II SO/Po 3/22

II SO/Po 3/22 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Paweł Daniel /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6166  Łowiectwo
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 55 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. K. i E. K. o wymierzenie grzywny Kołu Łowieckiemu nr [...] "K. " z siedzibą w D. w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia 1. wymierzyć Kołu Łowieckiemu nr [...] "K. " z siedzibą w D. grzywnę w wysokości 1000,- (tysiąc) złotych; 2. zasądzić od Koła Łowieckiego nr [...] "K. " z siedzibą w D. na rzecz K. K. i E. K. kwotę 580,- (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ P. Daniel
Uzasadnienie
Datowanym na dzień 31 marca 2022 r. pismem K. K. i E. K. złożyli skargę na bezczynność Koła Łowieckiego nr [...] "K. " z siedzibą w D. w przedmiocie oszacowania ostatecznego szkoły łowieckiej w rzepaku. Skarga powyższa został wniesiona również bezpośrednio do Sądu i została zarejestrowana pod sygn. II DK/Po [...] oraz przekazana do Koła Łowieckiego nr [...] "K. " z siedzibą w D. w dniu 05 kwietnia 2022 r., jako skarga mylnie skierowana bezpośrednio do Sądu.
Pismem z dnia 18 maja 2022 r. K. K. i E. K. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem o wymierzenie grzywny Kołu Łowieckiemu nr [...] "K. " z siedzibą w D. w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że jak wynika z informacji uzyskanej z Poczty Polskiej skarga z dnia 31 marca 2022 r. wpłynęła do Koła Łowieckiego nr [...] "K. " z siedzibą w D. w dniu 04 kwietnia 2022 r. Jednakże do dnia złożenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny skarga nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, a bezczynność w przedmiocie oszacowania ostatecznego szkoły łowieckiej usunięta, co w konsekwencji uniemożliwia skarżącym dalsze dochodzenie odszkodowania.
Pismem z dnia 24 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zwrócił się do Koła Łowieckiego nr [...] "K. " z siedzibą w D. do złożenia, w terminie 10 dni od dnia otrzymania wezwania, odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania w dniu 27 maja 2022 r., organ nie udzielił stosownej odpowiedzi. Dopiero w wyniku ponownego wezwania, w dniu 21 lipca 2022 r., wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu datowane na dzień 11 lipca 2022 r. pismo nazwane "Pismo uczestnika", w którym wniesiono o odrzucenie skargi z dnia 31 marca 2022 r. z uwagi na jej niedopuszczalność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: "P.p.s.a."), w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym. Artykuł 54 § 2 P.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 P.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 09 lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2021 r. (M.P. z 2022 r., poz. 175), zgodnie z którym wynagrodzenie to wyniosło – 5662,53 zł.
Należy w tym miejscu wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 03 listopada 2009 r., II GPS 3/09, w której przesądzono o charakterze instytucji wymierzenia grzywny. Wskazano bowiem, że grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Powołane przepisy pozwalają sądowi na wymierzenie grzywny po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. W judykaturze konsekwentnie wskazuje się, że to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. A zatem sąd administracyjny rozstrzygając w kwestii wysokości wymierzenia grzywny powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
Podsumowując, przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. Podnieść także należy, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi.
Jednocześnie należy podnieść, że obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ ten uznaje, że skarga nie jest zasadna. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych. W takim razie nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest zasadna, nie zwalnia od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego i to w terminie określonym w art. 54 § 1 P.p.s.a. To bowiem rolą Sądu jest dokonanie oceny skargi zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym, w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (zob. prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 24 października 2017 r. IV SO/Po 3/17 i wymienione tam orzecznictwo, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej jako CBOSA).
W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 grudnia 2010 r., I OZ 953/10; CBOSA). Oznacza to, że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 03 października 2012 r., I OZ 739/12; CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny dotyczy braku przekazania skargi na bezczynność Koła Łowieckiego nr [...] "K. " z siedzibą w D. w przedmiocie oszacowania ostatecznego szkoły łowieckiej w rzepaku. Koło w treści pisma z dnia 11 lipca 2022 r. wskazuje na niedopuszczalność skargi w tego typu sprawach, zaznaczając jednakże, że jest to zagadnienie sporne w orzecznictwie sądów administracyjnych. Sąd podkreśla, że z uwagi na rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzenie, na tym etapie postępowania, o dopuszczalności skargi w przedmiocie bezczynności w oszacowaniu szkody łowieckiej byłoby przedwczesne i mogłoby naruszać zasady niezawisłości sędziowskiej w przypadku rozpoznania skargi na bezczynność przez sąd administracyjny. Stąd niemożliwe było odrzucenie wniosku o wymierzenie grzywny z uwagi na ewentualną bezprzedmiotowość samej skargi.
Przechodząc do okoliczności faktycznych sprawy wskazać należy, że są one bezsporne i zostały opisane w części faktycznej uzasadnienia. I tak, datowanym na dzień 31 marca 2022 r. pismem K. K. i E. K. złożyli skargę na bezczynność Koła Łowieckiego nr [...] "K. " z siedzibą w D. w przedmiocie oszacowania ostatecznego szkoły łowieckiej w rzepaku, przy czym została ona doręczona organowi w dniu 04 kwietnia 2022 r. Skarga powyższa został wniesiona również bezpośrednio do Sądu i została zarejestrowana pod sygn. II DK/Po [...] oraz przekazana do Koła Łowieckiego nr [...] "K. " z siedzibą w D. w dniu 05 kwietnia 2022 r., jako skargę mylnie skierowaną bezpośrednio do Sądu.
Do dnia rozpoznania niniejszego wniosku – a więc do dnia 31 sierpnia 2022 r. - Koło Łowieckie nr [...] "K. " z siedzibą w D. nie przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi wraz z odpowiedzią na skargę. Tym samym doszło do naruszenia art. 54 § 2 P.p.s.a., który przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Spełnione zostały tym samym przesłani do wymierzenia grzywny, o co wnioskują skarżący.
Rozstrzygając o wymiarze grzywny ze względu na użycie przez ustawodawcę w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowania "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny". W niniejszej sprawie sąd uznał, że grzywna w kwocie 1000,- zł będzie adekwatna do stwierdzonego naruszenia prawa przez organ i okoliczności, w których do nich doszło. Sąd uwzględnił przy tym przeświadczenie organu o niedopuszczalności skargi, oraz "niezawodowy" charakter organu będącego zobowiązanym, w okolicznościach niniejszej sprawy, do przekazania skargi.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 i art. 205 § 2 P.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżących koszt wpisu sądowego od wniosku w wysokości 100,- zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego w wysokości 480,- zł obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).
Na marginesie powyższych rozważań Sąd podnosi, że stosownie do treści art. 55 § 2 P.p.s.a. jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości.
/-/ P. Daniel