II SO/Rz 2/26

II SO/Rz 2/26 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2026-03-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
wymierzono grzywnę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 55 § 1, art. 55 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący: Sędzia WSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.K. i K.K. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) za nieprzekazanie skargi na bezczynność Wójta Gminy [...] - postanawia - I. wymierzyć Wójtowi Gminy [...] grzywnę w wysokości 1000 zł (słownie: tysiąc złotych); II. zasądzić od Wójta Gminy [...] na rzecz D.K. i K.K. solidarnie kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania Sądu jest wniosek D.K. i K.K. o wymierzenie Wójtowi Gminy [...] (dalej: "organ") grzywny, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), za nieprzekazanie skargi do WSA w Rzeszowie na bezczynność Wójta Gminy [...] wraz z aktami sprawy.
Jak wynika z akt skarżący skargę z 27 października 2025 r. zatytułowaną: "skarga na bezczynność Wójta Gminy [...]", nadali bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Sąd za pismem z 30 października 2025 r., sygn. II DK 71/25 przekazał przedmiotową skargę organowi zaznaczając, że została ona złożona bezpośrednio do Sądu z naruszeniem art. 54 § 1 P.p.s.a. Korespondencja została doręczona organowi 31 października 2025 r.
Następnie 24 stycznia 2026 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący zwrócili się do Sądu z wnioskiem o wymierzenie grzywny, tj. o zastosowanie wobec Wójta Gminy [...] odpowiedniego środka dyscyplinującego w celu przesłania ich skargi z dnia 27 października 2025 r. na bezczynność organu. Podkreślili, że skarga ta wpłynęła do organu 31 października 2025 r. Do chwili obecnej nie została przekazana do WSA w Rzeszowie, zgodnie z wymaganą procedurą.
Powyższy wniosek skarżących o wymierzenie grzywny został przesłany do Wójta wraz z wezwaniem do udzielenia odpowiedzi na ten wniosek oraz nadesłania akt administracyjnych.
W odpowiedzi Wójt wyjaśnił, że nie zachodzi przesłanka przewlekłości postępowania. Podkreślił, że postępowanie prowadzone jest z urzędu a nie na wniosek a zatem nie znajduje zastosowania konstrukcja terminowego załatwienia sprawy z art. 35 k.p.a. Wskazał na toczące się postepowania administracyjne dotyczące naruszenia stosunków wodnych oraz nakazu usunięcia odpadów. Podał, że SKO w Tarnobrzegu postanowieniem z 7 października 2025 r. (SKO.409.RO.1232.100.2025) odmówiło uwzględnienia wniesionego ponaglenia.
W pismach procesowych z dnia 12 i 14 lutego 2026 r. skarżący wyjaśnili, że organ w dalszym ciągu nie przesłał do Sądu ich skargi z 27 października 2025 r. na bezczynność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ,
o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi
i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami
i odpowiedzią na skargę sąd - w oparciu o art. 55 § 1 P.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Przepis art. 154 § 6 P.p.s.a. stanowi, że przedmiotową grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego
w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Należy podkreślić, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09).
Podstawą do wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. jest niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Chodzi więc wyłącznie o niedotrzymanie przez organ ustawowego terminu przekazania dokumentacji do sądu administracyjnego, bez względu na to, czy skarga, której przekazania dotyczy opóźnienie będzie podlegała rozpoznaniu, czy też nie. Przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość. Jednocześnie podkreślić trzeba, że obowiązek organu przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ ten uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Już samo żądnie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. To bowiem rolą sądu jest dokonanie oceny skargi zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia NSA: z 20 września 2011 r., II OZ 799/11, z 30 czerwca 2010 r., I OZ 495/10; z 11 stycznia 2011 r., I OZ 996/10; z 15 czerwca 2011 r., I OZ 410/11 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
W niniejszej sprawie uchybienie terminu jest oczywiste. Nie budzi wątpliwości, że skarga, która początkowo błędnie została nadana do Sądu, została przekazana organowi 31 października 2025 r. Od tej daty rozpoczął bieg termin do przekazania skargi wraz z odpowiedzą oraz aktami sprawy. Termin ten upłynął 1 grudnia 2025 r.
Z akt sprawy wynika, że organ w oczywisty sposób naruszył obowiązującą w tym zakresie procedurę. Skarga nie została bowiem przesłana ani w ustawowym terminie, jak również mimo złożonego przez skarżących wniosku o wymierzenie grzywny.
Organ pomimo świadomości złożonego przez skarżących wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy, nadesłał wyłącznie "odpowiedź na pismo Państwa K. dotyczące zarzutu przewlekłości" wykazując brak przesłanek do stwierdzenia przewlekłości postępowania. W dalszym ciągu organ nie przekazał przedmiotowej skargi z 27 października 2025 r. na bezczynność Wójta Gminy [...].
Zatem wobec oczywistego przekroczenia terminu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę Sąd wymierzył grzywnę w wysokości 1000 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze wielkość przewinienia a także fakt braku próby wyjaśnienia przyczyn nieprzekazania skargi sądowi, jak również fakt braku przekazania do WSA w Rzeszowie skargi z 27 października 2026 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy.
Wypada przypomnieć, że wymierzenie organowi grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek: stwierdzenia uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. Obie przesłanki w niniejszej sprawie zostały spełnione.
Końcowo Sąd poucza, że stosownie do treści art. 55 § 2 P.p.s.a. jeżeli organ nie przekaże sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w pkt I postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. (pkt II postanowienia). Na koszty te składa się uiszczony wpis od wniosku.