II UK 114/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lutego 2008 r. rozpoznał sprawę dotyczącą zasiłku chorobowego, w której wnioskodawca domagał się uwzględnienia wynagrodzenia prowizyjnego w podstawie jego wymiaru. Sprawa wywodziła się z decyzji ZUS z 2004 r. ustalającej, że wynagrodzenie prowizyjne komornika sądowego nie wchodziło do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okresy niezdolności do pracy krótsze niż jeden miesiąc kalendarzowy. Sądy niższych instancji (Rejonowy i Okręgowy) oddaliły odwołanie i apelację ubezpieczonego, podzielając stanowisko ZUS. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, oddalił ją, wskazując przede wszystkim na przedawnienie roszczenia o zasiłek chorobowy. Podkreślono, że przedawnienie roszczenia o zasiłek chorobowy następuje z mocy prawa (ipso iure) po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje, lub 3 lat w przypadku błędu pracodawcy lub organu rentowego. Wnioskodawca domagał się wyrównania zasiłku wypłaconego ponad dziesięć lat wcześniej, co było oczywistym naruszeniem terminów przedawnienia. Sąd Najwyższy stwierdził, że po upływie tych terminów nie ma procesowych możliwości dochodzenia wyrównania zasiłku. Dodatkowo, sąd wskazał, że nawet gdyby sprawa nie była przedawniona, sądy prawidłowo ustaliły, iż wnioskodawca pobrał należne mu wynagrodzenie prowizyjne, a kwestia jego wysokości w kontekście zmian przepisów dotyczyła prawa pracy, a nie ubezpieczeń społecznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady przedawnienia roszczeń o zasiłki chorobowe ipso iure i jego konsekwencji procesowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji komornika sądowego i zasad obliczania zasiłku chorobowego w kontekście wynagrodzenia prowizyjnego. Kluczowe jest ustalenie, czy doszło do błędu pracodawcy lub organu rentowego, co wydłuża termin przedawnienia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o wyrównanie zasiłku chorobowego, wypłaconego w zaniżonej wysokości, może być dochodzone po upływie ponad dziesięciu lat od daty wypłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o zasiłek chorobowy przedawnia się z mocy prawa (ipso iure) po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje, lub 3 lat w przypadku błędu pracodawcy lub organu rentowego, co uniemożliwia dochodzenie wyrównania po tych terminach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przedawnienie roszczenia o zasiłek chorobowy następuje ipso iure, co oznacza utratę prawa do zasiłku i brak procesowych możliwości dochodzenia jego wyrównania po upływie ustawowych terminów.
Czy wynagrodzenie prowizyjne komornika sądowego powinno być wliczane do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, jeśli ubezpieczony zachował prawo do tego wynagrodzenia w okresach niezdolności do pracy krótszych niż jeden miesiąc kalendarzowy?
Odpowiedź sądu
W tej konkretnej sprawie, nawet gdyby nie było przedawnienia, sądy prawidłowo ustaliły, że wnioskodawca pobrał należne mu wynagrodzenie prowizyjne, a kwestia jego wysokości w kontekście zmian przepisów dotyczyła prawa pracy, a nie ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sądy obu instancji miarodajnie ustaliły, iż wnioskodawca pobrał całe należne mu wynagrodzenie prowizyjne, a kwestia jego wysokości w kontekście zmian przepisów dotyczyła prawa pracy, a nie ubezpieczeń społecznych, co wyłączało możliwość uwzględnienia go przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.
Czy przepisy rozporządzenia o komornikach (w tym § 37-39) zachowały moc obowiązującą po wejściu w życie ustawy o pracownikach urzędów państwowych z 1982 r.?
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy wykonawcze zachowały moc obowiązującą do czasu wydania nowych przepisów, nawet jeśli ustawa przewidywała delegację do ich wydania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że mimo uchylenia delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia o komornikach, samo rozporządzenie zachowało moc obowiązującą na podstawie przepisów przejściowych ustawy o pracownikach urzędów państwowych, do czasu wydania nowych aktów wykonawczych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andrzej S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w S. | instytucja | pozwany |
| Sąd Rejonowy w C. | instytucja | zainteresowany |
Przepisy (7)
Główne
ustawa zasiłkowa z 1974 r. art. 54 § 1 i 4
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Przedawnienie roszczenia o zasiłek chorobowy następuje ipso iure po 6 miesiącach od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje, lub po 3 latach w razie błędu pracodawcy lub organu rentowego.
ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. art. 67 § 1 i 4
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Aktualny przepis dotyczący przedawnienia roszczeń o zasiłek chorobowy, analogiczny do art. 54 ustawy z 1974 r.
Pomocnicze
rozporządzenie z 6 czerwca 1983 r. art. 5 § 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 1983 r. w sprawie zasad obliczania zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz pokrywania wydatków na te zasiłki
Przepis określający, że w przypadku zmiany wysokości wynagrodzenia, podstawę wymiaru zasiłku stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie po zmianie. Sąd uznał, że samo podwyższenie opłat egzekucyjnych nie stanowiło zmiany warunków wynagradzania w rozumieniu tego przepisu.
rozporządzenie z 6 czerwca 1983 r. art. 9 § 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 1983 r. w sprawie zasad obliczania zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz pokrywania wydatków na te zasiłki
Przepis określający, że do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego nie wlicza się wynagrodzenia, do którego ubezpieczony zachowuje prawo w okresie pobierania zasiłku. Sąd uznał, że wynagrodzenie prowizyjne pobrane przez komornika w okresach niezdolności do pracy nie podlegało uwzględnieniu.
rozporządzenie o komornikach art. 39 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 grudnia 1960 r. o komornikach
Przepis stanowiący, że w przypadku niemożności wykonywania czynności przez komornika w okresie krótszym niż jeden miesiąc, czynności te wykonuje zastępca, a komornik zachowuje prawo do pełnego wynagrodzenia prowizyjnego.
ustawa o pracownikach urzędów państwowych art. 51
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych
Przepis przejściowy stanowiący, że dotychczas wydane przepisy wykonawcze zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie taksy za czynności komorników
Przepis wprowadzający zmiany w taksie za czynności komorników, który skarżący uważał za zmianę warunków wynagradzania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia o zasiłek chorobowy następuje ipso iure, co uniemożliwia dochodzenie wyrównania po upływie ustawowych terminów. • Wnioskodawca pobrał należne mu wynagrodzenie prowizyjne, a kwestia jego wysokości w kontekście zmian przepisów dotyczyła prawa pracy, a nie ubezpieczeń społecznych.
Odrzucone argumenty
Wynagrodzenie prowizyjne powinno być wliczone do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. • Zmiana przepisów dotyczących taksy za czynności komorników stanowiła zmianę warunków wynagradzania w rozumieniu § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 6 czerwca 1983 r. • Przepisy rozporządzenia o komornikach nie obowiązywały w spornym okresie.
Godne uwagi sformułowania
Przedawnienie roszczenia o zasiłek chorobowy następuje ipso iure, co oznacza, że ubezpieczony po upływie okresów przedawnienia traci prawo do zasiłku i nie ma procesowych możliwości ubiegania się o jego wyrównanie. • Wszystko to oznaczało, że celem, do którego zmierzał skarżący było przede wszystkim uzyskanie wyrównania zasiłku chorobowego wypłaconego przed ponad dziesięciu laty, co pozostaje w oczywistej kolizji z terminem przedawnienia roszczenia o zasiłek chorobowy.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Jolanta Strusińska-Żukowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady przedawnienia roszczeń o zasiłki chorobowe ipso iure i jego konsekwencji procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji komornika sądowego i zasad obliczania zasiłku chorobowego w kontekście wynagrodzenia prowizyjnego. Kluczowe jest ustalenie, czy doszło do błędu pracodawcy lub organu rentowego, co wydłuża termin przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są terminy procesowe i jak przedawnienie może definitywnie zamknąć drogę do dochodzenia nawet uzasadnionych roszczeń, co jest ważną lekcją dla każdego ubezpieczonego.
“Ponad dekada zwłoki i utracone prawo do zasiłku – Sąd Najwyższy przypomina o sile przedawnienia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.