II SO/Rz 10/26 - Postanowienie WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2026-11-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2026-10-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Karina Gniewek-Berezowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 Hasła tematyczne Grzywna w trybie p.p.s.a. Skarżony organ Starosta Treść wyniku wymierzono grzywnę Powołane przepisy Dz.U. 2026 poz 143 art. 55 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sentencja Dnia 17 listopada 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2026 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.K. o wymierzenie grzywny Staroście [...] z tytułu nieprzekazania w terminie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - postanawia - I. wymierzyć Staroście [...] grzywnę w wysokości 1. 000 zł (tysiąc złotych), II. zasądzić od Starosty [...] na rzecz M.K. kwotę 100, 00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie W dniu 19 października 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynął wniosek M.K. o wymierzenie Staroście [...], dalej: "Starosta", grzywny na odstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a.") w związku z nieprzekazaniem w ustawowym terminie skargi z dnia 7 kwietnia 2026 r. dotyczącej bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na wniosek Starosta wniósł o jego oddalenie, ewentualnie ustalenie grzywny w możliwie minimalnej wysokości z uwzględnieniem okoliczności uchybienia oraz wykonania obowiązku przekazania skargi z odpowiedzią i aktami sprawy. Starosta przyznał, że skarga nie została przekazana do Sądu w ustawowym terminie. Podał, że równolegle w korespondencją w przedmiotowej sprawie Starosta prowadził ze Skarżącym korespondencję w innej sprawie Skarżącego. Skarga została omyłkowo podłączona do innej sprawy, a w następstwie tej omyłki przeoczono konieczność nadania jej odrębnego biegu. Ponadto w okresie od 16 listopada 2025 r. do 25 października 2026 r. Starosta zgromadził w aktach Skarżącego 61 pism dotyczących korespondencji z samym w Wnioskodawcą i innymi organami w Jego sprawach. Opisane okoliczności przemawiają za potraktowaniem uchybienia jako niezamierzonego przeoczenia w różnorodności i wielowątkowości spraw związanych ze Skarżącym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2-2c P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2025 r. przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2025 r. wyniosło 8903, 56 zł (MP z 10 lutego 2026 r. poz. 192). Stosownie natomiast do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Oznacza to, że obowiązek przekazania Sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 P.p.s.a., ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 P.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Uprawnienie sądu do nałożenia na organ grzywny aktualizuje się zatem w razie łącznego spełnienia dwóch warunków: naruszenia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez skarżącego. Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny. Należy podzielić pogląd wyrażony w uchwale z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09 (dostępna w bazie CBOSA), w której uzasadnieniu wskazano, że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 P.p.s.a., a nałożenie grzywny za przekroczenie terminu z art. 54 § 2 P.p.s.a. wiąże się z funkcją represyjną, albowiem możliwość nałożenia grzywny na organ realizuje konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Wymierzenie grzywny pełni także funkcję prewencyjną, ponieważ służy również zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ, jak i przez pozostałe organy. Motywacja organu i okres naruszenia obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a. może mieć wpływ na ocenę, czy nałożenie grzywny w określonej wysokości znajduje w danej sytuacji uzasadnienie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż orzeczenie sądu w przedmiocie nałożenia grzywny na organ ma charakter uznaniowy, a sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym także przyczyny niewypełnienia obowiązku. Sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 P.p.s.a., a więc, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej. Poza sporem pozostaje kwestia zaliczenia Starosty [...] do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej oraz informacji objętej wnioskiem do zakresu objętego pojęciem informacji publicznej. Rozpatrując wniosek o wymierzenie grzywny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył, że z akt sprawy zarejestrowanej pod sygnaturą II SAB/Rz 215/26 wynika, że skarga została nadana na adres Starosty za pośrednictwem systemu e-doręczeń w dniu 17 kwietnia 2026 r. i w tym samym dniu wpłynęła do Organu. 15 - dniowy termin na przekazanie skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę upłynął zatem z dniu 4 maja 2026 r. (poniedziałek). Organ dokonał tej czynności ostatecznie dopiero 26 października 2026 r. (UPP - karta 4 akt sądowych). Zestawiając powyższe daty stwierdzić należy, że Starosta uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 55 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.ip. z niespełna 6 - miesięcznym opóźnieniem przekraczając wskazany termin ponad 11- krotnie. Należy mieć na uwadze, że funkcja prewencyjna grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości – nie tylko przez ukarany organ, ale także przez pozostałe organy. Uznanie prymatu funkcji dyscyplinującej grzywny nie może prowadzić do zanegowania funkcji prewencyjnej tej sankcji. Zaniechanie wymierzenia organowi grzywny pomimo znaczącego naruszenia 15-dniowego terminu wskazanego w art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej "u.d.i.p."), a za takie należy uznać kilkumiesięczne opóźnienie w przekazaniu skargi - powinno być szczególnie uzasadnione - usprawiedliwione szczególnymi okolicznościami. Takich okoliczności Starosta nie przedstawił. Tym samym pomimo ustalenia, że przekroczenie terminu przekazania skargi nie utrudniło realizacji przez Skarżącego przysługującego mu prawa do sądu, wymierzenie grzywny jest uzasadnione biorąc pod uwagę konieczność zmotywowania organu do terminowego wywiązywania się z obowiązku przekazania skargi w przyszłości. Sąd wymierzając grzywnę uwzględnił, że wielkość grzywny ma być adekwatna do wielkości opóźnienia, mnogość korespondencji ze Skarżącym, która spowodowała podłączenie jego skargi do innej sprawy oraz to, że ostatecznie Organ przekazał skargę do Sądu. Sąd uwzględnił także fakt, że grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter prewencyjny i, obok dyscyplinowania organu do wykonania ciążących na nim obowiązków, jej funkcją jest zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości - nie tylko przez ukarany organ, ale także przez pozostałe organy. Z uwagi na powyższe, skoro organ nie wykonał w terminie ustawowego obowiązku i ustalone w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji art. 55 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 154 § 6 P.p.s.a., Sąd uznał wniosek za uzasadniony i wymierzył Staroście półce w pkt I postanowienia grzywnę w wysokości 1000 zł. O zasądzeniu od organu na rzecz M.K. kosztów postępowania sądowego (wpis sądowy – 100 zł) w pkt II sentencji postanowienia orzeczono na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 200 w zw. z art. 205 § 1 w zw. z art. 209 P.p.s.a.
Pełny tekst orzeczenia
II SO/Rz 10/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.