Orzeczenie · 2026-01-28

II SPP/Bk 917/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2026-01-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo pomocykoszty sądowesankcjelikwidacja spółkiprawo do sąduinteres publicznypostępowanie administracyjneWSAorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał sprzeciw spółki M. sp. z o.o. w likwidacji od postanowienia referendarza sądowego, który odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka argumentowała, że sankcje nałożone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zamroziły jej środki finansowe i zasoby gospodarcze, uniemożliwiając uiszczenie wpisów od licznych skarg. Sąd podkreślił, że prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony i powinno być udzielane w sytuacjach wyjątkowych, gdy zdobycie środków jest obiektywnie niemożliwe. Mimo że spółka znajdowała się w likwidacji, sąd zwrócił uwagę na jej znaczące przychody (ponad 67 mln zł w 2022 r.) i aktywa (ponad 4,2 mln zł w 2023 r.) wykazane w sprawozdaniach finansowych, co sugerowało możliwość zabezpieczenia środków na koszty sądowe. Dodatkowo, sąd wskazał na szczególny kontekst normatywno-społeczny sprawy, związany z nałożonymi na spółkę sankcjami z powodu powiązań z podmiotami wspierającymi agresję na Ukrainę. W ocenie sądu, interes publiczny i względy bezpieczeństwa państwa przemawiały przeciwko udzieleniu pomocy finansowej, która mogłaby pośrednio wspierać agresję. Sąd uznał również, że spółka powinna była podjąć kroki w celu pozyskania środków wcześniej, a nie dopiero w marcu 2025 r., mimo świadomości obowiązku ponoszenia kosztów od listopada 2024 r. Podkreślono, że zamrożenie rachunków bankowych nie wyklucza możliwości uiszczenia kosztów, np. gotówką w kasie sądu, ani nie uniemożliwia uiszczenia ich przez osobę trzecią, co zapewnia konstytucyjne prawo do sądu. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza o odmowie przyznania prawa pomocy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w kontekście sankcji międzynarodowych i interesu publicznego; ocena sytuacji finansowej spółki w likwidacji; dostęp do sądu w sytuacji zamrożenia środków.

Ograniczenia stosowania

Specyficzny kontekst sankcji międzynarodowych i powiązań z agresją na Ukrainę.

Zagadnienia prawne (3)

Czy spółka w likwidacji, której środki zostały zamrożone na mocy sankcji, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie została zwolniona z kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka powinna była wykazać brak środków mimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań, a jej znaczące przychody i aktywa z lat poprzednich sugerują możliwość zabezpieczenia środków. Ponadto, interes publiczny związany z nałożonymi sankcjami na podmiot powiązany z agresją na Ukrainę przemawia przeciwko przyznaniu pomocy.

Czy sąd administracyjny może zawiesić postępowanie w przedmiocie prawa pomocy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy P.p.s.a. nie przewidują możliwości zawieszenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy.

Uzasadnienie

Zawieszenie może dotyczyć jedynie postępowania głównego, a nie postępowania wpadkowego, jakim jest postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.

Czy zamrożenie rachunków bankowych spółki na mocy sankcji stanowi przeszkodę w uiszczeniu kosztów sądowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zamrożenie rachunków bankowych nie stanowi realnej bariery w dostępie do sądu.

Uzasadnienie

Istnieją inne sposoby uiszczenia kosztów, np. w kasie sądu gotówką, a także możliwość uiszczenia kosztów przez osobę trzecią.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 260 § § 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 214

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 252 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.s.h. art. 6

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na U. oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

Rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczące środków ograniczających w związku z sytuacją na B2 i udziałem B2 w agresji R. wobec U.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 84

p.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 6-8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.s.h. art. 177 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interes publiczny i względy bezpieczeństwa państwa przemawiają przeciwko przyznaniu pomocy finansowej spółce objętej sankcjami. • Spółka powinna była zabezpieczyć środki na koszty sądowe, mając świadomość ich wysokości i obowiązku ich ponoszenia. • Zamrożenie rachunków bankowych nie stanowi przeszkody w uiszczeniu kosztów sądowych.

Odrzucone argumenty

Spółka znajduje się w szczególnie uzasadnionej sytuacji i nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania z powodu zamrożenia funduszy przez sankcje. • Naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie dostępu do sądu z powodu braku możliwości uiszczenia wpisu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może zatem pomijać interesu publicznego, zwłaszcza względów bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej, który nakazuje zachować daleko idącą ostrożność w udzielaniu pomocy publicznej, zwłaszcza tak znacznej wysokości, Spółce mogącej pośrednio wspierać agresję R. na U. • Niemożność skorzystania z rachunku bankowego nie stanowi zatem realnej bariery w dostępie do sądu.

Skład orzekający

Marta Joanna Czubkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w kontekście sankcji międzynarodowych i interesu publicznego; ocena sytuacji finansowej spółki w likwidacji; dostęp do sądu w sytuacji zamrożenia środków."

Ograniczenia: Specyficzny kontekst sankcji międzynarodowych i powiązań z agresją na Ukrainę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy spółki objętej sankcjami z powodu powiązań z agresją na Ukrainę, co nadaje jej wymiar geopolityczny i społeczny. Odmowa prawa pomocy ze względu na interes publiczny jest istotnym precedensem.

Sąd odmawia pomocy finansowej spółce objętej sankcjami. Kluczowy interes publiczny i bezpieczeństwo państwa ponad prawem do sądu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst