II SPP/Bk 879/25

II SPP/Bk 879/25 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2026-01-14
Data wpływu
2025-11-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Utrzymano w mocy postanowienie referendarza - art. 260 § 1 ustawy  P.p.s.a.
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 260 § 1, 2 i 3, art. 214, art. 246 § 2 pkt 2, art. 245 § 1, art. 199, art. 252 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2026 r. sprzeciwu M. sp. z o.o. w likwidacji w B. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 4 grudnia 2025 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. w likwidacji w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2025 r. nr 407.135/AH/X/2025, 40.310/X/2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu p o s t a n a w i a utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego. ,
Uzasadnienie
M. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w B, reprezentowana przez likwidatora H. D., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 1 czerwca 2023 r. Spółka została postawiona w stan likwidacji oraz zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, która to została formalnie zawieszona 15 stycznia 2024 r. Decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 2023 r. Nr DPP-TPZ.0272.98.2023(2) na Spółkę zostały nałożone sankcje w postaci zamrożenia wszystkich zasobów gospodarczych oraz funduszy przedsiębiorstwa, w tym również i rachunków bankowych. We wniosku Spółka podniosła, że nie może zatem dysponować swoimi zasobami gospodarczymi oraz środkami na rachunkach bankowych, gdyż te zostały zablokowane, a dokonywanie z nich płatności i wypłat wymaga uzyskania uprzedniej zgody właściwego organu. Każdorazowe uzyskanie zgody na udostępnienie zasobów gospodarczych jest procesem niezwykle czasochłonnym, na wyrażenie zgody oczekuje się minimum 2 - 3 miesiące. Wskazano, że przedsiębiorstwo znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej, nie posiada środków, którymi mogłoby opłacić wpis od skargi. Ponadto we wniosku wskazano, że wobec Spółki wydanych zostało około 800 decyzji (w tożsamym jak w sprawie niniejszej przedmiocie), przez co koszty sądowe z tytułu uiszczenia wpisu od skarg przekraczają 160.000,00 zł. Spółka nie dysponuje takimi środkami, nie jest również w stanie ich uzyskać w tak krótkim terminie. Podniosła także, że firma posiada liczne zobowiązania, które z uwagi na złą sytuację finansową spowodowaną sankcjami, nie mogą zostać uregulowane. Wysokość kapitału zakładowego przedsiębiorstwa to 500.000 zł. Skarżąca zaznaczyła, że likwidator spółki nie może uzyskać informacji o stanie kont bankowych, ponieważ wymaga to uzyskania wcześniejszej zgody właściwych organów. Stan czterech posiadanych przez stronę skarżącą rachunków bankowych prowadzonych przez Santander Bank Polska S.A. to odpowiednio: -2.633,48 PLN, 128,92 EUR, 0,00 PLN i 0,00 PLN (rachunek VAT). Rachunki te zostały zajęte w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Urząd Skarbowy w Wyszkowie (stan zajęć na dzień 6 lutego 2025 r. wyniósł 1.020,82 zł). Podobnie, likwidator nie dysponuje również informacjami na temat wartości środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) oraz wartości zysku i straty za ostatni rok obrotowy.
Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy uznał, że Skarżąca nie wykazała, aby w jej przypadku wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy. Opierając się na oświadczeniu likwidatora, aktach sprawy (wydruku z KRS) oraz informacji pozyskanych z Internetu, w tym decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 lipca 2023 r. DPP-TPZ.0272.98.2023(2), a także ogłoszenia w MSiG 119/2023 (6770) poz. 31022 wskazał, że Spółka jest oficjalnym przedstawicielem M. M. w M. (przedsiębiorstwa państwowego nr rej. 100316761). Zajmuje się importem maszyn i urządzeń rolniczych oraz dodatkowego wyposażenia na polski rynek. Spółka jest w 95% własnością B. KTF (spółki na prawie węgierskim nr rej. 13084116-4661-113-01), która z kolei stanowi 100% własności Rządu Białoruskiej Republiki Ludowej. Jednocześnie referendarz zaznaczył, że produkty M. w M. stanowią 8% światowej produkcji ciągników, co świadczy o kluczowej pozycji tego zakładu na Białorusi, który zresztą do chwili obecnej prowadzi działalność gospodarczą (prezentuje nowe modele maszyn rolniczych, podpisuje kolejne kontrakty z nowymi państwami dotyczące współpracy w zakresie dostarczania tych maszyn).
Powyższe w ocenie referendarza sądowego oznacza, że Spółka, przygotowując się do postępowań sądowych, powinna była wystąpić do swojego wspólnika, posiadającego 950 udziałów o łącznej wysokości 475.000 zł (B. KTF) o podjęcie uchwały w sprawie dopłat, które mogłyby obecnie zostać przeznaczone na koszty sądowe wynikające ze złożonych skarg, zwłaszcza w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu zostało wszczęte już w połowie 2024 r.
W postanowieniu powołano się również na art. 281 ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz art. 12 ustawy o rachunkowości wskazując przede wszystkim, że bilans otwarcia likwidacji powinien zostać sporządzony przez likwidatorów w ciągu 15 dni od zajścia zdarzeń powodujących likwidację. Referendarz sądowy na podstawie KRS zauważył, że działająca w sprawie likwidator zaczęła reprezentować likwidowaną spółkę od 27 lutego 2024 r. a zarazem, na skutek złożonych przez nią dokumentów, 15 lipca 2024 r. wprowadzono do rejestru przedsiębiorców wzmiankę o złożeniu rocznego sprawozdania finansowego za okres od 1 czerwca do 31 grudnia 2023 r. Tym samym referendarz nie dał wiary twierdzeniom likwidatora, że nie mogła wypełnić rubryki nr 7 (wartość środków trwałych według bilansu na ostatni rok), nr 8 (wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy według bilansu) zwłaszcza gdy do rejestru przedsiębiorców w połowie 2024 r. złożono sprawozdanie finansowe za drugie półrocze 2023 r. W ocenie referendarza sądowego nieudostępnienie powyższych informacji należy uznać za brak woli do rzetelnego (tj. pozbawionego wątpliwości) przedstawienia sytuacji majątkowej strony skarżącej, a samo powoływanie się przez likwidatora na zamrożenie funduszy i zasobów gospodarczych spółki, nie może być uznane za wystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podanie przez likwidatora stanów czterech posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych oraz zaświadczenie o ich zajęciu, w świetle okoliczności sprawy, nie zmieniają dotychczasowej oceny sytuacji skarżącej spółki.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka wniosła sprzeciw. Zaskarżonemu postanowieniu likwidator zarzucił:
1) naruszenie przepisów art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nieprzyznanie Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sytuacji gdy, wykazała, że znalazła się w szczególnie uzasadnionej sytuacji, nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania oraz że spełnia wszelkie przesłanki ku temu, aby takie prawo zostało jej udzielone, w szczególności Spółka nie posiada środków pozwalających wnieść wpis od złożonej skargi, jak również, w skutek nałożonych sankcji, nie może swobodnie dysponować jakimikolwiek składnikami swojego majątku, a jej rachunki bankowe są całkowicie zablokowane,
2) naruszenie przepisu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, tym samym uniemożliwienie Spółce realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu, w sytuacji, gdy nie ma jakiejkolwiek możliwości uiszczenia wpisu od skargi, w szczególności gdy wynik postępowania skargowego wpływa nie tylko na prawa i obowiązki Spółki, a również na interes osób trzecich i ważny interes społeczny.
Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o:
1) zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez udzielenie Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych,
2) zawieszenie postępowania na mocy przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a, do czasu ostatecznego rozpoznania przez Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu złożonego przez skarżącego wniosku o zwolnienie i udostępnienie środków finansowych skarżącego objętych sankcjami,
3) przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:
a) zaświadczenia Santander Bank Polska SA z dnia 6 lutego 2025 r. celem wykazania faktu, że rachunki skarżącego zostały zamrożone na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o sygnaturze DPP-TPZ.0272.98.2023(2), stanu rachunków bankowych Skarżącej, na których znajduje się jedynie kwota 128,92 euro oraz, że rachunek prowadzony w polskich złotych obciążony jest debetem w wysokości - 2 633,48 zł, brak jest jakichkolwiek innych środków na rachunkach bankowych Spółki oraz, że są przedmiotem zajęć w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Urząd Skarbowy w Wyszkowie, a stan zajęć na dzień 6 lutego 2025 r. wynosi 1 020,82 zł,
b) sprawozdania finansowego skarżącego za 2024 r. wykazującego fakt, że skarżący za powyższy okres poniósł stratę w wysokości – 14830,90 zł, a w roku poprzednim stratę w wysokości -173 663,56 zł, jak również wykazujący brak jakichkolwiek przychodów i zysków skarżącego za powyższy okres,
c) decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 2023 r. o numerze DPP-TPZ.0272.99.2023(2), w przedmiocie wpisania B. KFT z siedzibą na Węgrzech na listę sankcyjną, celem wykazania faktu, że większościowy wspólnik, posiadający 950 udziałów w kapitale zakładowym Spółki, również znajduje się pod sankcjami w Polsce, a wszelkie jego zasoby gospodarcze i fundusze, jak również jego rachunki bankowe zostały zamrożone,
d) decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 2023 r. o numerze DPP-TPZ.0272.100.2023(2) w przedmiocie wpisania M. z siedzibą w M. na listę sankcyjną, celem wykazania faktu, że jedyny wspólnik większościowy Spółki, również znajduje się pod sankcjami w Polsce, a wszelkie jego zasoby gospodarcze i fundusze, jak również jego rachunki bankowe zostały zamrożone,
e) wniosku Spółki z dnia 11 marca 2025 r. skierowanego do Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (dalej: "NDUC-S") o zwolnienie i udostępnienie środków finansowych Spółki objętych sankcjami, celem wykazania faktu wystąpienia przez nią z wnioskiem o zwolnienie spod sankcji zasobów celem podjęcia próby pozyskania środków od wspólnika skarżącego na regulowanie wpisów sądowych od złożonych skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się na wstępie do wniosku Spółki o zawieszenie postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy Sąd podkreśla, że brak jest ku temu podstaw prawnych. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") nie przewidują możliwości zawieszenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Zawieszenie może bowiem objąć jedynie postępowanie główne, a nie wpadkowe (vide postanowienie NSA z 19 grudnia 2017 r., II OZ 1268/17 oraz postanowienie WSA w Warszawie z 14 listopada 2024 r., IV SPP/Wa 232/24, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej jako CBOSA).
Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, że orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.
Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku osób prawnych, a także innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), a zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie Skarżąca ubiegała się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Prawo pomocy jest wyjątkiem od powyższej zasady i dotyczy sytuacji szczególnych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por.: postanowienie NSA z 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04, CBOSA). Zgodnie bowiem z art. 84 Konstytucji RP, każdy ma obowiązek świadczenia ciężarów i świadczeń publicznych, do których zalicza się daniny publiczne w postaci kosztów sądowych. Zwolnienie od tego rodzaju danin stanowi więc odstępstwo od konstytucyjnej zasady ich powszechnego i równego ponoszenia. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa, zgodnie z którym powinien on zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd/referendarz sądowy na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2016 r., I GZ 134/16,CBOSA).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że wniesiony sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, a postanowienie referendarza sądowego jest prawidłowe.
W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że w stosunku do skarżącej Spółki toczy się proces likwidacji (vide: przepisy Rozdziału 6 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.). Niemniej jednak wszczęcie postępowania likwidacyjnego nie oznacza automatycznie, że spółce należy przyznać prawo pomocy, choćby jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, w tym podmiotów gospodarczych, w stosunku do których zostało wszczęte postępowanie likwidacyjne. Gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie, podmiotu zobowiązanego do likwidacji majątku upadłego od opłat sądowych przed sądami administracyjnymi, to wprowadziłby stosowną regulację prawną. Takiej regulacji nie ma (vide postanowienie WSA w Białymstoku z 12 grudnia 2024 r., I SPP/Bk 102/24, niepubl.). Ponadto podkreślenia wymaga, że w przypadku osób prawnych, ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej są bardziej rygorystyczne, niż w przypadku osób fizycznych. Osoby prawne są bowiem jednostkami organizacyjnymi wyposażonymi w określony majątek, prowadzącymi zazwyczaj działalność gospodarczą i osiągającymi zyski. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjęto, że osoba prawna nie może powoływać się tylko na okoliczność, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi wykazać, że nie ma ich pomimo tego, że podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2020 r., sygn. akt I FZ 3/20 oraz z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, CBOSA).
Sąd zwraca uwagę, że na obecnym etapie postępowania Spółka będzie zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Powyższą kwotę należy jednakże przemnożyć przez liczbę tożsamych spraw Skarżącej zarejestrowanych w tut. sądzie w repertorium SA, których na dzień wydania niniejszego postanowienia jest ponad 1000, a liczba skarg na decyzje SKO zapewne będzie wzrastać. Oznacza to, że wysokość samych wpisów wynosi na chwilę obecną ponad 200.000 zł. Zależnie zaś od wyniku postępowania, ewentualne późniejsze koszty sądowe objąć mogą opłatę kancelaryjną za sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku (100 zł) oraz wpis od skargi kasacyjnej (100 zł). W razie skorzystania przez Spółkę z ww. środków prawnych koszty sądowe wzrosłyby do kwoty około 400.000 zł. Należy podkreślić, że Spółka w każdej sprawie wniosła o przyznanie prawa pomocy. W sytuacji zwolnienia jej z tychże opłat, koszty te zostałyby przerzucone na Skarb Państwa, a więc na wszystkich obywateli.
W tym aspekcie Sąd zwraca uwagę na szczególny kontekst normatywno-społeczny niniejszej sprawy. Spółka na mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 2023 r., Nr DPP-TPZ.0272.98.2023(2), została objęta sankcjami m.in. w postaci zamrożenia funduszy i zasobów gospodarczych. Sankcje zostały nałożone na podstawie art. 3 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2023 r., poz. 129 ze zm.). Jak wynika z ww. decyzji, powodem wpisania M. na listę sankcyjną jest fakt, że Spółka jest podmiotem, który ze względu na powiązania organizacyjne i gospodarcze z podmiotami bezpośrednio lub pośrednio wspierającymi poważne naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej, lub których działalność stanowi inne poważne zagrożenie dla demokracji lub praworządności na Białorusi, lub co do których istnieje prawdopodobieństwo wykorzystania w tym celu dysponowanych przez nie środków finansowych lub zasobów gospodarczych, może zostać wykorzystany do dysponowania funduszami w rozumieniu rozporządzenia 765/2006 w celu bezpośredniego lub pośredniego wsparcia ww. naruszeń i zagrożeń, a pośrednio – z uwagi na zaangażowanie reżimu białoruskiego w agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, rozpoczętą 24 lutego 2022 r., także tej agresji. Sąd nie może zatem pomijać interesu publicznego, zwłaszcza względów bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej, który nakazuje zachować daleko idącą ostrożność w udzielaniu pomocy publicznej, zwłaszcza tak znacznej wysokości, Spółce mogącej pośrednio wspierać agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Na konieczność uwzględniania interesu publicznego w tym szczególnym kontekście wskazuje się również przy ocenie wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie wpisu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę (por. np. postanowienie NSA z 19 września 2024 r., II GSK 1703/24, CBOSA).
Skarżąca podnosi, że uzyskanie środków finansowych od B. KFT z siedzibą na Węgrzech oraz M. z siedzibą w M. wymaga uprzedniego złożenia wniosku do Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu o wyrażenie zgody na udostępnienie i zwolnienie zasobów gospodarczych spod sankcji i uzyskanie pozytywnej decyzji w tym zakresie. Ocena prawna Spółki w tym zakresie jest trafna, co wynika z treści art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczące środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 134, str. 1 z późn. zm.). Z akt sprawy wynika, że stosowny wniosek Skarżąca złożyła do właściwego organu dopiero w marcu 2025 r. Nie sposób przy tym nie zauważyć, że Skarżąca zaczęła odbierać kolejne decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu już od początku listopada 2024 r. W pouczeniu do tych decyzji SKO każdorazowo pouczało Skarżącą, że od skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym pobierany jest wpis w wysokości 200 zł. A zatem zdaniem Sądu skarżąca Spółka już w listopadzie powinna podjąć wszelkie możliwe kroki (inne niż ww. wniosek), aby pozyskać środki finansowe, albowiem już wtedy miała świadomość obowiązku poniesienia w niedługim czasie wysokich kosztów związanych z wnoszeniem licznych skarg do WSA. Co jednak najistotniejsze, oceny Sądu o zasadności utrzymania w mocy postanowienia referendarza nie zmieniłaby nawet okoliczność nieuzyskania przez Skarżącą zgody na "odmrożenie" środków finansowych, a to z powodu omówionego już szczególnego kontekstu normatywno-społecznego i obowiązku uwzględnienia w niniejszej sprawie interesu publicznego.
Dotychczas skarżąca do części sprzeciwów dołączała sprawozdanie finansowe za okres od 1 czerwca do 31 grudnia 2023 r. i wyniki zestawienia rachunku zysków i strat oraz bilansu jednostki (wydruk z 31 maja 2023 r.). Sądowi dokumenty te znane są z urzędu, a wynikało z nich, że przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi za rok obrotowy 2022 r. wyniosły 67.847.258,35 zł, w tym przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów 67.566.199,23 zł, natomiast przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi za 2023 r. wyniosły 5.563.839,07 zł, jak również w 2023 r. spółka posiadała razem aktywa o wartości 4.253.245,99 zł.
Z załączonej zaś do sprzeciwu wizualizacji sprawozdania finansowego od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r., wynika, że na dzień 31 grudnia 2024 r. aktywa razem wynosiły 3.834.758,36 zł, w tym środki trwałe (3.603.415,92 zł) i aktywa obrotowe (231.342,44 zł). Wprawdzie zgodnie z uzasadnieniem orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z 11 stycznia 2022 r., sygn. akt I FZ 271/21) "wizualizacja sprawozdania finansowego" jako dokument zdaje się mieć jedynie charakter roboczy, co może wpływać na jego walor dowodowy, to jednak w niniejszej sprawie należało uwzględnić jego treść.
W opinii sądu ww. informacje (zwłaszcza dotyczące przychodów i aktywów) dodatkowo potwierdzają, że strona skarżąca powinna była zabezpieczyć środki finansowe na poczet kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością. Jak wskazuje się w orzecznictwie podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć ponoszenie kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe (por. postanowienie NSA z 18 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 809/07, CBOSA). Jednocześnie wypada także podnieść, że stosownie do treści art. 177 § 1 k.s.h. umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, może być wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II FZ 1098/13, CBOSA).
Sąd podkreśla, że z treści art. 246 § 2 p.p.s.a. wynika uznaniowy charakter rozstrzygnięcia sądu w zakresie prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy nie jest obligatoryjne, nawet mimo spełnienia przesłanek, na co wskazuje zawarty w treści 246 § 2 p.p.s.a. zwrot "może być przyznane" (vide postanowienie NSA z 22 sierpnia 2017 r., II OZ 804/17, CBOSA). Sąd, mając na uwadze argumentację przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu, w tym wzgląd na interes publiczny i związany z nim szczególny kontekst normatywno-społeczny tej sprawy uznał, że wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługuje na uwzględnienie.
Końcowo zaznaczyć trzeba, że zamrożenie rachunków bankowych nie stoi na przeszkodzie uiszczeniu kosztów sądowych, gdyż przelew bankowy jest tylko jednym ze sposobów dokonywania płatności na rzecz WSA w Białymstoku. Istnieje także m.in. możliwość dokonania wpłaty w kasie sądu w formie gotówkowej. Niemożność skorzystania z rachunku bankowego nie stanowi zatem realnej bariery w dostępie do sądu (vide postanowienie WSA w Białymstoku z 18 grudnia 2024 r., I SPP/Bk 99/24, niepubl.). Ponadto Sąd podziela pogląd, że z treści art. 214 p.p.s.a. nie wynika zakaz uiszczenia kosztów sądowych przez osobę trzecią, a zatem przykładowo przez wspólnika skarżącej Spółki (por. komentarz do art. 214, J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011 oraz cyt. tam piśmiennictwo i orzecznictwo). W ten sposób w odniesieniu do Spółki zapewniony został konstytucyjny standard prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).
Wobec powyższego na podstawie art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.