprawie, wyrok z uzasadnieniem 
doręczono ubezpieczonemu 14 marca 2005 r., zawiadomienie o ustanowieniu jej 
pełnomocnikiem z urzędu, reprezentująca skarżącego radca prawny, otrzymała 20 
kwietnia 2005 r., natomiast kasację złożyła dopiero w dniu 19 maja 2005 r., czyli po 
29 dniach od daty powzięcia wiadomości o wyznaczeniu jej z urzędu 
pełnomocnikiem w sprawie. 
 
Wydane w sprawie postanowienie Sądu Apelacyjnego o przywróceniu 
terminu do wniesienia kasacji jest nietrafne, ponieważ ani nie został zachowany 
termin przewidziany w art. 169 § 1 k.p.c., ani też, w żaden sposób, nie zostały 
uprawdopodobnione – stosownie do art. 169 § 2 k.p.c. – okoliczności 
uzasadniające wniosek o jego przywrócenie. Zgodnie bowiem z art. 169 § 1 k.p.c. 
pełnomocnik zobligowany był do złożenia wraz z kasacją wniosku o przywrócenie 
terminu do jej złożenia w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia 
terminu. Skoro przyczyną tego uchybienia dla strony był brak pełnomocnika 
procesowego, uprawnionego do wniesienia kasacji, a przyczyna ta ustała z chwilą 
uzyskania przez wyznaczonego pełnomocnika w dniu 20 kwietnia 2005 r. informacji 
o swoim powołaniu, to ustanowiona w sprawie radca prawny zobowiązana była do 
złożenia kasacji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia 
najpóźniej w dniu 27 kwietnia 2005 r. Przyczyn uchybienia temu terminowi, 
pełnomocnik skarżącego nie wyjaśniła ani jednym zdaniem. Jej powołanie się na 
okoliczność, że pismo wyznaczające ją jako pełnomocnika w sprawie zostało jej 

 
 
4 
doręczone 20 kwietnia 2005 r. jest więc pozbawione znaczenia prawnego, skoro 
nie zachowała terminu z art. 169 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy konsekwentnie, od 
początku orzekania kasacyjnego, czyli od ponad dziewięciu już lat wyjaśnia, że 
ustanowienie dla strony pełnomocnika, zarówno z wyboru jak i z urzędu, już po 
doręczeniu jej odpisu orzeczenia sądu drugiej instancji, a także – po upływie 
terminu do wniesienia kasacji, nie wpływa na bieg tego terminu – por. 
postanowienia z dnia: 15 kwietnia 1997 r. II CZ 35/96 – OSNC 1997 nr 10, poz. 
151, 29 lipca 1997 r., II UZ 51/97 – OSNAPiUS 1998 nr 10, poz. 318 – notka, 
publikowane także w komentarzach do k.p.c. Wyznaczenie pełnomocnika po 
upływie terminu do wniesienia kasacji może (lecz nie musi) stanowić okoliczność 
uzasadniającą przywrócenie terminu przewidzianego w art. 3934 k.p.c., lecz w 
żaden sposób nie uzasadnia przywrócenia także terminu z art. 169 § 1 k.p.c., 
któremu uchybił pełnomocnik już po jego wyznaczeniu. 
 
Skoro zatem Sąd Apelacyjny przywrócił termin do wniesienia kasacji z 
pominięciem art. 169 k.p.c., jego postanowienie z 24 maja 2005 r. jest wadliwe. Sąd 
Najwyższy przypomina, że przywrócenie uchybionego ustawowego terminu 
procesowego lub jego odmowa nie jest pozostawione swobodnemu uznaniu sądu, 
lecz ma być wynikiem oceny istnienia lub nieistnienia przesłanek z art. 168 i nast. 
k.p.c. 
 
Mając powyższe na uwadze i uznając, że wniesiona  w sprawie kasacja 
podlegała odrzuceniu już przez Sąd drugiej instancji, na podstawie art. 3935 § 3 w 
związku z art. 3938  § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji 
postanowienia.