II UK 114/19

Sąd Najwyższy2020-02-25
SNubezpieczenia społecznezasiłkiŚrednianajwyższy
ubezpieczenie chorobowefunkcjonariusz celnyustanie służbyprawo do zasiłkuSąd Najwyższyskarga kasacyjnazagadnienie prawne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej organu rentowego dotyczącej prawa funkcjonariusza celnego do zasiłku chorobowego po ustaniu służby, uznając, że zagadnienie nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego kwestionującą prawo funkcjonariusza celnego do zasiłku chorobowego po ustaniu służby. Organ powołał się na istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni przepisów o ubezpieczeniu chorobowym funkcjonariuszy celnych. Sąd Najwyższy uznał jednak, że przedstawione zagadnienie nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo oraz brak rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego w tej kwestii. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Zbigniewa Korzeniowskiego rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego przeciwko M. K. w sprawie o zasiłek chorobowy. Organ rentowy zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w P., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P. przyznający M. K. prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu służby w Izbie Administracji Skarbowej. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparto na zarzutach naruszenia przepisów procesowych, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące uprawnienia funkcjonariusza celnego do zasiłku chorobowego po ustaniu służby w stanie prawnym do 31 grudnia 2017 r. oraz na konieczność wykładni przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Sąd Najwyższy uznał, że pierwsza podstawa przedsądu nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ skarżący w istocie kwestionuje wykładnię przyjętą w wyroku Sądu Najwyższego z 18 października 2013 r., I UK 125/13, który już pozytywnie odpowiedział na pytanie o uprawnienie funkcjonariusza służby celnej do zasiłku chorobowego po zakończeniu służby. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarżący nie wykazał nowych racji, które podważałyby dotychczasową wykładnię. Druga podstawa przedsądu również została odrzucona z uwagi na brak rozbieżności w orzecznictwie oraz aprobatę dla przyjętej wykładni przez sądy powszechne, w tym przez Sąd Okręgowy w P. Sąd Najwyższy wskazał również na analogię do sytuacji sędziów tracących stosunek służby. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od organu rentowego na rzecz M. K. zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, funkcjonariusz celny posiadał uprawnienie do zasiłku chorobowego po ustaniu służby.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (wyrok z 18 października 2013 r., I UK 125/13), które już pozytywnie rozstrzygnęło tę kwestię, uwzględniając zasadę równego traktowania ubezpieczonych. Skarżący nie przedstawił nowych argumentów podważających tę wykładnię.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

M. K.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w P.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

u.ś.p.u.ch.i.m. art. 6 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Funkcjonariusz celny posiadał uprawnienie do zasiłku chorobowego po ustaniu służby.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 11 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 11 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 13 § 12

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 13 § 13

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.S.c. art. 152

Ustawa o Służbie celnej

Dz.U. 2015 poz. 1804 art. 9 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Dz.U. 2015 poz. 1804 art. 10 § 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istotne zagadnienie prawne dotyczące prawa funkcjonariusza celnego do zasiłku chorobowego po ustaniu służby. Konieczność wykładni przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w celu rozstrzygnięcia o prawie do zasiłku chorobowego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu rentowego kwestionująca prawo funkcjonariusza celnego do zasiłku chorobowego po ustaniu służby, oparta na błędnej interpretacji przepisów i braku uwzględnienia wcześniejszego orzecznictwa Sądu Najwyższego. Zarzut braku rozbieżności w orzecznictwie, który nie został udowodniony przez skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu nie spełnia się jako istotne zagadnienie prawne skarżący w istocie kontestuje wykładnię przyjętą w wyroku Sądu Najwyższego istotne zagadnienie miałoby swoją rangę, gdyby skarżący wykazał dalej idące lub w ogóle nowe racje nie ma rozbieżności w orzecznictwie wykładnia przyjęta w wyroku Sądu Najwyższego ma aprobatę Sądów Powszechnych

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że Sąd Najwyższy nie przyjmuje do rozpoznania skarg kasacyjnych, które jedynie kwestionują ustaloną wykładnię bez przedstawienia nowych argumentów lub wskazania na rozbieżności w orzecznictwie. Dotyczy również interpretacji prawa do zasiłku chorobowego dla funkcjonariuszy celnych po ustaniu służby."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego do 31 grudnia 2017 r. i specyficznej sytuacji funkcjonariuszy celnych. Nie stanowi przełomu, a jedynie potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych, ponieważ dotyczy interpretacji przepisów dotyczących prawa do zasiłku chorobowego dla funkcjonariuszy celnych po ustaniu służby oraz procedury przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy.

Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej ws. zasiłku chorobowego funkcjonariusza celnego. Kluczowa wykładnia potwierdzona.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II UK 114/19
POSTANOWIENIE
Dnia 25 lutego 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Korzeniowski
w sprawie z wniosku M. K.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w P.
‎
o zasiłek chorobowy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 25 lutego 2020 r.,
‎
skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 15 października 2018 r., sygn. akt VII Ua (…),
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziału w P.  na rzecz M. K.  kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w P.  wyrokiem z 15 października 2018 r. oddalił apelację skarżącego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w P.  od wyroku Sądu Rejonowego w P.  z 16 marca 2018 r., który zmienił decyzje skarżącego z 1 i z 12 grudnia 2017 r. i przyznał M. K.  prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu służby w Izbie Administracji Skarbowej w […].  za okres od 1 września do 15 grudnia 2017 r.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na podstawy przedsądu z art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 2 k.p.c.
Istotne zagadnienie prawne to kwestia czy w stanie prawnym do 31 grudnia 2017 r. funkcjonariusz celny posiadał uprawnienie do zasiłku chorobowego za okres po ustaniu służby na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w związku z art. 13 pkt 12 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, pomimo braku wskazania tego funkcjonariusza jako osoby podlegającej fakultatywnie bądź też obligatoryjnie ubezpieczeniu chorobowemu w art. 11 ust. 1 i 2 drugiej ustawy oraz istnienia odrębnej regulacji w art. 152 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie celnej.
Druga podstawa przedsądu wynika z konieczności wykładni trzech przepisów (we wzajemnym ich powiązaniu): art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 13 pkt 13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Brzmienie tych przepisów (a zwłaszcza przytoczonych przepisów ustawy systemowej) zawiera regulacje wzajemnie się wykluczające (w zakresie podlegania funkcjonariusza celnego ubezpieczeniu chorobowemu, a w konsekwencji zaistnienia jednej z konstytutywnych przesłanek prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu służby), co zresztą dostrzegł Sąd Okręgowy w uzasadnieniu spornego orzeczenia.
Ubezpieczony wniósł o nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie kosztów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.
Pierwsza podstawa przedsądu nie spełnia się jako istotne zagadnienie prawne, gdyż skarżący w istocie kontestuje wykładnię przyjęta w wyroku Sądu Najwyższego z 18 października 2013 r., I UK 125/13, w którym stwierdzono, że
ocena przysługiwania funkcjonariuszowi Służby Celnej prawa do zasiłku chorobowego po zwolnieniu ze służby powinna być dokonana z uwzględnieniem zasady równego traktowania ubezpieczonych (art. 6 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w związku art. 2a, 11 i 13 pkt 12 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych).
Sąd Najwyższy zatem udzielił już pozytywnej odpowiedzi na pytanie o uprawnienie do zasiłku chorobowego dla funkcjonariusza służby celnej po jej zakończeniu.
Skarżący nie zgadza się w istocie z dopuszczalnością określonej wykładni i tą drogą nie akceptuje ustalonej przez Sąd normy prawnej. Rzecz jednak w tym, że istotne zagadnienie miałoby swoją rangę, gdyby skarżący wykazał dalej idące lub w ogóle nowe racje, które nie pozwalałyby się zgodzić z dotychczasową wykładnią prawa przyjętą przez Sąd Najwyższy.
Ma rację, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych uzasadniony jest ścisły reżim wykładni gramatycznej. Nie zamyka jednak wykładni, gdy jej wynik prowadzi do sprzeczności z innymi przepisami i zasadami.
Prowadzi to do drugiej podstawy przedsądu, w ocenie której od razu należy stwierdzić, że nie ma rozbieżności w orzecznictwie, bo żaden z powołanych w uzasadnieniu tej podstawy wyroków Sądów Powszechnych ani wyroków Sądu Najwyższego nie dotyczył sprawy o zasiłek chorobowy funkcjonariusza celnego (str. 3 skargi).
Należy też dostrzec, że wykładnia przyjęta w wyroku Sądu Najwyższego ma aprobatę Sądów Powszechnych w sprawach celników o zasiłek chorobowy na co wskazuje objęty skargą wyrok Sądu Okręgowego w P.  i dalsze powołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo.
Ponadto Sąd Okręgowy idzie dalej w argumentacji, jako że zasadnie wskazał
per analogiam
na sytuację sędziów, gdy tracą stosunek służby i nie mogą być pozbawieni prawa do zasiłku chorobowego, jako świadczenia z ubezpieczenia chorobowego (pracowniczego) chroniącego ryzyko niezdolności do pracy (powołana w uzasadnieniu wyroku uchwała z 4 września 2014 r., I UZP 1/14).
Na tym tle stanowisko skarżącego również nie jest bezwzględnie kategoryczne, skoro sam wskazuje w skardze (str. 8), „
iż zaprezentowana przez Sad Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykładnia celowościowa jest możliwa …
”.
Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
O kosztach orzeczono na podstawie § 9 ust. 2 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, stosowanych odpowiednio do odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI