II SO/Sz 2/23

II SO/Sz 2/23 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Marzena Kowalewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Wymierzono organowi grzywnę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 55 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Sygn. akt II SO/Sz [...] P O S T A N O W I E N I E Dnia [...] marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Marzena Kowalewska po rozpatrzeniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] marca 2023 r. wniosku M. C. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę p o s t a n a w i a: I. wymierzyć Burmistrzowi Miasta grzywnę w kwocie [...](słowie: [...]) złotych; II. zasądzić od Burmistrzowi Miasta na rzecz wnioskodawcy M. C. kwotę [...](słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
M. C. (dalej: "wnioskodawca") wnioskiem z 7 lutego 2023 r.
(wpływ 7 lutego 2023 r. – zgodnie z UPP), powołując się na art. 55 § 1
ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) - dalej: "p.p.s.a." oraz art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902)
– dalej: "u.d.i.p.", zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność tego organu w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z aktami i odpowiedzią na skargę.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że 11 września 2020 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który skierował na adres e-mail "[...] Wnioskodawca podniósł, że wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci protokołu wspólnego posiedzenia komisji stałych Rady Miejskiej w S. z dnia 28 sierpnia 2020 r.
wraz ze wszystkimi jego załącznikami i dokumentami dotyczącymi. Preferowanym sposobem przekazania tej informacji przez organ zobowiązany, była poczta elektroniczna.
Wnioskodawca wyjaśnił, że z uwagi na brak odpowiedzi na wniosek
17 stycznia 2023 r. wniósł za pośrednictwem organu zobowiązanego skargę skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Burmistrza Miasta w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarga została złożona poprzez platformę e-PUAP, a datę złożenia pisma w organie potwierdza UPP.
Wnioskodawca podkreślił, że na dzień złożenia wniosku o ukaranie organu przedmiotową grzywną, skarga na bezczynność nie została do Sądu przekazana. Wnioskodawca wskazał, że okoliczność tą potwierdził w Wydziale Informacji Sądowej WSA w Szczecinie.
W rozwinięciu argumentacji wnioskodawca stwierdził, że przekazanie skargi do sądu administracyjnego w sprawie z zakresu udostępnienia informacji publicznej powinno nastąpić w terminie 15 dni, zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Jednakże, jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, skarga z 17 stycznia 2023 r. nie została przekazana w terminie, co uzasadnia możliwość wymierzenia grzywny podmiotowi zobowiązanemu, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że nieprzekazanie skargi na bezczynność w terminie było spowodowane okolicznościami związanymi bezpośrednio z osobistą sytuacją pełnomocnika profesjonalnego zajmującego się obsługą prawną organu (choroba najbliższego członka rodziny pełnomocnika). Ponadto organ wskazał, że opóźnienie organu było niewielkie, a odpowiedź na skargę została wysłana do sądu przed skierowaniem wniosku o ukaranie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:
Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi
się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni
od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.).
Jak wynika z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może
być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie natomiast do postanowień art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza
się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Postanowienie może
być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Mając na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest nieprzekazanie skargi z zakresu dostępu do informacji publicznej, w sprawie należało wziąć pod uwagę treść art. 21 pkt 1 u.d.i.p., który jest przepisem szczególnym wobec przepisów p.p.s.a.
Zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., czy też w art. 21 pkt 1, jednakże wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156).
Sąd wskazuje, że zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny",
użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a., wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Rozstrzygnięcie wniosku strony o zastosowanie sankcji przewidzianej w komentowanym przepisie powinno być poprzedzone dokładnym zbadaniem okoliczności sprawy, a zwłaszcza ustaleniem przyczyn uchybienia terminowi określonemu w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę wszelkie okoliczności danej sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa
w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie
sprawy (por. postanowienia NSA: z 19 listopada 2008 r., sygn. akt I OZ 850/08;
z 2 marca 2023 r., sygn. akt III OZ 91/23).
Sąd podkreśla, że w tym zakresie aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w orzecznictwie oraz doktrynie, w zakresie uchybienia przez organ terminowi,
o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 204). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r.,
sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem,
także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ,
jak i przez inne organy.
Dodatkowo przyjmuje się, że niezbędnym warunkiem wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 p.p.s.a. jest złożenie skargi do organu, ponieważ to działanie powoduje, że aktualizuje się obowiązek organu do przekazania akt sądowi z odpowiedzią na skargę.
Biorąc pod uwagę powyższe regulacje Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie.
W opinii Sądu poza sporem pozostaje okoliczność wpływu skargi do organu i data, w jakiej to nastąpiło, czyli 17 stycznia 2023 r. Okoliczność tę potwierdzają dane zamieszczone w UPP, które znajduje się w aktach sprawy. Data ta, pozostaje bezsporna, mimo że w odpowiedzi na skargę organ podał, że skarga wpłynęła 18 stycznia 2023 r.
Przedmiotowa skarga natomiast została przez organ nadana do Sądu wraz odpowiedzią na skargę dopiero 9 lutego 2023 r., a jej wpływ do Sądu nastąpił 13 lutego 2023 r. Okoliczność ta została ustalona na podstawie akt sądowych sprawy o sygn. akt II SAB/Sz 16/23, pod którą zarejestrowana została skarga M. C. w przedmiocie bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej, czyli skarga której dotyczy przedmiotowy wniosek o wymierzenie grzywny.
Sąd stwierdza, że skoro termin na przekazanie skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej upływał 1 lutego 2023 r., to wykonanie tego obowiązku przez organ 9 lutego 2023 r., nastąpiło po terminie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Organ nie wykonał bowiem obowiązku wynikającego z tej regulacji w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Sąd przeanalizował, również uzasadnienie zamieszczone w odpowiedzi na skargę. Wynika z niego, że do uchybienia przez organ terminowi na przekazanie skargi doszło w związku z okolicznościami związanymi bezpośrednio z osobistą sytuacją pełnomocnika profesjonalnego zajmującego się obsługą prawną organu (choroba najbliższego członka rodziny pełnomocnika). Ponadto organ wskazał, że opóźnienie organu było niewielkie, a odpowiedź na skargę została wysłana do sądu przed skierowaniem wniosku o ukaranie.
Sąd nie podziela przekonania organu, że ww. okoliczności usprawiedliwiają naruszenie przepisu art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie sposób nie zauważyć, że za realizację ustawowych obowiązków, w tym w zakresie terminowego przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi odpowiada organ administracji. Odpowiedzialność nie może zostać wyłączona, a uchybienia usprawiedliwione, nawet jeżeli organ przy wykonywaniu określonych zadań i obowiązków posiłkuje się innymi osobami. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Nie należy zapominać, że organ wykonuje przede wszystkim swoje zadania wykorzystując zasoby osobowe, w które wyposażony jest urząd. W tych okolicznościach, mimo wystąpienia okoliczności, które utrudniły współpracującemu pełnomocnikowi profesjonalnemu (z Kancelarii zewnętrznej) wykonanie zleconych przez organ zadań, których Sąd nie kwestionuje, organ nie wyłączył odpowiedzialności za naruszenie
art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. Tylko na marginesie, Sąd wskazuje, że przekazanie do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami nie wymaga kwalifikacji, które przypisuje się profesjonalnemu pełnomocnikowi (radcy prawnemu).
Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że nie polega na prawdzie, że skarga wraz z odpowiedzią na skargę zostały przekazane do Sądu przed złożeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Podstawowe zestawienie dat wykonania czynności i złożenia pism potwierdza, że wniosek o wymierzenie grzywny został sporządzony
7 lutego 2023 r. i w tym dniu złożony za pośrednictwem platformy e-PUAP do tut. Sądu, podczas gdy przedmiotowa skarga na bezczynność wraz z odpowiedzią na nią została nadana listem poleconym 9 lutego 2023 r., wpływ nastąpił 13 lutego 2023 r.
(mimo, że odpowiedź na skargę została sporządzona 6 lutego 2023 r.).
Uwzględniając okoliczności przekroczenia terminu do przekazania skargi, które przedstawił organ oraz całokształt sprawy, Sąd uznał żądanie wnioskodawcy za uzasadnione i korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 55 § 1 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] złotych.
Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze, także to, iż skarga dotyczyła udostępnienia informacji publicznej, w której znaczenie mają szczególne regulacje u.d.i.p. Usprawiedliwieniem dla organu nie jest, więc czas jaki upłynął od dnia złożenia skargi do dnia jej złożenia w Sądzie. Mimo, że jest to 8 dni to okoliczność ta nie stanowi obiektywnej okoliczności usprawiedliwiającej organ.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.
w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., postanowił jak w pkt I sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego oparte zostało na treści art. 200 p.p.s.a., który statuuje zasadę odpowiedzialności organu za wynik postępowania, art. 205 § 1 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a.
Na zasądzony zwrot kosztów postępowania (pkt II sentencji) składa
się kwota [...]zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi ustalona na podstawie
§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości
oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535).
Powołane orzeczenia dostępne są w internetowych bazach orzeczeń NSA - [...]