II UK 1/05

Sygn. akt II UK 1/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 27 stycznia 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jerzy Kuźniar 
 
 
w sprawie z wniosku P. J. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. 
o emeryturę, 
po rozP. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i 
Spraw Publicznych w dniu 27 stycznia 2005 r., 
kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w P. 
z dnia 23 września 2004 r., sygn. akt III AUa …/03, 
 
odrzuca kasację. 
 
Uzasadnienie 
 
Wyrokiem z dnia 23 września 2004 r., III AUa ../03, Sąd Apelacyjny w P.  
oddalił apelację wnioskodawcy Piotra Janickiego od wyroku Sądu Okręgowego-
Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. w sprawie przeciwko Zakładowi 
Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o emeryturę, podzielając ustalenia 
Sądu pierwszej instancji, według których wnioskodawca nie wykazał odpowiedniej 
ilości okresów składkowych uzupełnionych okresami nieskładkowymi, stąd brak 
podstaw do przyznani prawa do emerytury. 
Powyższy wyrok zaskarżył kasacją wnioskodawca i zarzucając naruszenie 
przepisów postępowania – art. 233 § 1 k.p.c., wniósł o jego uchylenie i przekazanie 
sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, po uchyleniu również 
jego wyroku. W ocenie skarżącego za rozpoznaniem kasacji przemawia to, że 
„prawo do emerytury jest jednym z najważniejszych praw obywatelskich (...)”, a 

 
 
2 
„zakwestionowanie 
mocy 
dowodowej 
notarialnie 
poświadczonych 
odpisów 
zaświadczeń (...) nie zostało bliżej uzasadnione”. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
          Przepis art.  3933 § 1 k.p.c. wymienia konieczne wymagania konstrukcyjne, 
jakie powinna zawierać skarga kasacyjna wniesiona od wyroku Sądu drugiej 
instancji wydanego pod dniu 1 lipca 2000 r. Spośród nich wniesiona kasacja nie 
przedstawia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (art. 3933 § 1 pkt 3 
k.p.c.). Skarżący także w uzasadnieniu kasacji bezpośrednio nie wskazał na 
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c.) 
lub na potrzebę wykładni przepisów, które budziłyby poważne wątpliwości lub 
wywoływały rozbieżności w orzecznictwie (art. 393 § 1 pkt 2 k.p.c.), ani też, że 
zaskarżone orzeczenie rażąco narusza prawo (art. 393 § 2 k.p.c.). Tymczasem 
konieczne wymagania formalne i konstrukcyjne kasacji powinny być precyzyjnie 
przytoczone, albowiem należy to do istoty tego środka zaskarżenia, a Sąd 
Najwyższy nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji ani 
do ryzykowania domysłów co do wypełnienia wymagań skargi kasacyjnej, ponieważ 
to obciąża wyłącznie skarżącego. Należy wyraźnie podkreślić, że po zmianach 
przepisów procedury cywilnej, w szczególności po skreśleniu przepisu art. 3 § 2 
oraz zmianie treści art. 6 i 232 k.p.c., z czego wynikało wprowadzenie dominacji 
zasady kontradyktoryjności i odstąpienie od odpowiedzialności sądów orzekających 
za rezultat postępowania dowodowego, którego dysponentem są wyłącznie strony 
procesowe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1997 r., II 
UKN 394/97, OSNAPiUS 1998 r. nr 20, poz. 614), autor kasacji nie mógł 
oczekiwać, 
że 
w 
koniecznym 
przedstawieniu 
(nazwaniu) 
okoliczności 
uzasadniających rozpoznanie kasacji wyręczy go Sąd Najwyższy. W utrwalonym 
orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzone braki konstrukcyjne kasacji pozbawiają 
jej cechy tego środka odwoławczego, w związku z czym podlega ona odrzuceniu 
bez wzywania  do jej  uzupełnienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 
listopada 1996 r., II UKN 12/96 (OSNAPiUS 1997 nr 10, poz. 173). Na tle nowego 
brzmienia art. 393 § 1 k.p.c. stanowisko to należy odnieść również do braku 
przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji (art. 3933 § 1 pkt 
3 w związku z art. 393 k.p.c.), co stanowi nieusuwalną wadę kasacji, 

 
 
3 
uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie takiej namiastki (pozoru) skargi 
kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2000 r., 
II UKN 602/00, OSNAPiUS 2002 nr 11, poz.278 – notka). Nieprzedstawienie w 
kasacji okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (art. 3933  § 1 pkt 3 k.p.c.) 
powoduje zatem odrzucenie kasacji bez wzywania do uzupełnienia tego braku (por. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00, 
OSNC 2001 nr 3, poz. 51). Trafnie ujął tę myśl Sąd Najwyższy również w 
postanowieniu z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00 (OSNC 2001 nr 3, 
poz.52), uznając, że odwołanie się skarżącego do uzasadnienia podstaw 
kasacyjnych, bez przedstawienia okoliczności wskazanych w art. 393 k.p.c., nie 
stanowi spełnienia obowiązku określonego w art. 3933  §  1 pkt 3 k.p.c. Ponadto 
uznaje się, że jeżeli skarżący nie wskazał w kasacji okoliczności uzasadniających 
jej rozpoznanie, to obowiązek ich przedstawienia (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) nie jest 
spełniony, choćby dały się wywieść z uzasadnienia kasacji (por. postanowienie 
Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSN 2001 nr 10, poz. 
156). 
W ocenianej sprawie okoliczności te nie zostały wskazane. Polemika ze 
stanowiskiem Sądu co do oceny dowodów, z całą pewnością nie może być 
potraktowana jako przytoczenie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji. 
Skoro więc wniesiona kasacja jest z podanych wyżej przyczyn niedopuszczalna, 
należało ją odrzucić na podstawie art. 3937 § 2 k.p.c.